Politica 89.8
Η προσβασιμότητα απαραίτητο στοιχείο βιώσιμης τουριστικής ανάπτυξης για την Κρήτη
Η διαμόρφωση των κατάλληλων συνθηκών και προϋποθέσεων για τη δημιουργία ενός προορισμού, προσβάσιμου, φιλικού και ελκυστικού για τουρισμό, προς άτομα με καθημερινά λειτουργικά προβλήματα, είναι ένα στοίχημα όχι μόνο με κοινωνικό, αλλά και με αναπτυξιακό χαρακτήρα για την Κρήτη. Η επίτευξη της προσβασιμότητας στον τουρισμό απαιτεί συντονισμένες δράσεις από διαφορετικά, αλληλοεπηρεαζόμενα και αλληλένδετα, τοπικά οικοσυστήματα, προκειμένου να υιοθετηθούν πρακτικές και στρατηγικές που να καθιστούν το νησί έναν προορισμό με ποιοτικά χαρακτηριστικά και συγκριτικά πλεονεκτήματα απέναντι στον εκάστοτε ανταγωνιστή. Πρόκειται για έναν σχεδιασμό που διέπεται από δύο άξονες: Το κομμάτι των υποδομών, στο οποίο καταγράφεται ένα εμφανές, χρόνιο έλλειμμα και στο κομμάτι της ενημέρωσης, της γνώσης και των πρακτικών δεξιοτήτων του συνόλου των ανθρώπων που δραστηριοποιούνται στο κομμάτι του τουρισμού. Ο ένας άξονας δεν είναι ανεξάρτητος από τον άλλο και μάλιστα έχουν χρονική και λογική ακολουθία, που σχετίζεται με την παροχή κινήτρων για την ανάληψη πρωτοβουλιών που οδηγούν σε ανάπτυξη υποδομών. Ο επιχειρηματίας προκειμένου να εξοπλίσει την επιχείρησή του με εγκαταστάσεις που να εξασφαλίζουν την προσβασιμότητα, οφείλει πρώτα να γνωρίζει και να έχει επαρκή ενημέρωση για την αξία, αλλά κυρίως για την αναγκαιότητα των συγκεκριμένων υποδομών.
Από την άλλη, αν δεν υπάρχει το κατάλληλο υπόβαθρο, η γνώση και κυρίως η εφαρμογή πρακτικών δεξιοτήτων σε ζητήματα προσβασιμότητας και αναπηρίας στον τουρισμό, μοιάζει απλά ως αποσπασματική κίνηση καλής θέλησης, παρά ως τμήμα μιας ενιαίας στρατηγικής με ξεκάθαρες κατευθύνσεις. Αυτή η ανάδειξη της προσβασιμότητας σε ένα στρατηγικό και ανταγωνιστικό πλεονέκτημα, για την αναβάθμιση της ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών και της βιώσιμης τουριστικής ανάπτυξης της Κρήτης είναι οι στόχοι των εκπαιδευτικών σεμιναρίων με τίτλο «Η Κρήτη για Όλους». Πρόκειται για μία πρωτοβουλία της Περιφέρειας Κρήτης και του Τμήματος Διοίκησης Επιχειρήσεων και Τουρισμού του Ελληνικού Μεσογειακού Πανεπιστημίου, στο πλαίσιο της οποίας παρέχονται δωρεάν διαδραστικά σεμινάρια στις τέσσερις Περιφερειακές Ενότητες του νησιού. Το πρόγραμμα απευθύνεται στους επαγγελματίες του τουριστικού τομέα και έχει ως στόχο την ενίσχυση των γνώσεων και των πρακτικών δεξιοτήτων τους σε θέματα προσβασιμότητας και αναπηρίας, ενώ το περιεχόμενο των σεμιναρίων καλύπτει σύγχρονα θεματικά πεδία, όπως τις αρχές του προσβάσιμου τουρισμού, τους τύπους αναπηρίας, τη νευροδιαφορετικότητα και τις μη ορατές αναπηρίες, τις δημογραφικές εξελίξεις, τα περιβαλλοντικά και κοινωνικά εμπόδια, τις εύλογες προσαρμογές, τις σύγχρονες βέλτιστες πρακτικές, καθώς και πρακτικές δεξιότητες καθημερινής εξυπηρέτησης και επικοινωνίας.
Έλλειμμα υποδομών και επένδυση στην εκπαίδευση
Το πρόγραμμα ευθυγραμμίζεται με τα διεθνή πρότυπα, επιχειρώντας να εξοπλίσει τους συμμετέχοντες με ένα ολοκληρωμένο σύνολο δεξιοτήτων, εστιασμένο στην ενίσχυση της εμπειρίας των επισκεπτών, της βελτίωσης της εικόνας των επιχειρήσεων και της ενδυνάμωσης της συνολικής ανταγωνιστικότητας του τοπικού προϊόντος. Σύμφωνα με όσα ανέφερε μεταξύ άλλων μιλώντας στα «Ρ.Ν.», ο Στέλιος Βοργιάς, αντιπεριφερειάρχης στον τομέα Κοινωνικής Πολιτικής και Αλληλεγγύης της Περιφέρειας Κρήτης, πρόκειται για μία προσέγγιση της προσβασιμότητας στον τουρισμό, ως ζήτημα κοινωνικής ευθύνης, αλλά και στρατηγικής αναπτυξιακής επιλογής. «Τα ΑμεΑ είναι ένας ποιοτικός τουρισμός. Το προσωπικό χρειάζεται μία σχετική εκπαίδευση, στην οποία έρχονται αυτά τα σεμινάρια να παίξουν αυτόν τον ρόλο της εκπαίδευσης. Και παράλληλα να δώσουν και μία πιστοποίηση στα άτομα, ότι έχουν εκπαιδευτεί πάνω σε αυτές τις υπηρεσίες», ανέφερε ο αντιπεριφερειάρχης, σημειώνοντας ότι το πρόγραμμα κινείται σε πιλοτική φάση αρχικά και θα απευθύνεται σε 500 εργαζόμενους και στελέχη του κλάδου του επισιτισμού και του τουρισμού. Όπως επεσήμανε ο κ. Βοργιάς, υπάρχει ένα αναγνωρισμένο έλλειμμα στις υποδομές, το οποίο προκειμένου να ανασχεθεί πρέπει πρώτα να δημιουργηθεί μία φιλική προς την προσβασιμότητα «κουλτούρα». Σύμφωνα με τον κ. Βοργιά: «Με αυτά τα σεμινάρια δημιουργούμε την κουλτούρα, έτσι ώστε να δημιουργηθούν και οι υποδομές, γιατί αν κάποια τουριστική επιχείρηση θέλει τον ποιοτικό τουρίστα, θα πρέπει να δημιουργήσει αυτές τις υποδομές, αλλά παράλληλα μέσω της εκπαίδευσης των στελεχών, να ξέρει πώς να συμπεριφερθεί στην κάθε αναπηρία. Το πρόγραμμα δεν ασχολείται με τις υποδομές, αλλά με τις υπηρεσίες αυτών που έχουν τις υποδομές. Αν δηλαδή κάποιο ξενοδοχείο έχει την υποδομή να το στηρίξει αυτό, θα στείλει και τα στελέχη του για να τα εκπαιδεύσουν». Σύμφωνα με όσα επεσήμανε ο αντιπεριφερειάρχης, οι επιχειρήσεις θα πρέπει σιγά – σιγά να αρχίσουν να προσαρμόζονται στις σύγχρονες ανάγκες των ατόμων με λειτουργικά προβλήματα, για διακοπές. Το ενδιαφέρον που έχει εκδηλωθεί μέχρι στιγμής για συμμετοχή στο πρόγραμμα είναι μεγάλο, όπως τόνισε ο κ. Βοργιάς, τόσο από εργαζόμενους, όσο και από σωματεία, ενώ επίσης ξεκαθάρισε τη δέσμευση της Περιφέρειας για επέκτασή του, σε περίπτωση που η πιλοτική του φάση ολοκληρωθεί επιτυχημένα.
«Η προσβασιμότητα δεν αφορά μόνο μία ειδική ομάδα ατόμων, αλλά επί της ουσίας το σύνολο του πληθυσμού»
Τα εκπαιδευτικά σεμινάρια θα εστιάζουν όχι μόνο σε θεωρητικές έννοιες, αλλά και στην εκμάθηση και υιοθέτηση πρακτικών δεξιοτήτων και βημάτων που μπορούν να κάνουν άμεσα επιχειρήσεις, φορείς και οργανισμοί που δραστηριοποιούνται στον τουρισμό. «Ένα σημαντικό κομμάτι της προσβασιμότητας, το οποίο είναι ίσως λίγο παραγνωρισμένο είναι το κομμάτι της πληροφορίας, που δεν πρέπει μόνο να είναι προσβάσιμη, αλλά και αξιόπιστη και επικαιροποιημένη, που να περιγράφει το σύνολο των υποδομών ή των υπηρεσιών που διαθέτει ένα ξενοδοχείο. Μετά υπάρχει αυτό που ονομάζουμε κοινωνική προσβασιμότητα, δηλαδή το κομμάτι των στάσεων και των συμπεριφορών. Αν έρθει ένα άτομο, που έχει ένα πρόβλημα, έναν λειτουργικό περιορισμό, πρέπει να ξέρουμε πώς μπορούμε να το βοηθήσουμε και ποιος είναι ο σωστός τρόπος να κάνουμε μερικά πράγματα», ανέφερε μεταξύ άλλων στα «Ρ.Ν.», ο επιστημονικά υπεύθυνος του προγράμματος και αναπληρωτής καθηγητής στο ΕΛΜΕΠΑ, Γιώργος Κριτσωτάκης. Όπως επεσήμανε, η προσβασιμότητα δεν έχει να κάνει μόνο με τις στοιχειώδεις υποδομές, αλλά «και με το σύνολο της εμπειρίας, από την αρχή που αυτό το άτομο θα κλείσει ένα ξενοδοχείο, μέχρι και το τέλος της εμπειρίας. Η προσβασιμότητα δεν αφορά μόνο μία ειδική ομάδα ατόμων, αλλά επί της ουσίας το σύνολο του πληθυσμού, άτομα τα οποία για κάποιο λόγο δεν μπορούν να χρησιμοποιήσουν μία δομή», συμπλήρωσε ο κ. Κριτσωτάκης.
Στην Κρήτη το επιχειρείν του τουρισμού βρίσκεται σχετικά πίσω αναφορικά με την προσέγγιση της προσβασιμότητας, με παλαιότερη μελέτη του ΕΛΜΕΠΑ να επιβεβαιώνει ότι «έχουμε κάπως χαμηλές στάσεις σε σχέση με το κομμάτι της αναπηρίας. Υπάρχει συνεπώς περιθώριο για μεγάλη βελτίωση σε αυτό το πεδίο. Επίσης, ενώ υπάρχουν πολλές φορές υποδομές, οι οποίες δεν διαφημίζονται, δεν φαίνονται πουθενά, που σημαίνει ότι η Κρήτη σαν προορισμός μένει πίσω, γιατί άλλοι προορισμοί δίνουν πολύ μεγάλη βαρύτητα, στο μάρκετινγκ της προσβασιμότητας», όπως εξήγησε ο κ. Κριτσωτάκης, ξεκαθαρίζοντας ωστόσο ότι η προσβασιμότητα δεν έχει να κάνει μόνο με τις υποδομές, αλλά και με την πληροφορία που παρέχεται και τη συμπεριφορά που προσφέρεται στον επισκέπτη. Εξάλλου, το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο προβλέπει, ιδιαίτερα για τα νέα τουριστικά καταλύματα ότι πρέπει να έχουν ελάχιστο αριθμό δωματίων προσβάσιμο σε ΑμεΑ, διαδρόμους διαπλάτυνσης για αναπηρικά καροτσάκια, ανελκυστήρες και μία σειρά από άλλες απαραίτητες προϋποθέσεις για την φιλοξενία ατόμων με λειτουργικές δυσκολίες. «Αυτά υπάρχουν, αλλά δεν είναι από μόνα τους αρκετά. Είναι η βάση, αλλά στη συνέχεια θα πρέπει να γίνει κατανοητό το γιατί θα πρέπει να επενδύσουμε περεταίρω σε αυτά και να τα αναδείξουμε», ανέφερε επίσης ο κ. Κριτσωτάκης. Άλλωστε, το κομμάτι του προσβάσιμου τουρισμού βρίσκεται σε πολύ μεγάλη ανάπτυξη παγκοσμίως. «Στην Αμερική η ζήτηση χρονιά με χρονιά αυξάνεται γύρω στο 12%, βελτιώνεται δηλαδή η προσβασιμότητα, αλλά οι άνθρωποι το αναζητούν και το ψάχνουν πλέον περισσότερο. Δεν είναι διαφορετική η επιθυμία σε ένα άτομο που έχει έναν λειτουργικό περιορισμό ή μία αναπηρία να ταξιδέψει. Η επιθυμία είναι η ίδια, αυτό που αλλάζει είναι το αν εμείς μπορούμε να του προσφέρουμε υπηρεσίες, οι οποίες θα καλύψουν τις ανάγκες του», σημείωσε. Βέβαια, για την επίτευξη όλων των παραπάνω απαιτείται μία αλυσίδα πρόσβασης, ιδιαίτερα στον τουρισμό. «Δεν αρκεί να είναι ένα ξενοδοχείο μόνο προσβάσιμο, αλλά θα πρέπει να είναι προσβάσιμο όλο το κομμάτι της τουριστικής εμπειρίας. Από την στιγμή που θα έρθει το άτομο, να μπορεί να βρει προσβάσιμες μεταφορές, να μπορεί αν βγει έξω από το ξενοδοχείο να πάει σε αρχαιολογικούς χώρους και να είναι προσβάσιμοι, να μπορεί να πάει να φάει σε προσβάσιμα εστιατόρια και ούτω καθεξής. Γι΄ αυτό μιλάμε για το τουριστικό οικοσύστημα», ανέφερε ο κ. Κριτσωτάκης. Τέλος, απαντώντας σε σχετικό ερώτημα για το αν πρόκειται για μία κατεύθυνση προς τη βελτίωση των ποιοτικών χαρακτηριστικών του τουρισμού, σημείωσε: «Όταν προσέχεις περισσότερο τις υπηρεσίες που παρέχεις και αυτές είναι όντως ποιοτικότερες και επίσης ο πληθυσμός ο οποίος απευθύνεσαι έχει χαρακτηριστικά από αυτά που θέλουμε στην Κρήτη, δηλαδή είναι ποιοτικός τουρισμός που ξοδεύει υψηλότερα από τον μέσο όρο, αλλά έρχεται συνήθως εκτός υψηλής σεζόν. Οπότε σε μία Περιφέρεια όπως η Κρήτη που συζητάμε πάρα πολύ για την επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου, αυτό είναι πάρα πολύ σημαντικό».
Πηγή: rethnea.gr
