Politica 89.8
Ψηφιακό ευρώ: Πώς θα λειτουργεί και τι αλλάζει για τους πολίτες από το 2029
Σταθερά προς την υλοποίηση του ψηφιακού ευρώ προχωρά η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, με στόχο – εφόσον ολοκληρωθεί το θεσμικό πλαίσιο – να τεθεί σε κυκλοφορία από το 2029.
Πρόκειται για τη νέα ψηφιακή μορφή του χρήματος, η οποία φιλοδοξεί να αποτελέσει ένα σύγχρονο, ασφαλές και πανευρωπαϊκά αποδεκτό μέσο πληρωμών, χωρίς να αντικαταστήσει τα μετρητά, αλλά λειτουργώντας συμπληρωματικά προς αυτά.
Στην καθημερινότητα των πολιτών, το ψηφιακό ευρώ θα λειτουργεί ως ένα ηλεκτρονικό πορτοφόλι, στο οποίο θα μπορούν να διατηρούν χρήματα απευθείας σε μορφή που εγγυάται η κεντρική τράπεζα. Η πρόσβαση θα γίνεται μέσω τραπεζών ή άλλων παρόχων υπηρεσιών πληρωμών, ενώ οι συναλλαγές θα πραγματοποιούνται εύκολα, τόσο σε φυσικά καταστήματα όσο και στο διαδίκτυο, αλλά και μεταξύ ιδιωτών. Η βασική καινοτομία είναι ότι το μέσο αυτό θα έχει ενιαία ισχύ σε ολόκληρη τη ζώνη του ευρώ, διευκολύνοντας σημαντικά τις διασυνοριακές πληρωμές.
Συναλλαγές χωρίς … internet
Το στοιχείο που ξεχωρίζει και αναμένεται να κρίνει σε μεγάλο βαθμό την αποδοχή του από τους πολίτες είναι η δυνατότητα πραγματοποίησης συναλλαγών χωρίς σύνδεση στο διαδίκτυο. Οι λεγόμενες offline πληρωμές επιτρέπουν τη μεταφορά χρημάτων ακόμη και όταν δεν υπάρχει πρόσβαση σε δίκτυο, με τρόπο που προσεγγίζει τη λειτουργία των μετρητών. Σε αυτές τις περιπτώσεις, τα δεδομένα της συναλλαγής παραμένουν μόνο στις συσκευές των δύο πλευρών, γεγονός που διασφαλίζει υψηλό επίπεδο ιδιωτικότητας και περιορίζει τη διάχυση προσωπικών πληροφοριών σε τρίτους. Πρόκειται για μια επιλογή που επιχειρεί να γεφυρώσει το χάσμα μεταξύ της ευκολίας των ψηφιακών πληρωμών και της ανωνυμίας που προσφέρουν τα μετρητά.
Παράλληλα, το ψηφιακό ευρώ σχεδιάζεται ώστε να είναι εύχρηστο και προσβάσιμο σε όλους τους πολίτες, ανεξαρτήτως ηλικίας ή ψηφιακής εξοικείωσης. Η Τράπεζα της Ελλάδος επισημαίνει, στην πρόσφατη Έκθεσή της, ότι το νέο αυτό εργαλείο θα στηρίζεται σε αυστηρά πρότυπα ασφάλειας, ενώ θα ενσωματώνει μηχανισμούς προστασίας προσωπικών δεδομένων, ώστε να ενισχύεται η εμπιστοσύνη των χρηστών. Ταυτόχρονα, θα προσφέρεται ως δημόσια εναλλακτική λύση απέναντι στα ιδιωτικά μέσα πληρωμών, ενισχύοντας τον ανταγωνισμό και περιορίζοντας την εξάρτηση της ευρωπαϊκής αγοράς από διεθνείς παρόχους.
Οι αλλαγές
Σε επίπεδο αγοράς, η εισαγωγή του ψηφιακού ευρώ αναμένεται να επηρεάσει τόσο τις επιχειρήσεις όσο και το τραπεζικό σύστημα. Οι επιχειρήσεις θα έχουν τη δυνατότητα να πραγματοποιούν συναλλαγές με χαμηλότερο κόστος και μεγαλύτερη ταχύτητα, ενώ θα διευκολυνθούν ιδιαίτερα στις πληρωμές με πελάτες από άλλες χώρες της ευρωζώνης. Από την άλλη πλευρά, οι τράπεζες και οι πάροχοι πληρωμών καλούνται να προσαρμοστούν σε ένα νέο περιβάλλον, αναπτύσσοντας υπηρεσίες και προϊόντα που θα αξιοποιούν το ψηφιακό ευρώ και θα ανταποκρίνονται στις νέες ανάγκες των χρηστών.
Η πορεία προς την υλοποίηση του εγχειρήματος εξελίσσεται σε διαδοχικά στάδια. Μετά την ολοκλήρωση της φάσης διερεύνησης και της φάσης προετοιμασίας, το έργο βρίσκεται πλέον στη φάση της τεχνικής ανάπτυξης και της επιχειρησιακής ετοιμότητας, η οποία εκτείνεται έως το 2027. Σε αυτή την περίοδο δίνεται έμφαση στην ανάπτυξη των υποδομών, στη συνεργασία με την αγορά και στη διαμόρφωση των τελικών κανόνων λειτουργίας. Εφόσον η ευρωπαϊκή νομοθεσία εγκριθεί έως το τέλος του 2026, θα ακολουθήσει πιλοτική εφαρμογή διάρκειας περίπου ενός έτους, κατά την οποία θα δοκιμαστεί το σύστημα σε πραγματικές συνθήκες, με τη συμμετοχή επιλεγμένων παρόχων.
Η τελική απόφαση για την επίσημη κυκλοφορία θα ληφθεί από το Διοικητικό Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, αφού προηγουμένως διαπιστωθεί ότι πληρούνται όλες οι τεχνικές, θεσμικές και λειτουργικές προϋποθέσεις. Εφόσον όλα εξελιχθούν σύμφωνα με τον σχεδιασμό, το ψηφιακό ευρώ θα μπορούσε να αποτελέσει πραγματικότητα από το 2029, σηματοδοτώντας μια νέα εποχή για τις πληρωμές στην Ευρώπη.
Για τους πολίτες, το μεγάλο ζητούμενο θα είναι η εξοικείωση με το νέο αυτό μέσο, χωρίς όμως να χαθεί η δυνατότητα χρήσης των μετρητών. Το ψηφιακό ευρώ δεν έρχεται να αντικαταστήσει τις υφιστάμενες επιλογές, αλλά να τις εμπλουτίσει. Το στοίχημα για τους ευρωπαϊκούς θεσμούς είναι να δημιουργήσουν ένα εργαλείο που θα συνδυάζει την ασφάλεια και την αξιοπιστία του δημόσιου χρήματος με την ευκολία της ψηφιακής τεχνολογίας, διασφαλίζοντας ταυτόχρονα την ιδιωτικότητα και την εμπιστοσύνη των πολιτών.
