Politica 89.8
Έρευνα ΙΝΕ ΓΣΕΕ: Ένας στους τρεις εργαζόμενους δουλεύει πέρα από το ωράριο – Το 43,4% δεν πληρώνεται για τις επιπλέον ώρες
Ανησυχητική εικόνα για τις συνθήκες εργασίας στον ιδιωτικό τομέα αποτυπώνει το δεύτερο μέρος της μεγάλης πανελλαδικής έρευνας του Ινστιτούτου Εργασίας της ΓΣΕΕ (ΙΝΕ ΓΣΕΕ), το οποίο εξετάζει τον χρόνο εργασίας, την υπερωριακή απασχόληση και τις επιπτώσεις τους στην υγεία των εργαζομένων.
Η έρευνα, που πραγματοποιήθηκε σε δείγμα 6.000 εργαζομένων από όλη τη χώρα με επιστημονική ευθύνη των καθηγητών Χρήστου Γούλα και Γιώργου Αργείτη, και με τη συμμετοχή των επιστημονικών στελεχών Κώστα Μπουκουβάλα και Δημήτρη Παϊταρίδη, καταγράφει ότι η υπέρβαση του συμβατικού ωραρίου έχει μετατραπεί σε καθημερινότητα για μεγάλο μέρος των εργαζομένων, χωρίς όμως να συνοδεύεται πάντοτε από την αντίστοιχη οικονομική ανταμοιβή.
Σύμφωνα με τα στοιχεία, το 35,5% των εργαζομένων δηλώνει ότι εργάζεται πέρα από το κανονικό του ωράριο. Ωστόσο, από όσους πραγματοποιούν πρόσθετη εργασία, μόλις το 54,7% αμείβεται χρηματικά για τις επιπλέον ώρες. Αντίθετα, το 34,5% δεν λαμβάνει καμία αμοιβή, ενώ ένα επιπλέον 8,9% αποζημιώνεται με άδεια ή ρεπό. Συνολικά, σχεδόν τέσσερις στους δέκα εργαζόμενους (43,4%) δεν λαμβάνουν άμεση χρηματική αποζημίωση για την πρόσθετη εργασία τους.
Οι υπερωρίες αυξάνονται όσο μεγαλώνει η επιχείρηση
Η έρευνα δείχνει ότι η υπέρβαση του ωραρίου δεν αποτελεί αποκλειστικό χαρακτηριστικό μικρών επιχειρήσεων. Αντίθετα, όσο αυξάνεται το μέγεθος της επιχείρησης τόσο αυξάνεται και η συχνότητα των υπερωριών.
Στις πολύ μικρές επιχειρήσεις έως 9 εργαζόμενους, το ποσοστό όσων εργάζονται πέρα από το ωράριό τους ανέρχεται στο 32%, ενώ στις επιχειρήσεις με περισσότερους από 250 εργαζόμενους φθάνει το 45,4%.
Παράλληλα, η έντονη υπερωριακή απασχόληση –δηλαδή πάνω από έξι επιπλέον ώρες την εβδομάδα– εμφανίζεται ιδιαίτερα αυξημένη στις επιχειρήσεις με 50 έως 249 εργαζόμενους (35,6%) και στις επιχειρήσεις με 10 έως 49 εργαζόμενους (35,5%).
Μεγαλύτερη η απλήρωτη εργασία για τις γυναίκες
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα στοιχεία για τις έμφυλες ανισότητες στην αμοιβή της υπερωριακής εργασίας.
Μεταξύ όσων εργάζονται πέρα από το ωράριό τους, οι άνδρες δηλώνουν σε ποσοστό 58,8% ότι πληρώνονται για τις επιπλέον ώρες, έναντι 48,9% των γυναικών.
Αντίθετα, το ποσοστό των γυναικών που δηλώνουν ότι δεν αμείβονται για την πρόσθετη εργασία τους ανέρχεται στο 41,1%, έναντι 29,9% στους άνδρες, γεγονός που σύμφωνα με τους ερευνητές αναδεικνύει μια σαφή έμφυλη διαφοροποίηση στην οικονομική αναγνώριση της εργασίας.
Η πίεση και το άγχος κυριαρχούν στους χώρους εργασίας
Πέρα από το ζήτημα των υπερωριών, η έρευνα καταγράφει εκτεταμένα φαινόμενα εργασιακής επιβάρυνσης. Ο σημαντικότερος παράγοντας πίεσης είναι ο αυξημένος φόρτος εργασίας και τα στενά χρονικά περιθώρια, τα οποία αναφέρει το 60,1% των εργαζομένων. Ακολουθεί η παρατεταμένη όρθια ή καθιστική εργασία με 58,8%, ενώ το 31,3% δηλώνει ότι επιβαρύνεται από επαναλαμβανόμενες σωματικές κινήσεις.
Η εικόνα γίνεται ακόμη πιο έντονη στους εργαζόμενους που πραγματοποιούν πάνω από 11 επιπλέον ώρες εργασίας εβδομαδιαίως. Στην κατηγορία αυτή, το 86,2% δηλώνει ότι εργάζεται υπό συνεχή πίεση χρόνου, το 80,8% αναφέρει πολύωρη όρθια ή καθιστική στάση και περισσότεροι από τους μισούς δηλώνουν ότι εργάζονται ακόμη και στον ελεύθερο χρόνο τους.
Το άγχος είναι το μεγαλύτερο πρόβλημα υγείας
Οι επιπτώσεις στην υγεία εμφανίζονται ιδιαίτερα έντονες.
Το 42,1% των εργαζομένων δηλώνει ότι παρουσίασε ή είδε να επιδεινώνεται το άγχος του κατά το τελευταίο δωδεκάμηνο εξαιτίας της εργασίας του. Παράλληλα:
- Το 29,4% αναφέρει πόνους σε οστά, αρθρώσεις ή μύες.
- Το 28,9% εμφανίζει πονοκεφάλους ή κόπωση των ματιών.
- Το 27,3% δηλώνει γενικευμένη κόπωση και εξάντληση.
Ιδιαίτερα επιβαρυμένη εμφανίζεται η κατάσταση στις μεγάλες επιχειρήσεις άνω των 250 εργαζομένων, όπου το ποσοστό όσων δηλώνουν άγχος φθάνει το 46,5%, ενώ οι πονοκέφαλοι, οι μυοσκελετικοί πόνοι και η συνολική κόπωση καταγράφουν επίσης σημαντικά υψηλότερα ποσοστά.
Η απλήρωτη υπερωρία επιβαρύνει ακόμη περισσότερο την υγεία
Ένα από τα πλέον ανησυχητικά συμπεράσματα της έρευνας είναι ότι η απλήρωτη υπερωριακή εργασία συνδέεται άμεσα με χειρότερους δείκτες ψυχικής και σωματικής υγείας. Οι εργαζόμενοι που δεν αμείβονται για τις επιπλέον ώρες παρουσιάζουν σημαντικά υψηλότερα ποσοστά άγχους (57,1% έναντι 45,6% όσων πληρώνονται), πονοκεφάλων και κόπωσης ματιών (44% έναντι 28%) καθώς και συνολικής κόπωσης (40,1% έναντι 27,6%).
Παράλληλα, δηλώνουν συχνότερα ότι εργάζονται στον ελεύθερο χρόνο τους, ότι βιώνουν εργασιακό άγχος και ότι αντιμετωπίζουν προβλήματα συνεργασίας ή ακόμη και περιστατικά λεκτικής και σωματικής βίας στον χώρο εργασίας.
