Politica 89.8
Βενεζουέλα: Και μετά την απαγωγή Μαδούρο, τι; – Το θολό σχέδιο των ΗΠΑ και η στάση της Ροντρίγκες
Οι πανηγυρισμοί της κυβέρνησης Τραμπ για την απαγωγή Μαδούρο, δεν είναι αρκετοί για να καθησυχάσουν τις ΗΠΑ σε σχέση με την επόμενη μέρα στη Βενεζουέλα καθώς όσο περνά ο χρόνος το τοπίο αντί να ξεκαθαρίζει γίνεται πιο θολό.
Η δήλωση Τραμπ ότι οι ΗΠΑ θα αναλάβουν τη διακυβέρνηση της Βενεζουέλας «ερμηνεύτηκε» διαφορετικά από τον αμερικανό ΥΠΕΞ, Μάρκο Ρούμπιο, που μίλησε για αμερικανικό έλεγχο της διάδοχης κατάστασης στη χώρα, χωρίς όμως να έχει εξασφαλιστεί η τοποθέτηση της φιλοαμερικανικής αντιπολίτευσης στο προεδρικό μέγαρο.
Τόσο ο Τραμπ όσο και ο Ρούμπιο είπαν ότι είναι σε επαφή με τους αξιωματούχους της κυβέρνησης Μαδούρο στη Βενεζουέλα για να διασφαλίσουν την «ομαλή», κατ΄αυτούς, διάδοχη κατάσταση.
Ενώ ο πρόεδρος των ΗΠΑ ανέφερε ότι στόχος είναι να μπορούν οι αμερικανικές εταιρείες να επενδύσουν και να εκμεταλλευτούν το πετρέλαιο της Βενεζουέλας, που με θράσος δηλώνει ότι ανήκει στους Αμερικανούς, ο Ρούμπιο απέρριψε τις κατηγορίες ότι η αμερικανική επιχείρηση είχε στόχο τα πλούσια αποθέματα πετρελαίου της γειτονικής χώρας.
Οι αναφορές στη Ροτνρίγκες, την αντιπρόεδρο της χώρας που αναλαμβάνει προσωρινά τα ηνία, ήταν επίσης αντικρουόμενες. Ο Τραμπ αρχικά άφησε να εννοηθεί ότι η Ροντρίγκες συνεργάζεται με τις ΗΠΑ- ίσως και να συνεργάστηκε για την απομάκρυνση Μαδούρο – , ενώ στη συνέχεια προχώρησε σε μία ευθεία απειλή ότι εάν δεν φροντίσει να ικανοποιηθούν τα συμφέροντα των ΗΠΑ η τύχη της θα είναι χειρότερη από του Μαδούρο.
Το πιο εντυπωσιακό είναι ότι η αμερικανική κυβέρνηση δήλωσε ότι η αντιπολίτευση στη Βενεζουέλα δεν είναι έτοιμη να αναλάβει τη διακυβέρνηση, αποδεικνύοντας έτσι ότι δεν έχει χάσει εντελώς την επαφή με την πραγματικότητα στο έδαφος καθώς το «φύτεμα» των φιλοαμερικανικών κομμάτων στην εξουσία μετά από βομβαρδισμό της πρωτεύουσας, απαγωγή του προέδρου και πιθανόν ένα πραξικόπημα θα ήταν ένα τεράστιο ρίσκο με λίγες πιθανότητες επιτυχίας αυτή τη στιγμή.
Η αμερικανική κυβέρνηση αποφάσισε να χτυπήσει τη Βενεζουέλα χωρίς όμως να έχει ένα καθαρό σχέδιο για το πώς θα εξασφαλίσει τον έλεγχο της χώρας αμέσως μετά.
Η στάση της Ροντρίγκες
Η Ροντρίγκες, που έχει τη στήριξη των υπουργών του Μαδούρο, του στρατού αλλά και του γιου του προέδρου επέκρινε την αμερικανική στρατιωτική δράση ως «βάναυση επιθετικότητα» και ζήτησε την άμεση απελευθέρωση του Μαδούρο, «που είναι ο μόνος πρόεδρος που υπάρχει».
Το βράδυ της Κυριακής υιοθέτησε έναν πιο συμφιλιωτικό τόνο απέναντι στις ΗΠΑ, σε μια δήλωση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, λέγοντας ότι η «προτεραιότητα» της κυβέρνησής της ήταν «να προχωρήσει προς μια ισορροπημένη και σεβαστή διεθνή σχέση μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και της Βενεζουέλας».
Η δήλωση αυτή ερμηνεύτηκε από αμερικανικά ΜΜΕ ως υποχώρηση, αλλά αξίζει να σημειώσουμε ότι και ο Νικολάς Μαδούρο είχε προσπαθήσει να ρίξει γέφυρες στον Τραμπ από την αρχή της θητείας του στην προεδρία των ΗΠΑ ενώ λίγα 24ωρα πριν την απαγωγή του δήλωνε ότι η Βενεζουέλα είναι διατεθειμένη να συζητήσει όλα τα ζητήματα με την Ουάσιγκτον από τη λεγόμενη διακίνηση των ναρκωτικών έως τις εμπορικές συνεργασίες για το πετρέλαιο.
Η θέση της κυβέρνησης της Βενεζουέλας είναι εξαιρετικά δύσκολη, το χτύπημα που έχει δεχτεί τεράστιο αλλά μέχρι στιγμής παραμένει ζωντανή και διερευνά τις επιλογές της με την απειλή ενός πολέμου πάνω από το κεφάλι της. Σε αυτό το πλαίσιο η στάση της υπηρεσιακής προέδρου, που έχει θητεύσει ως επικεφαλής διαπραγματεύσεων με ιδιωτικές πετρελαϊκές εταιρείες ως υπουργός Οικονομικών και Πετρελαίου, κινείται ανάμεσα στην πίστη στον Μαδούρο και στη διάθεση συμβιβασμού με τις ΗΠΑ.
Η κυβέρνηση Τραμπ από την άλλη χωρίς να έχει έτοιμη εναλλακτική στον Μαδούρο, αναζητά τη συνέχεια στους συνεργάτες του μέχρι να εξασφαλίσει τον έλεγχο και να δώσει το πράσινο φως για εκλογές.
Ακόμα και σε αυτό το ζήτημα η Ουάσιγκτον στέλνει διφορούμενα μηνύματα. Αν και ο Τραμπ και ο Ρούμπιο απέκλεισαν το ενδεχόμενο να στηθούν γρήγορα κάλπες στη Βενεζουέλα, ο Ρεπουμπλικανός πρόεδρος της Βουλής των Αντιπροσώπων τάχθηκε υπέρ της άμεσης διεξαγωγής εκλογών.
Σημάδια αδυναμίας
Παρά την επιτυχία της απομάκρυνσης του Μαδούρο, η επιχείρηση είναι «αρκετά περιορισμένη» και δείχνει επίσης ένα «σημάδι αδυναμίας» επειδή οι ΗΠΑ «δεν μπόρεσαν να εγκαταστήσουν την φιλοαμερικανική αντιπολίτευση», δήλωσε ο Γκιγιόμ Λονγκ, πρώην υπουργός Εξωτερικών του Ισημερινού..
«Δεν είμαι πεπεισμένος ότι βλέπουμε αλλαγή καθεστώτος στη Βενεζουέλα».
«Θα πρέπει να δούμε ακριβώς τι θα συμβεί με την Ντέλσι Ροντρίγκεζ. Έχω τις αμφιβολίες μου ότι θα δούμε ένα φιλοαμερικανικό καθεστώς», πρόσθεσε.
Εν τω μεταξύ, ενώ έχει υπάρξει μια στροφή προς τα δεξιά κόμματα σε αρκετές χώρες της Νότιας Αμερικής, «η αριστερά εξακολουθεί να είναι κάτι πολύ σημαντικό στην πολιτική ζωή της Λατινικής Αμερικής», δήλωσε ο Λονγκ.
Από διαφορετική σκοπιά, ένας πρώην υφυπουργός Άμυνας στην πρώτη κυβέρνηση Τραμπ, δεν έκρυψε την ανησυχία του για την επόμενη μέρα στη Βενεζουέλα.
Τα παραδείγματα του Βιετνμάμ, του Ιράκ και του Αφγανιστάν
Ο Ρόμπερτ Γουίλκι αφού εξήρε την επιχείρηση απαγωγής του Μαδούρο την οποία δικαιολόγησε με βάση το αμερικανικό δίκαιο, μιας και το διεθνές δίκαιο έχει μετατραπεί σε κουρελόχαρτο, δεν μπορεί να διακρίνει το σχέδιο για την επόμενη μέρα.
Αναφέροντας το παράδειγμα του Βιετνάμ, του Ιράκ και του Αφγανιστάν ο Γουίλκι τόνισε στο BBC ότι «οι ΗΠΑ δεν έχουν πολύ καλό ιστορικό όσον αφορά αυτά τα πράγματα».
Ο ίδιος εκτιμά ότι τα «σχέδια σταθεροποίησης» των ΗΠΑ θα πρέπει να συμπεριλάβουν τον στρατό της Βενεζουέλας.
Ο ανταγωνισμός με την Κίνα
Εκτός από την απρόσκοπτη εκμετάλλευση των πλουτοπαραγωγικών πηγών της Βενεζουέλας, την αναδιατύπωση του δόγματος Μονρόε με την αμερικανική ήπειρο να μετατρέπεται σε «πίσω αυλή» των ΗΠΑ, και την απομάκρυνση Μαδούρο από την εξουσία ακόμα κι αν η κυβέρνηση παραμένει στη θέση της, η επίθεση Τραμπ στο Καράκας δεν αφορά μόνο τη Βενεζουέλα αλλά και τον Ειρηνικό.
Η Βενεζουέλα εξάγει τα τελευταία χρόνια σχεδόν το 60% του πετρελαίου της στην Κίνα. Η διείσδυση του Πεκίνου στη Λατινική Αμερική έχει εξαπλωθεί σε μεγάλο βαθμό και η κυβέρνηση Τραμπ επιλέγει τη στρατιωτική επίθεση ως μέθοδο για να την μπλοκάρει.
Η επίθεση στη Βενεζουέλα είναι μήνυμα και στις υπόλοιπες χώρες που δεν έχουν κυβέρνηση αρεστή στον Τραμπ. Η Βραζιλία είναι σίγουρα στους αποδέκτες εξαιτίας του μεγέθους της οικονομίας της αλλά και του σταθερού προσανατολισμού της προς την Κίνα. Το Πεκίνο από την άλλη πρέπει να «μάθει» μέχρι πού μπορεί να απλώνει τα πόδια του.
Μπορεί το νέο δόγμα Στρατηγικής Ασφάλειας των ΗΠΑ να απέρριπτε το καθήκον της «παγκόσμιας ηγεμονίας» και να έριχνε τους τόνους της ευθείας αντιπαράθεσης με την Κίνα, ωστόσο η Ουάσιγκτον είναι αναγκασμένη να κερδίσει σε αυτόν τον ανταγωνισμό.
Μια αυτοκρατορία σε κρίση
Ο Τραμπ έχοντας να διαχειριστεί μία αυτοκρατορία σε κρίση, που ηττήθηκε στις τελευταίες μεγάλες εκστρατείες της στο Αφγανιστάν και το Ιράκ, επιλέγει ακόμα πιο επικίνδυνες και ανορθόδοξες μεθόδους για να διατηρήσει την κυριαρχία των ΗΠΑ.
Η ρητορική των ΗΠΑ μετά την επίθεση στη Βενεζουέλα μοιάζει με τη ρητορική μετά την επίθεση στις πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν. Και στις δύο περιπτώσεις ο Τραμπ δεν έχει αποκλείσει ότι μπορεί να επιτεθεί ξανά αν και είναι κοινός τόπος ότι θα ήταν καταστροφικό για την Ουάσιγκτον να εμπλακεί σε μακροχρόνιους πολέμους.
Στο εσωτερικό των ΗΠΑ από την άλλη, η ρατσιστική φιλολογία της κυβέρνησης περί εσωτερικού εχθρού που ταυτίζεται πλέον και με τον εξωτερικό εχθρό – λατινοαμερικάνοι, μετανάστες και μη, που αποτελούν «υπαρξιακή απειλή» για το αμερικανικό έθνος – δεν φαίνεται να αποδίδει.
Όταν ο πόλεμος στη Γάζα έβγαλε εκατομμύρια στους δρόμους των ΗΠΑ, ο πόλεμος στη γειτονική Βενεζουέλα δεν πρόκειται να βρει στήριξη στην κοινωνία, όπως έχει καταγραφεί εξάλλου σε δημοσκοπήσεις αλλά και στις διαδηλώσεις που ξέσπασαν αμέσως μετά την επίθεση στο Καράκας.
Η αμερικανική κυβέρνηση έχει τις δυνατότητες να οργανώνει απαγωγές ηγετών, ή να καταστρέφει στρατιωτικούς στόχους και υποδομές άλλων κρατών με ευκολία αλλά δεν έχει εξασφαλίσει πουθενά μέχρι σήμερα κάποιου είδους σταθερότητα που θα τη βοηθήσει να υλοποιήσει τα σχέδιά της.
H κυβέρνηση Τραμπ, αντί να κλείνει μέτωπα όπως είχε υποσχεθεί, δημιουργεί όλο και περισσότερα σημεία ανάφλεξης στον πλανήτη με μόνο οδηγό την επίδειξη ωμής ισχύος.
