ΕE: Τι αλλάζει σε διπλώματα, εξετάσεις και ηλικιακά όρια οδηγών

Μια βαθιά αναμόρφωση του τρόπου με τον οποίο εκδίδονται, χρησιμοποιούνται και ελέγχονται τα διπλώματα οδήγησης ετοιμάζεται να ενεργοποιήσει η Ευρωπαϊκή Ένωση, ανοίγοντας τον δρόμο για ένα ενιαίο ευρωπαϊκό πλαίσιο που θα αλλάξει σημαντικά την καθημερινότητα εκατομμυρίων οδηγών. Οι Βρυξέλλες προχωρούν στη δημιουργία ενός κοινού συστήματος κινητικότητας, επιχειρώντας να περιορίσουν τις μεγάλες διαφοροποιήσεις που εξακολουθούν να υπάρχουν σήμερα μεταξύ των κρατών-μελών τόσο στις διαδικασίες απόκτησης άδειας όσο και στους κανόνες ελέγχου, ανανέωσης και επιβολής ποινών.
Η νέα Οδηγία 2025/2205 θεωρείται μία από τις μεγαλύτερες παρεμβάσεις που έχουν γίνει εδώ και δεκαετίες στο ευρωπαϊκό καθεστώς αδειών οδήγησης και στόχο έχει να δημιουργήσει ένα πιο ομοιόμορφο, ψηφιακό και αυστηρό σύστημα σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Στο επίκεντρο των αλλαγών βρίσκονται η καθιέρωση ψηφιακού διπλώματος, η νέα αντιμετώπιση των νεαρών οδηγών, η αναθεώρηση των εξετάσεων, η διάρκεια ισχύος των αδειών, αλλά και η εναρμόνιση των ποινών για σοβαρές τροχαίες παραβάσεις.
Το ψηφιακό δίπλωμα γίνεται ο κανόνας
Η πιο άμεση και ορατή αλλαγή αφορά την πλήρη ψηφιοποίηση της άδειας οδήγησης.
Η σταδιακή εφαρμογή του νέου ψηφιακού διπλώματος αναμένεται να ξεκινήσει από το 2028, ενώ το 2030 έχει τεθεί ως το έτος κατά το οποίο η ηλεκτρονική μορφή θα αποτελεί το βασικό και προεπιλεγμένο έγγραφο σε όλα τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Στην πράξη, το δίπλωμα θα αποθηκεύεται στο κινητό τηλέφωνο των οδηγών, σε ψηφιακό περιβάλλον αντίστοιχο με εφαρμογές τύπου myGov Wallet που ήδη χρησιμοποιούνται σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας.
Η ψηφιακή άδεια θα αναγνωρίζεται παντού εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, διευκολύνοντας σημαντικά τόσο τους διασυνοριακούς ελέγχους όσο και τις μετακινήσεις πολιτών μεταξύ διαφορετικών χωρών.
Νέοι κανόνες για οδηγούς 17 ετών
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στο καθεστώς οδήγησης για τους νέους.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση προωθεί ένα κοινό σύστημα «σταδιακής εισόδου» στην οδήγηση, επιχειρώντας να υιοθετήσει ενιαίες πρακτικές σε όλα τα κράτη-μέλη.
Το νέο πλαίσιο προβλέπει δυνατότητα απόκτησης άδειας οδήγησης από τα 17 έτη, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.
Ο ανήλικος οδηγός θα μπορεί να κινείται μόνο με συνοδό, ο οποίος θα πρέπει να έχει συμπληρώσει το 24ο έτος της ηλικίας του, να διαθέτει δίπλωμα κατηγορίας Β επί τουλάχιστον πέντε χρόνια και να μην έχει βαρύ ιστορικό σοβαρών τροχαίων παραβάσεων κατά την τελευταία πενταετία.
Το συγκεκριμένο μοντέλο εφαρμόζεται ήδη σε ορισμένες χώρες, μεταξύ αυτών και η Ελλάδα, ωστόσο πλέον επιχειρείται να αποκτήσει ενιαία μορφή σε ολόκληρη την Ε.Ε.
Τέλος στις «τοπικές» ποινές
Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές αφορά το σύστημα κυρώσεων για σοβαρές παραβάσεις.
Με το νέο καθεστώς, αν ένας οδηγός χάσει το δίπλωμά του σε οποιαδήποτε χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης λόγω σοβαρής τροχαίας παράβασης, η ποινή δεν θα περιορίζεται πλέον μόνο στο κράτος όπου διαπράχθηκε η παράβαση.
Η αφαίρεση της άδειας θα ισχύει πλέον και στη χώρα μόνιμης κατοικίας του οδηγού, δημιουργώντας για πρώτη φορά ένα πραγματικά ενιαίο σύστημα διασυνοριακών ποινών.
Η αλλαγή αυτή θεωρείται κρίσιμη για την ενίσχυση της οδικής ασφάλειας, καθώς μέχρι σήμερα αρκετοί οδηγοί μπορούσαν να συνεχίσουν να οδηγούν σε άλλες χώρες παρά τις κυρώσεις που είχαν επιβληθεί αλλού.
Αλλαγές σε διάρκεια ισχύος και ιατρικούς ελέγχους
Το νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο επιχειρεί επίσης να εναρμονίσει τη διάρκεια ισχύος των αδειών οδήγησης.
Για τις κατηγορίες Β και Α προβλέπεται πλέον ενιαία διάρκεια 15 ετών σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Ωστόσο, τα κράτη-μέλη θα έχουν τη δυνατότητα να μειώνουν τη διάρκεια στα 10 χρόνια όταν το δίπλωμα χρησιμοποιείται και ως έγγραφο ταυτοποίησης.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στους οδηγούς μεγαλύτερης ηλικίας.
Για άτομα άνω των 65 ετών, οι εθνικές αρχές θα μπορούν να επιβάλλουν μικρότερη διάρκεια ισχύος και συχνότερους ιατρικούς ελέγχους, ανάλογα με τις πολιτικές κάθε χώρας.
Παράλληλα, εξετάζεται η δυνατότητα να αποκτήσουν οι οικογενειακοί γιατροί δικαίωμα — και σε ορισμένες περιπτώσεις υποχρέωση — ενημέρωσης των αρμόδιων αρχών όταν κρίνουν ότι η κατάσταση υγείας ενός οδηγού ενδέχεται να δημιουργεί κινδύνους για την οδική ασφάλεια.
Η προσοχή στρέφεται κυρίως σε ζητήματα όρασης και καρδιαγγειακής υγείας, με βασικό στόχο να διασφαλιστεί ότι οι οδηγοί παραμένουν ικανοί να χειρίζονται με ασφάλεια τα οχήματά τους.
Πηγή: newmoney.gr