Γάζα: Το Ισραήλ κατεδαφίζει πολεμικό νεκροταφείο, τόπο ανάπαυσης πεσόντων του Α’ και Β’ Παγκοσμίου Πολέμου

Δορυφορικές εικόνες και αυτόπτες μάρτυρες αποκαλύπτουν ότι οι ισραηλινές δυνάμεις κατεδάφισαν με βαρέα μηχανήματα τμήμα του πολεμικού νεκροταφείου της Γάζας, ενός χώρου ιστορικής και συμβολικής σημασίας που περιείχε τους τάφους δεκάδων στρατιωτών της Βρετανικής Κοινοπολιτείας.

Ανάμεσά τους βρίσκονταν Βρετανοί, Αυστραλοί, Πολωνοί και άλλοι σύμμαχοι που σκοτώθηκαν κατά τον Α’ και τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Το νεκροταφείο, που βρίσκεται στην περιοχή αλ Τούφα της πόλης της Γάζας, αποτελούσε για δεκαετίες τόπο μνήμης αλλά και ένα από τα ελάχιστα διατηρημένα ιστορικά τοπία της περιοχής.

Η πρόσφατη καταστροφή του εγείρει σοβαρά ερωτήματα για τον σεβασμό του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου και της προστασίας πολιτιστικών και ταφικών μνημείων σε συνθήκες πολέμου.

Τι δείχνουν οι δορυφορικές εικόνες

Σύμφωνα με τον Guardian, δορυφορικές φωτογραφίες από διαφορετικές χρονικές στιγμές καταγράφουν με ακρίβεια την έκταση των ζημιών.

Τον Μάρτιο του προηγούμενου έτους δεν υπήρχαν ενδείξεις εκτεταμένων χωματουργικών εργασιών.

Ωστόσο, εικόνες της 8ης Αυγούστου και κυρίως της 13ης Δεκεμβρίου αποκαλύπτουν μια δραματικά αλλοιωμένη εικόνα.

Στη νοτιοδυτική γωνία του νεκροταφείου, σειρές από ταφόπλακες έχουν αφαιρεθεί, το έδαφος έχει ανασκαφεί και ένα μεγάλο ανάχωμα από άμμο διασχίζει την πληγείσα περιοχή.

Το μέγεθος και η μορφή του αναχώματος υποδηλώνουν ξεκάθαρα τη χρήση βαρέων μηχανημάτων, πιθανότατα μπουλντόζες.

Σε αντίθεση με τα υπόλοιπα τμήματα του νεκροταφείου, όπου η βλάστηση έχει αρχίσει να επανεμφανίζεται, η συγκεκριμένη περιοχή παραμένει γυμνή και εμφανώς κατεστραμμένη.

Μαρτυρία του ανθρώπου που φρόντιζε τους τάφους

Ο Essam Jaradah, πρώην φροντιστής του νεκροταφείου για περισσότερα από 45 χρόνια, επιβεβαιώνει όσα καταγράφουν οι εικόνες.

Το σπίτι του βρίσκεται κοντά στον χώρο και, όπως λέει, είδε τις συνέπειες των επιχειρήσεων μετά την αποχώρηση του ισραηλινού στρατού από την περιοχή, στα τέλη Απριλίου ή τις αρχές Μαΐου.

Σύμφωνα με τη μαρτυρία του, πραγματοποιήθηκαν δύο διακριτές χωματουργικές παρεμβάσεις. Η πρώτη έγινε εκτός των τειχών του νεκροταφείου, σε έκταση που προηγουμένως ήταν φυτεμένη με ελαιόδεντρα.

Η δεύτερη, πιο καταστροφική, έλαβε χώρα εντός των τειχών, ακριβώς στο σημείο όπου βρίσκονταν οι τάφοι Αυστραλών στρατιωτών.

Εκεί δημιουργήθηκε και το ανάχωμα που, όπως εκτιμά, χρησιμοποιήθηκε ως πρόχειρο αμυντικό φράγμα.

🧵THREAD

We have obtained satellite imagery of destroyed Australian graves in Gaza.

This is a window into the scale of the impunity and destruction the State of Israel is currently enacting.

The picture below is from before the recent invasion of Gaza.

More below👇 pic.twitter.com/2sptH3Dkqm

— David Shoebridge (@DavidShoebridge) July 22, 2024

Η θέση του ισραηλινού στρατού

Αντιμέτωπος με τα στοιχεία, ο ισραηλινός στρατός υποστήριξε ότι οι ενέργειες αυτές πραγματοποιήθηκαν στο πλαίσιο «αμυντικών επιχειρησιακών μέτρων».

 Σύμφωνα με εκπρόσωπο του στρατού, η περιοχή αποτελούσε ενεργή ζώνη μάχης και μαχητές επιχειρούσαν επιθέσεις εναντίον ισραηλινών δυνάμεων από κοντινά κτίρια.

Ο ίδιος ισχυρίστηκε ότι εντοπίστηκαν υπόγειες «τρομοκρατικές υποδομές» εντός και γύρω από το νεκροταφείο, οι οποίες εξουδετερώθηκαν, και ότι κάθε δραστηριότητα σε «ευαίσθητους χώρους» εγκρίνεται από ανώτερους αξιωματικούς και διεξάγεται με «την απαιτούμενη ευαισθησία».

Οι δηλώσεις αυτές, ωστόσο, δεν συνοδεύτηκαν από ανεξάρτητα αποδεικτικά στοιχεία.

Εγκαίνια του στρατιωτικού νεκροταφείου στη Γάζα. 1942

Αντιδράσεις από τη Βρετανία και την Κοινοπολιτεία

Η Royal British Legion εξέφρασε δημόσια τη λύπη της για την καταστροφή των τάφων, υπογραμμίζοντας ότι οι πεσόντες των δύο παγκοσμίων πολέμων τιμώνται ως σύμβολα υπέρτατης θυσίας και αξίζουν τον μέγιστο σεβασμό, ανεξαρτήτως των σημερινών συγκρούσεων.

Ανάλογες ανησυχίες εκφράζονται και στην Αυστραλία.

Ο καθηγητής στρατιωτικής ιστορίας Peter Stanley τόνισε ότι, παρότι η άμεση προτεραιότητα παραμένει η προστασία των αμάχων στη Γάζα, η βεβήλωση των τάφων Αυστραλών στρατιωτών αποτελεί μια σοβαρή και ιδιαίτερα επώδυνη συνέπεια της σύγκρουσης για την αυστραλιανή κοινωνία.

Η έκταση της καταστροφής σύμφωνα με την CWGC

Η Επιτροπή Κοινοπολιτειακών Πολεμικών Τάφων (CWGC), αρμόδια για τη συντήρηση του χώρου, είχε ήδη αναφέρει από τον Δεκέμβριο εκτεταμένες ζημιές σε ταφόπλακες, μνημεία, περιμετρικούς τοίχους και βοηθητικές εγκαταστάσεις. Μεταξύ άλλων, είχαν πληγεί μνημεία βρετανικών, ινδικών και τουρκικών μονάδων.

Οι νεότερες δορυφορικές εικόνες, ωστόσο, δείχνουν ότι η καταστροφή είναι ακόμη μεγαλύτερη.

 Ένα ολόκληρο οικόπεδο που είχε διατεθεί για Καναδούς ειρηνευτές του ΟΗΕ φαίνεται να έχει εξαφανιστεί, ενώ εντός του κυρίως νεκροταφείου έχουν ισοπεδωθεί δύο πλήρη τμήματα με πάνω από 100 τάφους στρατιωτών του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, κυρίως Αυστραλών.

Ένας τόπος μνήμης και ζωής που χάθηκε

Πέρα από τη στρατιωτική και ιστορική του σημασία, το νεκροταφείο της Γάζας αποτελούσε για τους κατοίκους έναν από τους ελάχιστους πράσινους και δημόσιους χώρους της περιοχής.

Όπως περιγράφει ο Jaradah, ήταν ένας τόπος γεμάτος δέντρα και ζωή, ένα σημείο ηρεμίας μέσα σε μια διαρκώς πολιορκημένη πόλη.

«Ο πόνος που νιώθω είναι σαν να έχασα τη μητέρα μου», λέει.

«Η θλίψη για το νεκροταφείο είναι τόσο βαθιά όσο και η απώλεια του σπιτιού μου».

Τα λόγια του συνοψίζουν το συναισθηματικό βάρος μιας καταστροφής που δεν αφορά μόνο πέτρες και μνημεία, αλλά τη μνήμη, την ιστορία και την ανθρώπινη αξιοπρέπεια.