Ινδία: «Μας έβαλαν στο πλοίο σαν αιχμαλώτους και μετά μας πέταξαν στη θάλασσα» – Το δράμα των Ροχίνγκια

Τόνοι μελανιού έχουν χυθεί τα τελευταία χρόνια για τους πρόσφυγες Ροχίνγκια, αλλά δυστυχώς κανείς δεν κάνει τίποτα.
Πρόκειται για μια μουσουλμανική εθνική μειονότητα περίπου 1,1 εκατομμυρίου, που ζει κυρίως στην πολιτεία Ρακίν (Rakhine) στη δυτική Μιανμάρ, στα σύνορα με το Μπαγκλαντές.
Παρόλο που έχουν ζήσει για γενιές στη Μιανμάρ, η κυβέρνηση της χώρας επιμένει ότι όλοι οι Ροχίνγκια είναι παράνομοι μετανάστες από το Μπαγκλαντές. Η ίδια κυβέρνηση αρνείται να τους αναγνωρίσει ως πολίτες, καθιστώντας ουσιαστικά την πλειονότητα των Ροχίνγκια απάτριδες.
Ο Noorul Amin μίλησε τελευταία φορά με τον αδελφό του στις 9 Μαΐου. Η κλήση ήταν σύντομη, αλλά τα νέα ήταν συντριπτικά.
Έμαθε ότι ο αδελφός του, Kairul, και τέσσερις άλλοι συγγενείς ήταν μεταξύ των 40 προσφύγων Ροχίνγκια που φέρεται να απελάθηκαν από την ινδική κυβέρνηση στη Μιανμάρ, μια χώρα από την οποία είχαν εγκαταλείψει φοβισμένοι πριν από χρόνια.
Η Μιανμάρ βρίσκεται εν μέσω ενός βάναυσου εμφύλιου πολέμου μεταξύ της χούντας -η οποία κατέλαβε την εξουσία με πραξικόπημα το 2021- και εθνοτικών πολιτοφυλακών και δυνάμεων αντίστασης. Οι πιθανότητες να ξαναδεί ο κ. Αμίν την οικογένειά του είναι ελάχιστες.
«Δεν μπορούσα να διαχειριστώ το μαρτύριο που αντιμετωπίζουν οι γονείς μου και οι άλλοι που απήχθησαν», δήλωσε ο 24χρονος κ. Αμίν στο BBC στο Δελχί.
«Η Ινδία μας έβαλε στο πλοίο σαν αιχμαλώτους – και μετά μας πέταξε στη θάλασσα»
Τρεις μήνες αφότου απομακρύνθηκαν από την πρωτεύουσα της Ινδίας, το BBC κατάφερε να επικοινωνήσει με τους πρόσφυγες στη Μιανμάρ. Οι περισσότεροι διαμένουν στον Στρατό Μπα Χτού (BHA), μια ομάδα αντίστασης που μάχεται τον στρατό στα νοτιοδυτικά της χώρας.
«Δεν αισθανόμαστε ασφαλείς στη Μιανμάρ. Αυτό το μέρος είναι μια ολοκληρωτική εμπόλεμη ζώνη», είπε ο Σογιέντ Νουρ σε βιντεοκλήση που έγινε από το τηλέφωνο ενός μέλους της BHA. Μιλούσε από ένα ξύλινο καταφύγιο με έξι άλλους πρόσφυγες γύρω του.
Το BBC συγκέντρωσε μαρτυρίες από τους πρόσφυγες και αφηγήσεις συγγενών τους στο Δελχί και μίλησε με ειδικούς που διερευνούν τους ισχυρισμούς για να συνοψίσει τι τους συνέβη.
Μάθαμε ότι μεταφέρθηκαν αεροπορικώς από το Δελχί σε ένα νησί στον Κόλπο της Βεγγάλης, επιβιβάστηκαν σε ένα πολεμικό πλοίο και τελικά αναγκάστηκαν να εισέλθουν στη Θάλασσα Ανταμάν φορώντας σωσίβια. Στη συνέχεια, κατέφυγαν στην ακτή και τώρα αντιμετωπίζουν ένα αβέβαιο μέλλον στη Μιανμάρ, από την οποία η κοινότητα των Ροχίνγκια, που αποτελείται κυρίως από μουσουλμάνους, είχε εγκαταλείψει μαζικά τα τελευταία χρόνια για να ξεφύγει από τις διώξεις.
«Μας έδεσαν τα χέρια, μας κάλυψαν τα πρόσωπά μας και μας έφεραν σαν αιχμαλώτους [στο σκάφος]. Μετά μας πέταξαν στη θάλασσα», είπε τηλεφωνικά στον αδελφό του ο Τζον, ένας από τους άντρες της ομάδας, λίγο αφότου έφτασαν στη στεριά.
«Πώς μπορεί κάποιος να πετάει ανθρώπους στη θάλασσα;» ρώτησε ο Αμίν. «Υπάρχει ανθρωπότητα ζωντανή στον κόσμο, αλλά δεν έχω δει καμία ανθρωπιά στην ινδική κυβέρνηση».
Σιγή ιχθύος από την Ινδία
Ο Τόμας Άντριους, ειδικός εισηγητής του ΟΗΕ για την κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στη Μιανμάρ, λέει ότι υπάρχουν «σημαντικά στοιχεία» που αποδεικνύουν αυτούς τους ισχυρισμούς, τα οποία έχει παρουσιάσει στον επικεφαλής της αποστολής της Ινδίας στη Γενεύη, αλλά δεν έχει λάβει ακόμη απάντηση.
Το BBC έχει επίσης επικοινωνήσει αρκετές φορές με το Υπουργείο Εξωτερικών της Ινδίας, αλλά δεν είχε λάβει απάντηση μέχρι τη στιγμή της δημοσίευσης.
Οι ακτιβιστές έχουν συχνά επισημάνει ότι η κατάσταση των Ροχίνγκια στην Ινδία είναι επισφαλής. Η Ινδία δεν αναγνωρίζει τους Ροχίνγκια ως πρόσφυγες, αλλά μάλλον ως παράνομους μετανάστες βάσει του Νόμου περί Αλλοδαπών της χώρας.
Η Ινδία έχει έναν σημαντικό πληθυσμό προσφύγων Ροχίνγκια, αν και το Μπαγκλαντές, όπου ζουν περισσότεροι από ένα εκατομμύριο, έχει τον μεγαλύτερο αριθμό. Οι περισσότεροι εγκατέλειψαν τη Μιανμάρ μετά από μια θανατηφόρα στρατιωτική καταστολή το 2017. Παρά το γεγονός ότι ζουν εκεί για γενιές, οι Ροχίνγκια δεν αναγνωρίζονται στη Μιανμάρ ως πολίτες.
Υπάρχουν 23.800 πρόσφυγες Ροχίνγκια στην Ινδία που είναι εγγεγραμμένοι στην Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες (UNHCR). Ωστόσο, το Human Rights Watch εκτιμά ότι ο πραγματικός αριθμός ανέρχεται σε πάνω από 40.000.
Πρόσφυγες ή παράνομοι μετανάστες;
Ο ΟΗΕ αναφέρει ότι οι ζωές των προσφύγων Ροχίνγκια «τέθηκαν σε ακραίο κίνδυνο όταν οι ινδικές αρχές τους ανάγκασαν να εισέλθουν στη Θάλασσα Ανταμάν».
«Έχω κάνει προσωπική έρευνα για αυτήν την πολύ ανησυχητική υπόθεση», δήλωσε ο κ. Άντριους. Παραδέχτηκε ότι ο όγκος των πληροφοριών που μπορούσε να μοιραστεί ήταν περιορισμένος, αλλά ότι είχε επίσης «μιλήσει με αυτόπτες μάρτυρες και μπόρεσε να επιβεβαιώσει αυτές τις αναφορές και να αποδείξει ότι βασίζονται στην πραγματικότητα».
Στις 17 Μαΐου, ο Αμίν και ένα άλλο μέλος της οικογένειας των προσφύγων που απομακρύνθηκαν υπέβαλαν αίτηση ζητώντας από το Ανώτατο Δικαστήριο της Ινδίας να τους φέρει πίσω στο Δελχί, να σταματήσει αμέσως παρόμοιες απελάσεις και να προσφέρει αποζημίωση σε όσους πέταξε στη θάλασσα.
«Άνοιξε τη χώρα στη φρίκη της απέλασης των Ροχίνγκια», λέει ο Κόλιν Γκονσάλβες, ανώτερος δικηγόρος στο Ανώτατο Δικαστήριο, ο οποίος υπερασπίζεται τους αιτούντες.
«Το ότι μπορείς να ρίξεις έναν άνθρωπο στη θάλασσα με σωσίβιο σε μια εμπόλεμη ζώνη ήταν κάτι στο οποίο οι άνθρωποι επέλεξαν αυτόματα να μην πιστέψουν», είπε ο κ. Γκονσάλβες.
Απαντώντας στην αίτηση, ένας δικαστής του Ανωτάτου Δικαστηρίου στο διμελές σώμα δικαστών χαρακτήρισε τους ισχυρισμούς «φανταστικές ιδέες». Είπε επίσης ότι η εισαγγελία δεν είχε προσκομίσει επαρκή στοιχεία για να τεκμηριώσει τους ισχυρισμούς της.
Έκτοτε, το δικαστήριο συμφώνησε να ακούσει τα επιχειρήματα στις 29 Σεπτεμβρίου για να αποφασίσει εάν οι Ροχίνγκια μπορούν να αντιμετωπίζονται ως πρόσφυγες ή εάν είναι παράνομοι μετανάστες και ως εκ τούτου υπόκεινται σε απελάσεις.
«Στην καρδιά μας υπάρχει ο φόβος»
Λαμβάνοντας υπόψη ότι δεκάδες χιλιάδες πρόσφυγες Ροχίνγκια ζουν στην Ινδία, δεν είναι σαφές γιατί καταβλήθηκε τόση προσπάθεια για την απέλαση αυτών των 40 ατόμων.
«Κανείς στην Ινδία δεν μπορεί να καταλάβει γιατί το έκαναν, εκτός από αυτό το δηλητήριο εναντίον των Μουσουλμάνων», δήλωσε ο κ. Γκονσάλβες.
Η μεταχείριση των προσφύγων έχει προκαλέσει ανατριχίλα σε όλη την κοινότητα των Ροχίνγκια στην Ινδία. Τον τελευταίο χρόνο, τα μέλη της ισχυρίζονται ότι έχει σημειωθεί αύξηση των απελάσεων από τις ινδικές αρχές. Δεν υπάρχουν επίσημα στοιχεία που να το επιβεβαιώνουν.
Κάποιοι έχουν κρυφτεί. Άλλοι, όπως ο Αμίν, δεν κοιμούνται πλέον στο σπίτι. Έχει στείλει τη γυναίκα και τα τρία παιδιά του αλλού. «Στην καρδιά μου υπάρχει μόνο αυτός ο φόβος ότι η ινδική κυβέρνηση θα μας πάρει κι εμάς και θα μας πετάξει στη θάλασσα οποιαδήποτε στιγμή. Και τώρα φοβόμαστε ακόμη και να βγούμε από τα σπίτια μας», είπε ο Αμίν.
«Αυτοί είναι άνθρωποι που βρίσκονται στην Ινδία όχι επειδή θέλουν να είναι», δήλωσε ο κ. Άντριους από τον ΟΗΕ.
«Βρίσκονται εκεί λόγω της φρικτής βίας που συμβαίνει στη Μιανμάρ. Κυριολεκτικά τρέχουν για να σωθούν».
*Με πληροφορίες από BBC