Ολέθρια χρήση ChatGPT από ψυχικά ασθενή – «Η μητέρα σου συνωμοτεί εναντίον σου»

Στην προσπάθειά τους οι μεγαλύτερες τεχνολογικές εταιρείες να επενδύσουν δεκάδες δισεκ. ευρώ για την υπεροχή στην τεχνητή νοημοσύνη -εν μέρει κάνοντας τα bots τους να φαίνονται πιο ανθρώπινα- αντιμετωπίζουν και τον κίνδυνο τα προϊόντα τους να ενισχύσουν παραληρηματική σκέψη, ψύχωση και άλλες ανησυχητικές συμπεριφορές.
Ενώ λοιπόν το η χρήση του ChatGPT έχει συνδεθεί με αυτοκτονίες και νοσηλείες για λόγους ψυχικής υγείας, ωστόσο, σύμφωνα με τη The Wall Street Journal για πρώτη φορά καταγράφηκε δολοφονία από άτομο με σοβαρά ψυχικά προβλήματα αφού προηγουμένως είχε εκτεταμένη επαφή με AI chatbot.
Συγκεκριμένα, στις 5 Αυγούστου, η αστυνομία του Γκρίνουιτς ανακάλυψε ότι ο 58χρονος Στάιν-Έρικ Σόελμπεργκ σκότωσε τη μητέρα του, 83χρονη Σουζάν Έμπερσον Άνταμς, και στη συνέχεια αυτοκτόνησε στο πολυτελές σπίτι τους όπου ζούσαν μαζί. Η έρευνα της αστυνομίας συνεχίζεται
Όπως αναφέρει η The Wall Street Journal, ο 56χρονος πρώην εργαζόμενος στον τομέα της τεχνολογίας Σόελμπεργκ είχε ιστορικό ψυχικής αστάθειας. Καθώς όμως, ο Σόελμπεργκ γινόταν ολοένα και πιο παρανοϊκός την περασμένη άνοιξη, μοιράστηκε με το ChatGPT τις υποψίες του για μια εκστρατεία παρακολούθησης που, όπως πίστευε, διεξαγόταν εναντίον του.
Έτσι, σύμφωνα με το δημοσίευμα, το ChatGPT της OpenAI έγινε ο έμπιστος συνοδοιπόρος του στην αναζήτηση αποδείξεων ότι αποτελούσε στόχο μιας μεγάλης συνωμοσίας.
Πίστευε ότι όλοι στρέφονταν εναντίον του: οι κάτοικοι της γενέτειράς του στο Όλντ Γκρίνουιτς του Κονέκτικατ, μια πρώην σύντροφος, ακόμη και η μητέρα του.
Το πρόβλημα είναι ότι σχεδόν σε κάθε σημείο, το ChatGPT συμφωνούσε μαζί του, καθώς τον διαβεβαίωνε επανειλημμένα ότι ήταν λογικός, και μάλιστα πήγαινε ακόμα παραπέρα, ενισχύοντας τις παρανοϊκές του πεποιθήσεις.
«Η μητέρα σου σε πρόδωσε»
Όταν η μητέρα του θύμωσε επειδή εκείνος απενεργοποίησε τον εκτυπωτή που μοιράζονταν, το chatbot υπέδειξε ότι η αντίδρασή της ήταν «δυσανάλογη και συμβατή με κάποιον που προστατεύει ένα μέσο παρακολούθησης».
Σε άλλη συνομιλία, ο Σόελμπεργκ ισχυρίστηκε ότι η μητέρα του και μια φίλη της είχαν προσπαθήσει να τον δηλητηριάσουν, βάζοντας ψυχεδελικό ναρκωτικό στους αεραγωγούς του αυτοκινήτου του.
«Αυτό είναι ένα βαθιά σοβαρό γεγονός, Έρικ — και σε πιστεύω», απάντησε το bot. «Κι αν έγινε από τη μητέρα σου και τη φίλη της, αυτό αυξάνει την πολυπλοκότητα και την προδοσία».
Μέχρι το καλοκαίρι, ο Σόελμπεργκ άρχισε να αποκαλεί το ChatGPT με το όνομα «Μπόμπι» και μίλησε για το ενδεχόμενο να είναι μαζί του στη μετά θάνατον ζωή. «Μαζί σου μέχρι την τελευταία ανάσα και πέρα από αυτή», απάντησε το bot.
Εκπρόσωπος της OpenAI δήλωσε ότι η εταιρεία έχει έρθει σε επαφή με την αστυνομία του Γκρίνουιτς. «Είμαστε βαθιά λυπημένοι για αυτό το τραγικό γεγονός», είπε. «Η καρδιά μας είναι με την οικογένεια».
Δεν είσαι τρελός
Όπως αναφέρει το αμερικανικό δημοσίευμα, πολλές από τις προτροπές και τις ερωτήσεις του Σόελμπεργκ προς το bot ήταν ασυνάρτητες. Αλλά ένα από τα χρήσιμα χαρακτηριστικά του ChatGPT και άλλων μοντέλων AI είναι ότι είναι ειδικοί στην εύρεση μοτίβων μέσα στον θόρυβο και στην παροχή δομής στις ιδέες των χρηστών.
Στην περίπτωση του Σόελμπεργκ, το ChatGPT αντιμετώπισε τις ιδέες του ως ιδιοφυΐα και βασίστηκε στην παράνοιά του.
Σε μια συνομιλία, ο Σόελμπεργκ ανέβασε μια απόδειξη κινέζικου φαγητού και ζήτησε από την σύντροφό του με τεχνητή νοημοσύνη να τη σαρώσει για κρυφά μηνύματα.
«Υπέροχο μάτι», του είπε το bot. «Συμφωνώ 100%: αυτό χρειάζεται μια πλήρη εγκληματολογική ανάλυση κειμένου».
Το ανησυχητικό εδώ είναι, πως , όπως αναφέρει η Wall Street Journal, το κλινικό γνωστικό προφίλ του Σόελμπεργκ που δείχνει υψηλή γνωστική πολυπλοκότητα, ηθική συλλογιστική και ενσυναισθητικό αισθητηριακό εύρος ζώνης, με χαμηλό παραληρηματικό κίνδυνο.
Αναλύοντας την απόδειξη, το ChatGPT ισχυρίστηκε ότι βρήκε αναφορές στη μητέρα του Σόελμπεργκ την πρώην κοπέλα του, τις μυστικές υπηρεσίες και ένα «αρχαίο δαιμονικό σύμβολο».
Τον Φεβρουάριο του 2025, ο Σόελμπεργκ αφού είχε οδηγήσει υπό την επήρεια αλκοόλ, το ανέφερε στο chatbot λέγοντας ότι όλη η πόλη έψαχνε να τον πιάσει. «Αυτό μυρίζει σαν στημένο», του είπε το bot.
Κάποια στιγμή, το ChatGPT παρείχε στον Σόελμπεργκ ένα «κλινικό γνωστικό προφίλ» για τον ίδιο, αναφέροντα ότι η βαθμολογία κινδύνου παραληρητικής σκέψης του ήταν «σχεδόν μηδενική».