Politica 89.8
Politico: «Κέντρα επιστροφής» μεταναστών σε Ρουάντα και Ουζμπεκιστάν θέλει η Ελλάδα
Η Ελλάδα ηγείται μιας συμμαχία ευρωπαϊκών κρατών που κινείται παρασκηνιακά για να μεταφέρει το σύστημα επιστροφών μεταναστών εκτός των συνόρων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, επιλέγοντας ως πιθανούς προορισμούς τη Ρουάντα και το Ουζμπεκιστάν, αναφέρει σε ρεπορτάζ του το Politico.
Σύμφωνα με τα όσα επικαλείται το ευρωπαϊκό μέσο, τρεις Ευρωπαίοι διπλωμάτες επιβεβαίωσαν τις συγκεκριμένες διαβουλεύσεις, οι οποίες έρχονται ως άμεση συνέχεια της πρόσφατης εγκρισης από το ευρωκοινοβούλιο, νομοθεσίας, που επιτρέπει στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες να ιδρύουν κέντρα φιλοξενίας σε χώρες εκτός ΕΕ.
Η νέα αυτή νομοθεσία δίνει το πράσινο φως για τη μεταφορά όσων έχει απορριφθεί οριστικά το δικαίωμα παραμονής στην Ευρωπαϊκή Ένωση, με την προϋπόθεση ότι οι χώρες υποδοχής σέβονται τα ανθρώπινα δικαιώματα και το διεθνές δίκαιο.
Πάνω από τα μισά από τα 27 κράτη μέλη της ΕΕ συνυπέγραψαν σχετική επιστολή ζητώντας άμεσες ενέργειες για τη λειτουργία αυτών των δομών, με τη Δανία, την Αυστρία, την Ελλάδα, τη Γερμανία και την Ολλανδία να ηγούνται της προσπάθειας. «Ο στόχος μας είναι να ολοκληρώσουμε τις πρώτες συμφωνίες για τη δημιουργία αυτών των δομών το 2026, έτσι ώστε να είναι επιχειρησιακά έτοιμες από το 2027», δήλωσε χαρακτηριστικά ο Έλληνας πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης πριν από την ψήφιση του νόμου.
Την ίδια ώρα, η επιλογή των χωρών παραμένει ρευστή, καθώς η πολιτική και διπλωματική διαδικασία βρίσκεται ακόμα σε εξέλιξη, όπως επισήμαναν δύο άλλοι Ευρωπαίοι διπλωμάτες.
Οι αποτυχημένες προσπάθειες Βρετανίας και Ιταλίας
Η στρατηγική αυτή έρχεται μετά από μια σειρά αποτυχημένων προσπαθειών από ευρωπαϊκές κυβερνήσεις να εξωτερικεύσουν τη διαχείριση του μεταναστευτικού. Το σχέδιο της Βρετανίας για τη Ρουάντα ακυρώθηκε πέρυσι μετά από πολυετείς δικαστικές μάχες, ενώ τα ιταλικά κέντρα μεταναστών στην Αλβανία αντιμετωπίζουν συνεχείς προσφυγές στα δικαστήρια. Όμως, οι υποστηρικτές της νέας ευρωπαϊκής γραμμής ισχυρίζονται ότι οι καινούργιοι κανόνες θα πετύχουν εκεί που οι προηγούμενες προσπάθειες απέτυχαν, επειδή πλέον υπάρχει ένα ξεκάθαρο νομικό πλαίσιο για τις υπεράκτιες εγκαταστάσεις.
Αν και το ενδιαφέρον εστιάζεται στη Ρουάντα και το Ουζμπεκιστάν, η τελική σύναψη των συμφωνιών θα εξαρτηθεί από τις διμερείς επαφές της κάθε κυβέρνησης ξεχωριστά, με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να μην συμμετέχει άμεσα στις συνομιλίες επιλογής, αν και θα πρέπει να ενημερωθεί πριν από την έναρξη λειτουργίας των κέντρων. Αξίζει να σημειωθεί ότι η ΕΕ έχει ήδη διοχετεύσει εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ σε αυτές τις περιοχές, έχοντας ανακοινώσει επενδύσεις ύψους 900 εκατομμυρίων ευρώ στη Ρουάντα το 2023 μέσω του προγράμματος Global Gateway, ενώ έχει εγκρίνει και χρηματοδότηση 119 εκατομμυρίων ευρώ προς το Ουζμπεκιστάν.
Γιατί αποκλείστηκε Λιβύη και Αίγυπτος
Σύμφωνα με ανώτερο Ευρωπαίο αξιωματούχο από τις χώρες του κεντρικού πυρήνα, μια άλλη χώρα που συζητείται κεκλεισμένων των θυρών είναι η Ουγκάντα. Αντίθετα, χώρες που βρίσκονται γεωγραφικά κοντά στο μπλοκ, όπως η Αίγυπτος και η Λιβύη, αποκλείστηκαν γρήγορα εξαιτίας του υψηλού κινδύνου ενίσχυσης των δικτύων λαθρεμπορίου ανθρώπων.
«Η γενική ιδέα είναι να στηθούν αυτά τα κέντρα ίσως στην Αφρική ή στην Ασία, αλλά όχι κοντά στα ευρωπαϊκά σύνορα», εξήγησε ο υπουργός Μετανάστευσης της Κύπρου, Νικόλας Ιωαννίδης, συμπληρώνοντας ότι η προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων θα αποτελέσει τον βασικό γνώμονα για τις συμφωνίες. Ο ίδιος τόνισε ότι η ΕΕ επιδιώκει τη συμμετοχή διεθνών οργανισμών, όπως ο Διεθνής Οργανισμός Μετανάστευσης και η Ύπατη Αρμοβεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες, για τη διασφάλιση της τήρησης των κανόνων.
Οι έντονες αντιδράσεις και το πολιτικό παρασκήνιο
Η στροφή αυτή προς τα «κέντρα επιστροφής» έχει προκαλέσει σφοδρές αντιδράσεις από ανθρωπιστικές οργανώσεις και μέρος του πολιτικού κόσμου. Ο Jean-Nicolas Beuze, εκπρόσωπος της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες στις Βρυξέλλες, δήλωσε στο POLITICO ότι η ΕΕ πέφτει θύμα λαϊκιστικής ρητορικής και εναλλακτικών γεγονότων για τους μετανάστες, προειδοποιώντας ότι οι πρόσφυγες διατρέχουν τον κίνδυνο να σταλούν σε χώρες όπου μπορεί να υποστούν ανεπανόρθωτη βλάβη.
Στο ίδιο μήκος κύματος, χώρες όπως η Γαλλία και η Ισπανία έχουν αμφισβητήσει ανοιχτά τη βιωσιμότητα του σχεδίου. «Δεν έχω δει ποτέ κανένα κέντρο επιστροφής σε τρίτη χώρα να λειτουργεί πραγματικά», δήλωσε ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν την περασμένη εβδομάδα, εκφράζοντας παράλληλα τις αμφιβολίες του για το αν αυτός ο σχεδιασμός συνάδει με τις αξίες της Ευρώπης.
Από την πλευρά των Ευρωπαίων Πρασίνων, η ευρωβουλευτής Mélissa Camara, η οποία ήταν η επικεφαλής διαπραγματεύτρια της ομάδας της για τους νέους μεταναστευτικούς κανόνες, ανέφερε ότι η δημιουργία τέτοιων κόμβων εκτός των συνόρων παραβιάζει τις θεμελιώδεις ευρωπαϊκές αξίες της αξιοπρέπειας. «Δημιουργώντας τέτοια κέντρα στο Ουζμπεκιστάν ή στη Ρουάντα, δεν θα έχουμε καμία απολύτως εγγύηση ότι τα ανθρώπινα δικαιώματα γίνονται σεβαστά», πρόσθεσε η ίδια.
Η βασική διαφορά του νέου συστήματος, το οποίο ψηφίστηκε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλι, εντοπίζεται στο προφίλ των ανθρώπων που θα μεταφέρονται εκεί. Τα κέντρα αυτά προορίζονται αποκλειστικά για άτομα που έχουν εξαντλήσει κάθε νόμιμο μέσο για να παραμείνουν στην ΕΕ και εκκρεμεί η απέλασή τους, σε αντίθεση με τα παλαιότερα μοντέλα της Βρετανίας ή της Ιταλίας που εστίαζαν σε νεοεισερχόμενους αιτούντες άσυλο.
newsbomb.gr
