Το αόρατο μέτωπο του πολέμου – Αυξάνονται διαρκώς οι αυτοκτονίες στον ισραηλινό στρατό

Συγκεκριμένα, σύμφωνα με το ισραηλινό υπουργείο Άμυνας, περισσότεροι από 12.300 στρατιώτες έχουν εισαχθεί σε πρόγραμμα ψυχολογικής αποκατάστασης για PTSD, από την έναρξη της σύγκρουσης. Πρόκειται για στρατιώτες που αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα ψυχικής υγείας, όπως άγχος, κατάθλιψη και ψυχολογική εξάντληση.

Ο αριθμός αυτός δεν είναι απλώς υψηλός. Είναι ιστορικός, καθώς εκτιμάται ότι αντιπροσωπεύει σχεδόν το 40% όλων των στρατιωτών που έχουν λάβει θεραπεία για τραύματα πολέμου, σε ολόκληρη την 80χρονη ιστορία του IDF.

Αυτοκτονίες και απόπειρες που σοκάρουν

Εσωτερικές έρευνες, που επικαλούνται ισραηλινά μέσα, κάνουν λόγο για 21 αυτοκτονίες στρατιωτών μόνο από τις αρχές του 2025, ενώ το σύνολο από τον Οκτώβριο του 2023 φέρεται να αγγίζει περίπου τις 54.

Παράλληλα, έκθεση της ισραηλινής Βουλής, βασισμένη σε επίσημα δεδομένα από τον Ιανουάριο του 2024 έως τον Ιούλιο του 2025, καταγράφει 279 απόπειρες αυτοκτονίας μεταξύ στρατιωτών. Ένα στοιχείο που δείχνει πως η ψυχική πίεση δεν αφορά λίγες, μεμονωμένες περιπτώσεις, αλλά ένα πολύ ευρύτερο φαινόμενο.

Η αύξηση είναι μεγαλύτερη στους στρατιώτες πρώτης γραμμής

Ένα ακόμη ανησυχητικό στοιχείο είναι ότι η πλειονότητα των πρόσφατων αυτοκτονιών αφορά στρατιώτες πρώτης γραμμής. Το 2025, το ποσοστό τους φτάνει το 74% έως 78%, όταν την περίοδο 2017 έως 2022 ο μέσος όρος ήταν 42% έως 45%.

Η εικόνα γίνεται ακόμη πιο καθαρή αν συγκριθεί με τα προηγούμενα χρόνια. Ο μέσος ετήσιος αριθμός αυτοκτονιών στις ισραηλινές ένοπλες δυνάμεις, την δεκαετία πριν τον πόλεμο, ήταν περίπου 13.

Το τραύμα δεν τελειώνει με την αποστράτευση

Γιατροί και θεραπευτές περιγράφουν μια ευρέως διαδεδομένη μορφή μετατραυματικής διαταραχής, που επηρεάζει δεκάδες χιλιάδες στρατιώτες. Πολλοί παραμένουν αδιάγνωστοι, ενώ αρκετοί δεν λαμβάνουν καμία θεραπεία, ή φτάνουν πολύ αργά σε υποστήριξη.

Οι περισσότερες αυτοκτονίες, σύμφωνα με τα στοιχεία, συνδέονται άμεσα με το τραύμα του πολέμου. Η παρατεταμένη έκθεση στη μάχη, οι σκληρές εικόνες, η απώλεια συντρόφων και το χρόνιο στρες δημιουργούν ένα εκρηκτικό ψυχολογικό μείγμα.

Στα όρια του το σύστημα υποστήριξης

Τα μέτρα που εφαρμόστηκαν περιλαμβάνουν θεραπευτές στο πεδίο, τηλεφωνικές γραμμές ανάγκης και ομαδική θεραπεία. Ωστόσο, ειδικοί προειδοποιούν ότι το σύστημα εξαντλείται, καθώς η κλίμακα του προβλήματος ξεπερνά την πραγματική δυνατότητα θεραπείας και αποκατάστασης.

Σύμφωνα με έκθεση που δημοσιεύθηκε στο τέλος του 2025, το Τμήμα Αποκατάστασης του ισραηλινού υπουργείου Άμυνας έχει δεχθεί πάνω από 85.000 στρατιώτες από την έναρξη του πολέμου. Από αυτούς, περίπου 28.000 έλαβαν θεραπεία για προβλήματα ψυχικής υγείας, ενώ 9.800 έως 10.000 αναφέρονται ως περιπτώσεις μετατραυματικού στρες.

Η κυβέρνηση έχει αυξήσει τον προϋπολογισμό για την αποκατάσταση, με το Τμήμα να λαμβάνει πάνω από 1,25 δισ. δολάρια ετησίως, και σημαντικό μέρος του να κατευθύνεται στην ψυχική υγεία. Παρ’ όλα αυτά, οι ειδικοί επιμένουν ότι η κρίση παραμένει κρίσιμη και εξελίσσεται.

Τεράστιο ψυχολογικό αντίκτυπο

Αντίστοιχα και στη Γάζα, ο ψυχολογικός αντίκτυπος είναι τεράστιος, αλλά σε μεγάλο βαθμό αόρατος.

Σε μια περιοχή που έχει υποστεί καταστροφή, εκτοπισμούς και συνεχή βομβαρδισμό, δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι ζουν μέσα σε πένθος και απόγνωση, χωρίς να υπάρχει δημόσιο σύστημα που να μπορεί να αποτυπώσει και να διαχειριστεί την ψυχική κατάρρευση.

Σύμφωνα με τον ΠΟΥ και τη Save the Children, περίπου 1,2 εκατομμύρια άνθρωποι χρειάζονται επείγουσα ψυχολογική και ψυχοκοινωνική υποστήριξη, ενώ πάνω από το 90% των παιδιών εμφανίζουν κλινικά σημάδια σοβαρού τραύματος.

Η επόμενη κρίση μπορεί να είναι κοινωνική

Η Corriere καταλήγει ότι κάποια στιγμή θα αποκαλυφθεί πως ο πραγματικός αριθμός των ανθρώπων που κουβαλούν ψυχικά τραύματα είναι πολύ μεγαλύτερος από ό,τι δείχνουν τα επίσημα στρατιωτικά ή υγειονομικά στατιστικά.

Και ότι η ανοικοδόμηση, με κτίρια, ξενοδοχεία ή ουρανοξύστες, δεν αρκεί για να θεραπεύσει αυτό που έχει ήδη ριζώσει βαθιά.

Σε έναν πόλεμο όπου η καταστροφή είναι ορατή παντού, η ψυχική φθορά παραμένει το πιο ύπουλο και μακροχρόνιο πεδίο μάχης. Και ίσως το πιο δύσκολο να κερδηθεί.