Politica 89.8
Εβρος: «Το νερό απο ευλογία έγινε για εμάς κατάρα – Οι υποδομές είναι ελάχιστες και απαρχαιωμένες»
Το καταστροφικό γεγονός των 150.000 πλημμυρισμένων στρεμμάτων στον Εβρο, θυμίζει χρονικό προαναγγελθέντος θανάτου, μιας και οι προειδοποιήσεις για τις εκτεταμένες πλημμύρες προαναγγέλλονταν ήδη από τις 7 Φεβρουαρίου.
Τη συγκεκριμένη ημερομηνία ο Δήμος Διδυμοτείχου εξέδιδε έκτακτη ανακοίνωση στην οποία αναφέρονταν και τα εξής:
«Λόγω του μεγάλου όγκου υδάτων, αυτή τη στιγμή ανοίγουν τα θυροφράγματα Πυθίου, με άμεσο αποτέλεσμα την εκτόνωση των πιέσεων αλλά και την πλημμύρα αγροτεμαχίων και εκτάσεων στον κάμπο Πυθίου – Ρηγίου – Σοφικού. Οι κάτοικοι και αγρότες της περιοχής παρακαλούνται άμεσα να λάβουν όλα τα απαραίτητα μέτρα προστασίας και ασφάλειας».
Τελικά, παρά τα λίγα που μπορούσαν να πράξουν κάτοικοι και αγρότες, και με τον Εβρο να βρίσκεται εδώ και μία εβδομάδα σε κατάσταση «Red Code», η ανεξέλεγκτη κάθοδος του νερού από την ορεινή ζώνη του Αρδα δεν συνάντησε κανένα εμπόδιο στον δρόμο της σαρώνοντας στο πέρασμα της 150.000 στρέμματα και οδηγώντας σε κατάρρευση το ανάχωμα στο αγρόκτημα της Κορνοφωλιάς στο Δήμο Σουφλίου αλλά και το ανάχωμα στο ύψος του οικισμού της Μάνδρας.
Αν και το ύψος του νερού στον ποταμό υποχώρησε στα 6,75 μέτρα από τα 7,15 μ. όπου είχε φτάσει, την Τρίτη 24Φεβρουαρίου, ρήγμα εμφάνισε και το ανάχωμα στην περιοχή του Αμορίου στον κεντρικό Εβρο, με το νερό να περνά στα αγροκτήματα Αμορίου, Κισσαρίου και Λαβάρων.
Χάρτης που απεικονίζει τις πλημμυρισμένες εκτάσεις σε Ροδόπη και Εβρο βάσει δεδομένων από τον δορυφόρο Sentinel -2 από τον Ιανουάριο του 2026 μέχρι και τις 24 Φεβρουαρίου | Επεξεργασία δεδομένων: Αλεξάνδρα Γκεμιτζή, καθηγήτρια στο Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης
Πλημμυρικά φαινόμενα επί 10 μέρες
Ο δήμαρχος Σουφλίου, Παναγιώτης Καλακίκος λέει μιλώντας στο in πως στην πραγματικότητα τα πλημμυρικά φαινόμενα ξεκίνησαν να κάνουν την εμφάνιση τους πριν από 10 μέρες. «Τώρα βρισκόμαστε στην τρίτη φάση του φαινομένου. Είναι μεγάλη η πίεση που ασκεί ο όγκος του νερού στα αναχώματα» σημειώνει ο δήμαρχος, αναφέροντας πως την Τρίτη 24 Φεβρουαρίου τα μηχανήματα έργου στο πεδίο έδιναν μάχη για να μην κάνουν την εμφάνισή τους τα πλημμυρικά φαινόμενα και στον αστικό ιστό στα Λάβαρα, στη Μάνδρα και στο Κισσάριο.
Ο κ. Καλακίκος περιγράφει τις αγωνιώδεις στιγμές που ζουν οι κάτοικοι της περιοχής: «Ο κίνδυνος είναι υπαρκτός. Πάνω από 12 μηχανήματα αντλητικά κάνουν τις απαραίτητες αντλήσεις. Αστυνομία, Πυροσβεστική, Στρατός, η Περιφέρεια, ο Δήμος, όλοι βρίσκονται στο πεδίο. Είναι μεγάλη η κινητοποίηση γιατί αναμένεται περισσότερος όγκος νερού να κατέβει προς τις πεδινές περιοχές. Μαθαίνουμε και για νέες βροχοπτώσεις και χιονοπτώσεις στη Βουλγαρία. Δυστυχώς οι αγροτικές καλλιέργειες έχουν υποστεί μεγάλες καταστροφές. Οι αγρότες είναι σε απόγνωση».
«Στην ουσία, όλος ο κάμπος του Εβρου είναι πλημμυρισμένος» λέει με τη σειρά του, όχι χωρίς απογόητευση και θυμό και ο Γιώργος Τσακίρης, διευθυντής του Μουσείου Τέχνης Μεταξιού Σουφλίου.
Συνεχίζοντας να περιγράφει τις δύσκολες στιγμές λέει στο in τα εξής: «Oι μόνιμοι κάτοικοι του Εβρου ζούμε με αυτόν τον φόβο και ειδικά οι κάτοικοι των χωριών που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή του Εβρου, Αμόριο, Κισσάριο κ.τ.λ. Είμαστε για άλλη μια φορά στο ίδιο έργο θεατές. Παρακολουθούμε το ίδιο πρόβλημα να επαναλαμβάνεται κάθε μερικά χρόνια ενώ στο μεσοδιάστημα δεν υλοποιούνται έργα αντιπλημμυρικής προστασίας. Το καλοκαίρι παρακολουθούμε την έντονη ξηρασία και τη χαμηλή στάθμη του ποταμού και τον χειμώνα τις περιουσίες μας να πλημμυρίζουν. Τον περασμένο Σεπτέμβριο είχε στερέψει τόσο πολύ το ποτάμι που πολλά σημεία του τα διέσχιζες με τα πόδια. Φέτος τον χειμώνα όμως, το νερό από ευλογία έγινε για εμάς κατάρα».
Τον φετινό Φεβρουάριο πάντως, στην περιοχή «πρωταγωνίστησαν» τα ακραία ύψη βροχής. Οπως εξηγεί ο επικεφαλής της μονάδας ΜΕΤΕΟ, Κώστας Λαγουβάρδος: « Ο Εβρος είναι μία από τις περιοχές που επηρεάστηκε από τις πολυήμερες βροχοπτώσεις οι οποίες πλήττουν συγκεκριμένες περιοχές της χώρας- Ηλεία, Δυτική Στερέα Ελλάδα, Ηπειρος και Θράκη. Σε αυτές τις περιοχές έχουμε ασταμάτητες βροχοπτώσεις, χωρίς κανέναν διάλειμμα, που φτάνουν ακόμα και τις 30 μέρες».
Η αιτία της πλημμύρας και το φετινό διπλό παράδοξο στον Εβρο
Ο έμπειρος υδρογεωλόγος και διευθυντής Υδατικών Πόρων και Γεωθερμίας του ΕΑΓΜΕ (π. ΙΓΜΕ) Παναγιώτης Σαμπατακάκης εξηγεί πως το τμήμα του ποταμού Εβρου το οποίο προκαλεί τη μεγάλη πλημμύρα προέρχεται από τον Αρδα, μία από τις υπολεκάνες του Εβρου, ο άνω ρους του οποίου βρίσκεται στη Βουλγαρία, στα σύνορα με την Ελλάδα.
Σύμφωνα με τον κ. Σαμπατακάκη φέτος στον Εβρο τα νερά πλημμύρισαν τον κάμπο από δύο κατευθύνσεις.
«Εκτος από τις ασυνήθιστα πολλές βροχοπτώσεις, οι ταυτόχρονα υψηλές θερμοκρασίες για μήνα Φεβρουάριο, οδήγησαν σε ένα βίαιο λιώσιμο των πάγων από τις χιονοπτώσεις. Μάλιστα, όταν τα χιόνια λιώνουν με τόσο γρήγορο τρόπο δεν εμπλουτίζουν όπως πρέπει τον υπόγειο υδροφόρο ορίζοντα. Το αποτέλεσμα είναι ο όγκος του νερού που δέχθηκε τον Φεβρουάριο ο Αρδας να είναι πολλαπλάσιος από το συνηθισμένο».
Ελλιπής διαχείριση και ελάχιστες υποδομές
Σε αυτό το σημείο ο κ. Σαμπατακάκης υπενθυμίζει την Οδηγία 2000/60/ΕΚ για τη θέσπιση πλαισίου κοινοτικής δράσης στον τομέα της πολιτικής των υδάτων ή αλλιώς «Οδηγία-Πλαίσιο για τα Νερά».
Η συγκεκριμένη οδηγία ορίζει ανάμεσα σε άλλα πως τα κράτη μέλη της Ε.Ε πρέπει να έρχονται σε συμφωνία για τη διαχείριση των νερών από υδάτινους όγκους που εκτείνονται σε δύο ή και περισσότερες χώρες.
Στην περίπτωση του Αρδα, η αντιμετώπιση του προβλήματος απαιτεί σύμφωνα με τον κ. Σαμπατακάκη συνεννόηση και συνεργασία ανάμεσα σε Ελλάδα και Βουλγαρία για να κατασκευαστούν ταμιευτήρες, φράγματα και άλλα έργα υποδομών, τα οποία θα αποτρέπουν τις πλημμύρες και τους καλοκαιρινούς μήνες θα βοηθούν στην άρδευση, και στις δύο χώρες. «Εφεξής, τα καιρικά φαινόμενα θα μας εκπλήσσουν διαρκώς. Η Ελλάδα πρέπει να τρέξει συνεργασίες έτσι ώστε να πραγματοποιηθούν τα κατάλληλα αντιπλημμυρικά έργα».
Ο υδρογεωλόγος, καθηγητής στο ΑΠΘ, Κωνσταντίνος Βουδούρης χαρακτηρίζει τη συγκεκριμένη περιοχή «μια δύσκολη περίπτωση», υπενθυμίζοντας πως πλημμυρικά φαινόμενα στον Αρδα είχαν σημειωθεί και το 2010, το 2015 αλλά και το 2021.
Κατά τον ίδιο, απαιτούνται έργα υποδομών και συγκεκριμένα ορεινής υδρονομίας στην ορεινή ζώνη του Αρδα αλλά και στον Ερυθροπόταμο στο Διδυμότειχο. «Η αντιμετώπιση της πλημμύρας απαιτεί ολιστική αντιμετώπιση με έμφαση στα έργα στην ορεινή ζώνη του Εβρου, έτσι ώστε ο μεγάλος όγκος νερού από βροχοπτώσεις σε Βουλγαρία και Ελλάδα να μην καταλήγει στην πεδιάδα. Αυτή τη στιγμή, απουσιάζουν τα έργα αντιμετώπισης των πλημμυρικών επεισοδίων. Απουσιάζουν δηλαδή περισσότερα και πιο σύγχρονα αναχώματα και κυρίως η εκβάθυνση και η εκπλάτυνση της κοίτης του Εβρου έτσι ώστε να αυξηθεί η παροχέτευση του νερού στον ποταμό. Απαιτούνται επίσης διακρατικές συμφωνίες και συνεργασία με τη Βουλγαρία σε αυτόν τον τομέα».
Οπως βέβαια εξηγεί ο κ. Βουδούρης, για τη Βουλγαρία, η ορεινή ζώνη του Αρδα δεν είναι επικίνδυνη όπως είναι για εμάς, οπότε και οι γείτονες: «δεν έχουν το ίδο ενδιαφέρον και ανάγκη με εμάς να προχωρήσουν σε έργα σε αυτό το σημείο. Χρειάζεται η δική μας πρωτοβουλία για να εκκινήσουν αυτά τα έργα δεδομένου ότι αυτό προβλέπεται και από την Ε.Ε. Εχουν πραγματοποιηθεί κάποιες συνεργασίες ανάμεσα στις δύο χώρες, έχουν τρέξει κάποια προγράμματα σε συνεργασία με το Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης, με παρακολούθηση της στάθμης του ποταμού, ανταλλαγές στοιχείων κ.τ.λ, όμως όλα αυτά μένουν στο θεωρητικό επίπεδο».
Ο κ. Βουδούρης υπογραμμίζει πως τα Σχέδια Διαχείρισης Κινδύνων Πλημμύρων- ΣΔΚΠ επικαιροποιήθηκαν, με σημαντική καθυστέρηση, πέρυσι. «Η περιοχή που πλημμύρισε στον Εβρο χαρακτηρίστηκε στο επικαιροποιημένο σχέδιο ως Ζώνη Υψηλού Κινδύνου και για αυτόν τον λόγο προβλέπονται έργα υποδομών. Εργα όμως ακόμα δεν υπάρχουν. Δεν υπάρχει ολοκληρωμένη αντιμετώπιση των πλημμυρικών φαινομένων. Βλέπουμε ακόμα τους κατοίκους να τοποθετούν τσουβάλια με άμμο στην όχθη του ποταμού».
«Οι υποδομές είναι απαρχαιωμένες, ακατάλληλες» δίνει την εικόνα ο δήμαρχος Σουφλίου. Οπως λέει χαρακτηριστικά: «Το φράγμα Δερείου- Σουλίου εξαγγέλεται από το 1960. Ακόμα στη μελέτη είμαστε. Οι υποδομές είναι ελάχιστες και απαρχαιωμένες. Την ίδια ώρα, η Βουλγαρία προχωράει. Εχει κατασκευάσει υδροηλεκτρικά φράγματα, κάνει διαχείριση και αποθήκευση του νερού. Για αυτό και το καλοκαίρι τους ζητάμε νερό για την άρδευση και τον χειμώνα εξαρτόμαστε και πάλι από τους γείτονες για να μην πλημμυρίσουμε».
