Εθνικό Απολυτήριο και νέο Λύκειο: Στο Μαξίμου η εκκίνηση του εθνικού διαλόγου για τη μεγάλη εκπαιδευτική μεταρρύθμιση

Του Νίκου Τσιλιπουνιδάκη
Την εκκίνηση ενός ευρύτατου εθνικού διαλόγου για το Εθνικό Απολυτήριο και τη νέα αρχιτεκτονική του Λυκείου σηματοδοτεί η κυβερνητική πρωτοβουλία που τίθεται σε εφαρμογή από σήμερα, με την Παιδεία να αντιμετωπίζεται ως εθνική υπόθεση που απαιτεί θεσμική συνέχεια, πολιτική συναίνεση και αντοχή στον χρόνο.
Η αφετηρία του διαλόγου δόθηκε με την σύσκεψη που πραγματοποιήθηκε στο Μέγαρο Μαξίμου, υπό τον Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, με τη συμμετοχή του Αντιπροέδρου της Κυβέρνησης Κωστή Χατζηδάκη και της Υπουργού Παιδείας Σοφίας Ζαχαράκη. Κατά τη συνάντηση τέθηκε το στρατηγικό πλαίσιο της μεταρρύθμισης, με σαφή στόχο τη διαμόρφωση ενός εκπαιδευτικού συστήματος που δεν θα εξαρτάται από κυβερνητικές θητείες, αλλά θα έχει διάρκεια και θεσμικό βάθος.
Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, ο Πρωθυπουργός υπογράμμισε ότι το Εθνικό Απολυτήριο και το νέο Λύκειο συνιστούν μεταρρυθμίσεις εθνικής σημασίας, καθώς συνδέονται άμεσα με την κοινωνική κινητικότητα, την ισότητα ευκαιριών και τη συνολική αναβάθμιση του ανθρώπινου κεφαλαίου της χώρας. Ο κ. Μητσοτάκης φέρεται να έθεσε ως βασική προτεραιότητα τη δημιουργία ενός ανθεκτικού και διεθνώς αναγνωρίσιμου απολυτηρίου, που να αποτυπώνει πραγματική μάθηση και όχι απλώς εξεταστικές επιδόσεις.
Από την πλευρά του, ο Αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης Κωστής Χατζηδάκης επισήμανε την ανάγκη η εκπαιδευτική πολιτική να συνδεθεί ουσιαστικά με τις δεξιότητες που απαιτεί η σύγχρονη οικονομία, χωρίς όμως να υποβαθμίζεται ο ρόλος της γενικής παιδείας και της κριτικής σκέψης. Όπως τονίστηκε, το νέο απολυτήριο θα πρέπει να λειτουργεί ως αξιόπιστο εφόδιο τόσο για τη συνέχιση των σπουδών όσο και για την ένταξη στην αγορά εργασίας.
Η Υπουργός Παιδείας Σοφία Ζαχαράκη παρουσίασε τον οδικό χάρτη του εθνικού διαλόγου, δίνοντας έμφαση στη διαβούλευση με την εκπαιδευτική κοινότητα, τα πανεπιστήμια και τους κοινωνικούς φορείς. Όπως ανέφερε, οι αλλαγές θα προχωρήσουν με τεκμηρίωση, σταδιακή εφαρμογή και συνεχή αξιολόγηση, ώστε το Λύκειο να μετατραπεί σε αυτόνομη βαθμίδα ουσιαστικής μόρφωσης και όχι σε έναν απλό προθάλαμο εξετάσεων.
Στον πυρήνα της μεταρρύθμισης βρίσκεται η επιδίωξη για ένα Λύκειο που δεν εξαντλείται στην εξεταστική πίεση, αλλά καλλιεργεί γνώση, κρίση και προοπτική. Το προτεινόμενο μοντέλο στοχεύει στη σφαιρική αξιολόγηση της μαθητικής πορείας, περιορίζοντας τη μονοδιάστατη έμφαση στις τελικές εξετάσεις και ενισχύοντας τον παιδαγωγικό ρόλο του σχολείου.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στη διασφάλιση ίσων ευκαιριών για όλους τους μαθητές, ανεξαρτήτως γεωγραφικής περιοχής ή οικονομικού υπόβαθρου. Το νέο σύστημα φιλοδοξεί να περιορίσει τις εκπαιδευτικές ανισότητες και την εξάρτηση από την παραπαιδεία, ενισχύοντας τον ρόλο του δημόσιου σχολείου ως βασικού μηχανισμού κοινωνικής συνοχής και κινητικότητας.
Κεντρικό μήνυμα της πρωτοβουλίας είναι ότι το απολυτήριο του Λυκείου πρέπει να πάψει να είναι ένα τυπικό «χαρτί» και να αποκτήσει ουσιαστική αξία. Ένας τίτλος που να μπορεί να διασφαλίζει προοπτική ζωής και εργασίας με αξιοπρέπεια για κάθε νέο και κάθε νέα, προσφέροντας δεξιότητες αναγκαίες για το αύριο, αλλά και στέρεη γνώση που αποτελεί το θεμέλιο της προσωπικής και επαγγελματικής εξέλιξης.
Η συζήτηση που ανοίγει αναμένεται να καθορίσει τον εκπαιδευτικό χάρτη της χώρας για τα επόμενα χρόνια, με το Εθνικό Απολυτήριο και τη νέα αρχιτεκτονική του Λυκείου να αποτελούν –εφόσον ευοδωθούν– μία από τις πιο βαθιές και κρίσιμες θεσμικές τομές στη σύγχρονη ελληνική εκπαίδευση.