«Φάκελος χρέη»: Νέα βαθμολογία για δάνεια, εφορία και οφειλές από τον Σεπτέμβριο

Από τον Σεπτέμβριο μπαίνουν σε πλήρη λειτουργία δύο νέες ψηφιακές πλατφόρμες του Δημοσίου που φιλοδοξούν να βάλουν τάξη στο ιδιωτικό χρέος και να δώσουν πιο ξεκάθαρη εικόνα για την οικονομική κατάσταση πολιτών και επιχειρήσεων.
Πρόκειται για το νέο Σύστημα Πιστοληπτικής Αξιολόγησης και το Μητρώο Παρακολούθησης Ιδιωτικού Χρέους, τα οποία χρηματοδοτούνται από το Ταμείο Ανάκαμψης και βρίσκονται ήδη σε πιλοτική λειτουργία.
Στην πράξη, για πρώτη φορά θα συνυπολογίζονται όχι μόνο τα τραπεζικά δάνεια αλλά και οι οφειλές προς το Δημόσιο, δίνοντας μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα της οικονομικής συμπεριφοράς κάθε πολίτη ή επιχείρησης.
Τι είναι το νέο «credit score» του Δημοσίου
Το Σύστημα Πιστοληπτικής Αξιολόγησης θα λειτουργεί ως μια ηλεκτρονική υπηρεσία μέσω της οποίας κάθε πολίτης ή επιχείρηση θα μπορεί να ενημερώνεται για την πιστοληπτική του βαθμολογία.
Η βαθμολογία θα προκύπτει από την επεξεργασία οικονομικών στοιχείων των τελευταίων δύο ετών και θα αποτυπώνει τον βαθμό συνέπειας του ενδιαφερόμενου στις υποχρεώσεις του.
Ουσιαστικά δημιουργείται ένα είδος «πιστοποιητικού οικονομικής συμπεριφοράς», το οποίο θα μπορεί να χρησιμοποιηθεί κατά την αξιολόγηση ενός αιτήματος δανειοδότησης.
Ποιοι θα μπορούν να το χρησιμοποιούν
Το σύστημα αφορά:
Ιδιώτες
Μισθωτούς και συνταξιούχους
Ελεύθερους επαγγελματίες
Αυτοαπασχολούμενους
Επιχειρήσεις και εταιρείες
Η πρόσβαση θα γίνεται μέσω των κωδικών TAXISnet από το gov.gr.
Πώς θα βγάζετε τη βαθμολογία σας
Η διαδικασία θα είναι πλήρως ψηφιακή:
Υποβολή αίτησης μέσω gov.gr.
Ταυτοποίηση με κωδικούς TAXISnet.
Αυτόματη επεξεργασία των δεδομένων.
Έκδοση της πιστοληπτικής αξιολόγησης.
Αποστολή της στη Θυρίδα Πολίτη.
Η υπηρεσία θα παρέχεται δωρεάν.
Για πόσο θα ισχύει
Η πιστοληπτική βαθμολογία θα έχει ισχύ τριών μηνών.
Αν στο μεταξύ αλλάξουν τα οικονομικά δεδομένα του πολίτη ή της επιχείρησης – για παράδειγμα εξοφληθεί μια οφειλή ή ρυθμιστεί ένα χρέος – θα μπορεί να ζητηθεί επανυπολογισμός πριν από τη λήξη του τριμήνου.
Τι σημαίνει για όσους θέλουν δάνειο
Το νέο σύστημα αναμένεται να επηρεάσει άμεσα τη διαδικασία χορήγησης δανείων. Μέχρι σήμερα οι τράπεζες γνώριζαν κυρίως τις υποχρεώσεις ενός πελάτη προς το τραπεζικό σύστημα μέσω των στοιχείων του Τειρεσία. Δεν είχαν όμως πλήρη εικόνα για ενδεχόμενα χρέη προς την εφορία, τα ασφαλιστικά ταμεία ή άλλους φορείς του Δημοσίου.
Πλέον, με τη συγκατάθεση του ενδιαφερόμενου, θα μπορούν να αξιολογούν συνολικά την οικονομική του κατάσταση.
Για τους συνεπείς πολίτες αυτό μπορεί να μεταφραστεί σε:
Ευκολότερη έγκριση δανείου.
Καλύτερα επιτόκια.
Μεγαλύτερα ποσά χρηματοδότησης.
Ταχύτερη αξιολόγηση φακέλου.
Τι θα βλέπουν οι τράπεζες
Οι τράπεζες δεν θα έχουν αυτόματη πρόσβαση στα στοιχεία. Η κοινοποίηση θα γίνεται μόνο εφόσον ο πολίτης ή η επιχείρηση δώσει τη ρητή συγκατάθεσή του.
Παράλληλα, τα προσωπικά δεδομένα θα προστατεύονται από αυστηρό πλαίσιο ασφαλείας.
Τι είναι το Μητρώο Παρακολούθησης Ιδιωτικού Χρέους
Η δεύτερη πλατφόρμα δεν αφορά άμεσα τους πολίτες αλλά το κράτος και τους φορείς χάραξης πολιτικής.
Το Μητρώο Παρακολούθησης Ιδιωτικού Χρέους θα συγκεντρώνει σε ανωνυμοποιημένη μορφή στοιχεία για:
Τραπεζικά δάνεια.
Οφειλές προς εφορία.
Χρέη προς ασφαλιστικά ταμεία.
Υποχρεώσεις προς εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων (servicers).
Στόχος είναι να υπάρχει για πρώτη φορά μια ολοκληρωμένη εικόνα του ιδιωτικού χρέους στη χώρα.
Γιατί θεωρείται σημαντικό
Παρότι τα περισσότερα «κόκκινα» δάνεια έχουν φύγει από τους ισολογισμούς των τραπεζών, εξακολουθούν να επιβαρύνουν νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Σήμερα τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια που διαχειρίζονται οι servicers υπολογίζονται σε περίπου 92,9 δισ. ευρώ.
Μέσω του νέου Μητρώου, το Δημόσιο θα μπορεί:
Να εντοπίζει έγκαιρα τάσεις υπερχρέωσης.
Να σχεδιάζει πιο στοχευμένες ρυθμίσεις.
Να παρακολουθεί την πορεία των οφειλών.
Να αξιολογεί την αποτελεσματικότητα των μέτρων στήριξης.
Τι πρέπει να γνωρίζουν οι πολίτες
Η νέα βαθμολογία δεν δημιουργεί νέες οφειλές ούτε επιβάλλει περιορισμούς. Αποτελεί ένα εργαλείο αξιολόγησης που θα αποτυπώνει τη συνολική οικονομική εικόνα κάθε ενδιαφερόμενου.
Για όσους είναι συνεπείς στις υποχρεώσεις τους, μπορεί να λειτουργήσει ως «διαβατήριο» για καλύτερη πρόσβαση στη χρηματοδότηση. Για όσους έχουν εκκρεμείς οφειλές, θα αποτελεί ένα ακόμη κίνητρο για ρύθμιση και τακτοποίηση των χρεών τους, καθώς η οικονομική συμπεριφορά θα αποτυπώνεται πλέον με πιο ολοκληρωμένο τρόπο.