Η Μαρία Καρυστιανού θέλει να γυρίσει τις γυναίκες πενήντα χρόνια πίσω

Θα έπρεπε να μην τίθεται καν ως ζήτημα συζήτησης: οι αμβλώσεις στην Ελλάδα είναι πλήρως νόμιμες από το 1986 και η πρώτη νομική κατοχύρωση για αμβλώσεις υπό (αρκετά) περιορισμένες προϋποθέσεις έγινε το 1978. Αλλά το 2026 η Μαρία Καρυστιανού, η οποία εμφανίζεται πια και ως επικεφαλής υπό δημιουργία κόμματος, επικαλέστηκε την ιδιότητά της ως παιδιάτρου για να πει το εξής: υπάρχει μία ιδιαιτερότητα στο θέμα (…) εγώ είμαι και παιδίατρος. Και λόγω της επιστήμης μου, διχάζομαι.
Πιο συγκεκριμένα, η Μαρία Καρυστιανού δήλωσε ότι το ζήτημα της άμβλωσης αφορά μεν στα δικαιώματα της γυναίκας, αλλά αφορά και στα… δικαιώματα του εμβρύου.
Κατέληξε δε, πως αυτό το θέμα θα ήταν πιο δίκαιο και δημοκρατικό να τεθεί σε δημόσια διαβούλευση.
Η ελληνική νομοθεσία, τα κόμματα και η δημόσια διαβούλευση
Κανένα μα κανένα κόμμα της Ελλάδας δεν έχει -ως τώρα- σαφώς αρνητική θέση για τις αμβλώσεις. Κανένα, πλην του κόμματος ΝΙΚΗ και του Κυριάκου Βελόπουλου, που ζητά να τεθεί το ζήτημα σε… δημόσια διαβούλευση.
Στην Ελλάδα επιτράπηκε για πρώτη φορά η άμβλωση το 1978 μόνο για περιπτώσεις όπου υπήρχε ψυχική βλάβη της γυναίκας ή κίνδυνος για το έμβρυο. Από το 1986, όμως, η Πολιτεία νομοθέτησε την ελεύθερη πρόσβαση στις αμβλώσεις: έως τη 12η εβδομάδα της κύησης, εάν το επιθυμεί η γυναίκα, χωρίς να συντρέχει άλλος λόγος. Έως την 19η εβδομάδα, εάν η εγκυμοσύνη είναι αποτέλεσμα βιασμού, αιμομιξίας, κατάχρησης ανίκανου προσώπου ή αποπλάνησης ανηλίκου, έως την 24η εβδομάδα, εάν υπάρχουν σοβαρές ενδείξεις εμβρυϊκών ανωμαλιών. Και γενικώς δεν υπάρχει χρονικό όριο, εάν κινδυνεύει η ζωή της γυναίκας.
Από το 1986, η χώρα μας δε γύρισε πίσω ξανά.
Η άμβλωση είναι μία πολύ ασφαλής ιατρική πρακτική και, για να γίνει η σύγκριση, ο τοκετός θεωρείται πιο επικίνδυνος από μία άμβλωση. Οπότε, δεν αποτελεί κίνδυνο για τη ζωή της γυναίκας, σε αντίθεση με μία επικίνδυνη κύηση, που μπορεί να σκοτώσει τις γυναίκες, Το βλέπουμε στις ΗΠΑ. Από τότε που απαγορεύτηκαν οι αμβλώσεις σε 20 Πολιτείες, ανέβηκαν τα ποσοστά της γυναικείας και βρεφικής θνησιμότητας.
Οπότε, η ιατρική κοινότητα είναι σαφής ως προς αυτό: δεν κινδυνεύει η ζωή της γυναίκας και εκεί θα έπρεπε να σταματά ο ρόλος της ιατρικής κοινότητας. Οι παιδίατροι, οι γυναικολόγοι και οι υπόλοιποι σχετιζόμενοι ιατρικοί κλάδοι έχουν αποφανθεί. Οποιαδήποτε άλλη άποψη, όπως είναι αυτή της κυρίας Καρυστιανού, είναι προσωπική της γνώμη. Που δεν μπορεί να βασίζεται στην ιατρική της ιδιότητα, γιατί κάτι τέτοιο είναι δεδομένα αντιεπιστημονικό.
Μπορεί η προσωπική άποψη μίας γιατρού να γίνει ικανή ώστε να ζητά να τεθούν τα δικαιώματα των γυναικών σε δημόσια διαβούλευση; Η απάντηση είναι πολύ σαφής και είναι αρνητική. Εξάλλου, ο μόνος άλλος πολιτικός που κάνει λόγο για δημόσια διαβούλευση πάνω στο θέμα, είναι ο Κυριάκος Βελόπουλος. Ένας ακροδεξιός, άντρας πολιτικός.
Τα δικαιώματα των γυναικών και η ακροδεξιά
Μας ενδιαφέρουν τα δικαιώματα των γυναικών; Αυτή είναι η μόνη πραγματική ερώτηση, διότι δικαιώματα «του αγέννητου παιδιού» δεν υπάρχουν. Η ζωή υφίσταται όταν βγαίνεις από τη μήτρα και δικαιώματα αποκτά ένα άτομο, όταν θεωρείται άτομο: όταν αναπνέει, νιώθει κι έχει ανάγκες ή επιθυμίες σαν ανεξάρτητος οργανισμός στο εξωτερικό περιβάλλον.
Ακόμη και νομικά, δηλαδή, δεν υπάρχει «εμβρυοκτονία».
Από εκεί και πέρα, η ακροδεξιά έχει δική της ατζέντα για τις γυναίκες. Αυτό που πρέπει να αντιληφθούν οι γυναίκες υποστηρίκτριες της ακροδεξιάς ατζέντας, όμως, είναι το εξής: αν απαγορευτεί το δικαίωμα της επιλογής πάνω στο σώμα, μετά τι ακολουθεί; Ποια απαγόρευση; Της ψήφου; Του εκλέγειν και εκλέγεσθαι; Το δικαίωμα στην επιμέλεια των παιδιών; Το δικαίωμα να πάρει μία γυναίκα διαζύγιο; Το δικαίωμα να σπουδάσει;
Δεν είναι αθώες τέτοιες ιδέες, σαν αυτήν που διατύπωσε η Μαρία Καρυστιανού. Ιδέες που πηγαίνουν τις γυναίκες πίσω, δεν σταματούν μόνο σε μία απαγόρευση κι αυτό είναι ένα γεγονός που έχει καταγραφεί ιστορικά και διεθνώς. Η ακροδεξιά έχει τη δική της ατζέντα για την άμβλωση κι αυτή η ατζέντα βασίζεται σε θεολογικές αντιλήψεις, όχι σε ιατρικές. Η Μαρία Καρυστιανού αποφασίζοντας να υιοθετήσει τη συγκεκριμένη ατζέντα, διαλέγει και πλευρά. Και αυτό γίνεται ακόμη χειρότερο, επειδή είναι γυναίκα και είναι και γιατρός.
Για να το κάνουμε πιο σαφές: είναι τόσο ακραία, για τα δεδομένα της Ελλάδας, η θέση της Καρυστιανού για τις αμβλώσεις, που ακόμη και ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, Παύλος Μαρινάκης, δήλωσε σχετικά: Το πιο φοβερό είναι ότι αυτό ακούστηκε από έναν γιατρό. Το ποτάμι δε γυρίζει πίσω. (…) κάθε γυναίκα, κάθε άνθρωπος είναι υπεύθυνος να ορίζει το σώμα του. Τελεία και παύλα.
Αυτά τα είπε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος της δεξιάς κυβέρνησης. Τόσο ακραία είναι η άποψη που υιοθέτησε η Μαρία Καρυστιανού. Τόσο οπισθοδρομική και τόσο αντιεπιστημονική.
Οι ακροδεξιοί ψηφοφόροι βρίσκονται σε πολύ καλά χαρτογραφημένα ύδατα. Μπορεί να ικανοποιούνται με απόψεις σαν αυτήν κατά των αμβλώσεων, σίγουρα θα ζητήσουν και άλλες αναχρονιστικές θέσεις. Αλλά από τον προοδευτικό κόσμο της χώρας καμία και κανένας δεν πρόκειται να στηρίξει ένα κόμμα με τέτοιες θέσεις. Και αυτός είναι λόγος να νιώθουμε καλά.