Politica 89.8
ΗΠΑ: Αμερικανός βετεράνος υιοθέτησε ένα κορίτσι από το Ιράν – Δεκαετίες αργότερα, η ICE θέλει να την απελάσει
Ήταν μόλις δύο ετών όταν έφυγε από το Ιράν για να υιοθετηθεί από Αμερικανούς γονείς. Μεγάλωσε θεωρώντας αυτονόητο ότι είναι Αμερικανίδα — όχι μόνο στα χαρτιά, αλλά στην πράξη, στην καθημερινότητα, στην ταυτότητά της. Η Υπηρεσία Μετανάστευσης των ΗΠΑ (ICE), όμως, είχε άλλη άποψη.
«Πώς μπορεί να συμβαίνει αυτό; Είμαι Αμερικανίδα. Δεν είχα ποτέ καμία άλλη ταυτότητα».
Τα παιδικά της χρόνια εκτυλίχθηκαν σε ένα μικρό αγρόκτημα στη Μεσοδυτική Αμερική. Η οικογένεια πήγαινε κάθε Κυριακή στην εκκλησία. Στο σπίτι, ο πατέρας της —αξιωματικός της Πολεμικής Αεροπορίας και βετεράνος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, ο οποίος είχε υπάρξει αιχμάλωτος πολέμου στη Γερμανία— της αφηγούνταν ιστορίες από τα χρόνια της αιχμαλωσίας και της επιστροφής. Αυτές οι αφηγήσεις έγιναν μέρος του τρόπου που αντιλαμβανόταν τον εαυτό της και τη χώρα της.
Σήμερα, περίπου 50 ετών και μόνιμη κάτοικος Καλιφόρνιας, αντιμετωπίζει μια πραγματικότητα που ανατρέπει όσα πίστευε. Για την ομοσπονδιακή κυβέρνηση δεν είναι πολίτης. Θεωρείται μετανάστρια που παρέμεινε στη χώρα μετά τη λήξη της βίζας της — μιας βίζας που είχε εκδοθεί όταν ήταν ακόμη νήπιο — και πλέον βρίσκεται αντιμέτωπη με διαδικασία απέλασης. Μίλησε στο NPR υπό τον όρο της ανωνυμίας, φοβούμενη ότι η δημοσιότητα θα μπορούσε να περιπλέξει την υπόθεσή της.
«Πώς μπορεί να συμβαίνει αυτό;» λέει. «Είμαι Αμερικανίδα. Δεν είχα ποτέ καμία άλλη ταυτότητα».
Μια υιοθετημένη γυναίκα, την οποία οι Αμερικανοί θετοί γονείς της έφεραν από το Ιράν στις Ηνωμένες Πολιτείες όταν ήταν μικρό παιδί, κρατά την εντολή απέλασης που έλαβε πρόσφατα, σε φωτογραφία που τραβήχτηκε στην Καλιφόρνια στις 21 Φεβρουαρίου, Πηγή: NPR
Το νομικό κενό του 2000
Ο Νόμος για την Ιθαγένεια των Παιδιών του 2000 (Child Citizenship Act) προέβλεψε αυτόματη υπηκοότητα για τους περισσότερους διεθνώς υιοθετημένους. Ωστόσο, εξαιρέθηκαν δύο κατηγορίες: όσοι είχαν ήδη ενηλικιωθεί όταν τέθηκε σε ισχύ και όσοι είχαν εισέλθει στις ΗΠΑ με τύπο βίζας που δεν μετατράπηκε σωστά σε καθεστώς μόνιμης διαμονής. Εκεί εντάσσεται και η δική της περίπτωση.
Νωρίτερα αυτόν τον μήνα έλαβε επιστολή από το Υπουργείο Εσωτερικής Ασφάλειας (Department of Homeland Security) που την ενημέρωνε ότι έχουν ξεκινήσει διαδικασίες απομάκρυνσης εις βάρος της. Δεν έχει ποινικό μητρώο και δηλώνει ότι δεν γνωρίζει τι προκάλεσε την ενεργοποίηση της διαδικασίας.
Σε φωτογραφίες που τραβήχτηκαν στις 21 Φεβρουαρίου στη Νότια Καλιφόρνια από τη Stella Kalinina για το NPR, κρατά στα χέρια της την εντολή απομάκρυνσης. Σε άλλο πορτρέτο, στέκεται μπροστά στον φακό, με την αβεβαιότητα αποτυπωμένη στο βλέμμα της.
Η σκέψη της απέλασης στο Ιράν την τρομοκρατεί. Ο πατέρας της υπηρέτησε στον αμερικανικό στρατό και η ίδια είναι χριστιανή. Ο οργανισμός Open Doors, που παρακολουθεί τις διώξεις χριστιανών, κατατάσσει το Ιράν στις δέκα πιο επικίνδυνες χώρες για τους χριστιανούς. Δεν έχει οικογένεια εκεί, δεν μιλά φαρσί και η χώρα βιώνει έντονες αναταραχές — από αντικυβερνητικές διαδηλώσεις έως απειλές για ενδεχόμενο στρατιωτικό πλήγμα από τις ΗΠΑ.
«Δεν ήξερα τι είναι πράσινη κάρτα, τι σημαίνει αριθμός αλλοδαπού. Δεν είχα ιδέα. Τώρα τα ξέρω πολύ καλά»
Αρχειακή οικογενειακή φωτογραφία από την παιδική ηλικία μιας υιοθετημένης γυναίκας, την οποία οι Αμερικανοί θετοί γονείς της έφεραν από το Ιράν στις Ηνωμένες Πολιτείες όταν ήταν μικρό παιδί, φωτογραφημένη στην Καλιφόρνια στις 21 Φεβρουαρίου, Πηγή: NPR
«Η ίδια η πιθανότητα η κόρη ενός Αμερικανού ήρωα του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου να σταλεί στο εξωτερικό χωρίς δική της ευθύνη συνοψίζει ένα σύστημα που δεν λειτουργεί», δήλωσε η δικηγόρος της, Έμιλι Χάου.
Δεν είναι σαφές πόσοι υιοθετημένοι βρίσκονται στην ίδια ευάλωτη θέση. Πολλοί το ανακαλύπτουν μόνο όταν ενηλικιωθούν και επιχειρήσουν να αποκτήσουν διαβατήριο ή να τακτοποιήσουν έγγραφα, όταν πλέον η διαδικασία είναι πολύ πιο δύσκολη. Άλλοι παραμένουν εγκλωβισμένοι λόγω χαμένων φακέλων και της δυσκολίας εντοπισμού εγγράφων δεκαετίες μετά — στοιχείο που αφορά και τη δική της υπόθεση.
Στο παρελθόν έχουν υπάρξει απελάσεις υιοθετημένων, συχνά έπειτα από καταδίκη για κάποιο αδίκημα που ενεργοποίησε τη διαδικασία. Όμως, με τις μαζικές απελάσεις που εφαρμόζονται επί προεδρίας Ντόναλντ Τραμπ, οι μη πολίτες που υιοθετήθηκαν δηλώνουν πιο φοβισμένοι από ποτέ ότι μπορεί να σταλούν πίσω σε χώρες που μετά βίας θυμούνται.
Νομοσχέδιο που θα κάλυπτε τα κενά του νόμου του 2000 έχει διακομματική υποστήριξη, αλλά έχει αποτύχει επανειλημμένα στο Κογκρέσο, εν μέρει λόγω της σύνδεσής του με το ευρύτερο μεταναστευτικό ζήτημα, όπως είχε μεταδώσει πέρυσι το NPR.
Το Υπουργείο Εσωτερικής Ασφάλειας δεν απάντησε σε αίτημα σχολιασμού, εκτός αν του γνωστοποιούνταν το όνομά της — κάτι που το NPR αρνήθηκε. Σε γραπτή δήλωσή του ανέφερε ότι οι μετανάστες που αντιμετωπίζουν απέλαση «λαμβάνουν πλήρη δικονομική προστασία και οι αιτούντες άσυλο εξετάζονται ως προς τους φόβους τους».
«Κάποτε ήξερες ότι νοσοκομεία, εκκλησίες και σχολεία ήταν ασφαλείς χώροι. Κάποιοι από αυτούς τους χώρους δεν είναι πια ασφαλή καταφύγια για μένα».
Μια υιοθετημένη γυναίκα, την οποία οι Αμερικανοί θετοί γονείς της έφεραν από το Ιράν στις Ηνωμένες Πολιτείες όταν ήταν μικρό παιδί, ποζάρει για ένα πορτρέτο στην Καλιφόρνια στις 21 Φεβρουαρίου, Πηγή: NPR
«Είσαι απελάσιμη στο Ιράν»
Γεννημένη στο Ιράν τη δεκαετία του 1970, δεν γνωρίζει τι συνέβη στους βιολογικούς της γονείς ούτε γιατί βρέθηκε σε ορφανοτροφείο. Την εποχή της υιοθεσίας της, ο θετός της πατέρας εργαζόταν στο Ιράν ως εργολάβος της αμερικανικής κυβέρνησης.
Τρεις δεκαετίες αργότερα, αφού είχε αποπληρώσει τα φοιτητικά της δάνεια, θέλησε να ταξιδέψει στο εξωτερικό. Όταν υπέβαλε αίτηση για διαβατήριο, κατάλαβε ότι κάτι δεν πήγαινε καλά. Σύντομα έλαβε επιστολή που ανέφερε ότι οι γονείς της δεν είχαν ολοκληρώσει τη διαδικασία πολιτογράφησής της όταν ήταν παιδί.
Απευθύνθηκε σε δικηγόρο μετανάστευσης. Η απάντηση ήταν άμεση και ωμή: «Είσαι απελάσιμη στο Ιράν».
«Υπήρχε χαρτογραφημένη διαδρομή εγγράφων και είμαι ευγνώμων γι’ αυτό. Και επιμένω ότι ο πατέρας μου με αγαπούσε και έκανε το καθήκον του για να με κάνει Αμερικανίδα»
Αχρονολόγητη φωτογραφία του πατέρα της υιοθετημένης, ο οποίος υπηρέτησε στις ένοπλες δυνάμεις, Πηγή: NPR
«Δεν μπορούσα να σταματήσω να κλαίω», θυμάται. «Μέσα στα δάκρυά μου ρωτούσα: δεν το καταλαβαίνω. Πώς γίνεται αυτό;»
Είχε εισέλθει στις ΗΠΑ με τουριστική βίζα — πρακτική που ήταν αρκετά συνηθισμένη σε υιοθεσίες από χώρες χωρίς επίσημο διακρατικό σύστημα υιοθεσίας, σύμφωνα με την Τζόι Αλέσι από την οργάνωση Adoptee Rights Campaign. Όπως εξηγεί, οι μη μεταναστευτικές αυτές άδειες συχνά έληγαν πριν ολοκληρωθούν οι πολιτειακές διαδικασίες υιοθεσίας, απαιτώντας στη συνέχεια επίσημη προσαρμογή σε καθεστώς μόνιμης διαμονής.
Η ίδια πιστεύει ότι οι γονείς της έκαναν τα απαραίτητα βήματα. Υπάρχει τοπικό δημοσίευμα — το οποίο εξέτασε το NPR — όπου αναφέρεται ότι εργάζονταν προς την κατεύθυνση της απόκτησης υπηκοότητας. Στα προσωπικά αντικείμενα του πατέρα της βρήκε έγγραφο που αφορούσε αίτημα για εντοπισμό χαμένων εγγράφων υπηκοότητας. Η μητέρα της της επαναλάμβανε ότι ήταν πολίτης.
Έχει δαπανήσει δεκάδες χιλιάδες δολάρια και έχει συνεργαστεί με πολλούς δικηγόρους για να εντοπίσει τα χαμένα έγγραφα και να διορθώσει αυτό που θεωρεί γραφειοκρατικό σφάλμα.
«Υπήρχε χαρτογραφημένη διαδρομή εγγράφων και είμαι ευγνώμων γι’ αυτό», λέει. «Και επιμένω ότι ο πατέρας μου με αγαπούσε και έκανε το καθήκον του για να με κάνει Αμερικανίδα».
Ζώντας με τον φόβο — και τη μνήμη
Μέχρι την υπόθεση του διαβατηρίου, δεν είχε σκεφτεί ποτέ τον εαυτό της ως μετανάστρια. «Δεν ήξερα τι είναι πράσινη κάρτα, τι σημαίνει αριθμός αλλοδαπού. Δεν είχα ιδέα. Τώρα τα ξέρω πολύ καλά».
Από τη στιγμή που έλαβε την επιστολή του DHS, έχει περιορίσει δραστικά τις μετακινήσεις της. Εργάζεται εξ αποστάσεως, αποφεύγει να οδηγεί ή να βγαίνει συχνά και μοιράζεται την τοποθεσία της με φίλους, σε περίπτωση που κρατηθεί από την ICE.
«Κάποτε ήξερες ότι νοσοκομεία, εκκλησίες και σχολεία ήταν ασφαλείς χώροι», λέει. «Κάποιοι από αυτούς τους χώρους δεν είναι πια ασφαλή καταφύγια για μένα».
Στο σπίτι της, μια διακόσμηση που γράφει «Home Sweet Home» συνυπάρχει με οικογενειακά πορτρέτα της αμερικανικής της οικογένειας — μια εικόνα που έρχεται σε αντίθεση με τη νομική της αβεβαιότητα.
«Παλεύω για μένα, αλλά ταυτόχρονα παλεύω για την κληρονομιά του πατέρα μου και για όσα ήθελε για μένα, για τον τρόπο που με προετοίμασε για αυτή τη ζωή. Και δεν πρόκειται να αφήσω κανέναν να μου την πάρει»
Ένα διακοσμητικό με τη φράση «Home Sweet Home», μαζί με οικογενειακά πορτρέτα της αμερικανικής οικογένειας της υιοθετημένης, στο σπίτι της στην Καλιφόρνια στις 21 Φεβρουαρίου, Πηγή: NPR
Η υπόθεσή της έχει προγραμματιστεί να εξεταστεί από δικαστή μετανάστευσης τον επόμενο μήνα, χωρίς να απαιτείται η φυσική της παρουσία. Παρά τον φόβο, θέλει να κλείσει αυτή η εκκρεμότητα. «Θέλω να διορθωθεί αυτό. Πάντα ήθελα να διορθωθεί», λέει. «Νιώθω ότι δεν μπόρεσα ποτέ να αγκαλιάσω ελεύθερα τη ζωή μου».
Αντλεί δύναμη από τον πατέρα της. Πιστεύει ότι, αν ζούσε, θα ήταν οργισμένος για λογαριασμό της.
«Παλεύω για μένα», λέει, «αλλά ταυτόχρονα παλεύω για την κληρονομιά του πατέρα μου και για όσα ήθελε για μένα, για τον τρόπο που με προετοίμασε για αυτή τη ζωή. Και δεν πρόκειται να αφήσω κανέναν να μου την πάρει».
*Πληροφορίες από: NPR, Kεντρική Φωτογραφία: Το ιρανικό διαβατήριο μιας υιοθετημένης γυναίκας, την οποία οι Αμερικανοί θετοί γονείς της έφεραν από το Ιράν στις Ηνωμένες Πολιτείες όταν ήταν μικρό παιδί, φωτογραφημένο στην Καλιφόρνια στις 21 Φεβρουαρίου, Πηγή: NPR
