Politica 89.8
Νόμος Κατσέλη: Μικρότερες δόσεις, αναδρομικά οφέλη και ταχύτερη έξοδος από τα χρέη για χιλιάδες δανειολήπτες
Σημαντική ανάσα σε χιλιάδες νοικοκυριά που έχουν ενταχθεί στον Νόμο Κατσέλη δίνει η νέα νομοθετική παρέμβαση του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, η οποία έρχεται να βάλει τέλος στην αβεβαιότητα που προκάλεσε η εφαρμογή της πρόσφατης απόφασης της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου για τον τρόπο υπολογισμού των τόκων στις ρυθμίσεις διάσωσης της κύριας κατοικίας.
Η νέα διάταξη όχι μόνο ξεκαθαρίζει οριστικά τον τρόπο με τον οποίο θα υπολογίζονται οι τόκοι στο μέλλον, αλλά προβλέπει και αναδρομικά οφέλη για όσους δανειολήπτες ήταν συνεπείς στις καταβολές τους όλα τα προηγούμενα χρόνια. Στην πράξη, χιλιάδες οφειλέτες θα δουν αισθητή μείωση των μηνιαίων δόσεων τους, ενώ παράλληλα θα μειωθεί και ο συνολικός χρόνος αποπληρωμής των δανείων τους.
Η παρέμβαση θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς δίνει οριστική λύση σε ένα ζήτημα που απασχολούσε για χρόνια τους δανειολήπτες, τις τράπεζες, τις εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων και τα δικαστήρια. Παράλληλα, αποτρέπει τον κίνδυνο νέου κύματος δικαστικών προσφυγών από οφειλέτες που θα διεκδικούσαν ατομικά την εφαρμογή της απόφασης του Αρείου Πάγου.
Τι αλλάζει στον υπολογισμό των τόκων
Κεντρικό σημείο της νέας ρύθμισης είναι ότι ο τόκος δεν θα υπολογίζεται πλέον επί του συνολικού κεφαλαίου της οφειλής, αλλά αποκλειστικά επί της μηνιαίας δόσης που έχει οριστεί από το δικαστήριο.
Με βάση τη διάταξη, κάθε μηνιαία καταβολή θα αποτελείται από το τμήμα του κεφαλαίου που έχει προσδιοριστεί από τη δικαστική απόφαση και από τον τόκο που αντιστοιχεί αποκλειστικά στο διάστημα μεταξύ δύο διαδοχικών δόσεων.
Η αλλαγή αυτή μειώνει θεαματικά τη συνολική επιβάρυνση των δανειοληπτών, καθώς εξαλείφεται ένας τρόπος υπολογισμού που οδηγούσε σε υπέρμετρες χρεώσεις τόκων για μεγάλα χρονικά διαστήματα.
Η ρύθμιση θα εφαρμόζεται σε όλες τις ενεργές υποθέσεις από τις 5 Ιουνίου 2026, ημερομηνία δημοσίευσης της υπ’ αριθμ. 6/2026 απόφασης της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου.
Αναδρομικό όφελος για τους συνεπείς δανειολήπτες
Το μεγαλύτερο ίσως κέρδος για τους οφειλέτες αφορά την αναδρομική αναγνώριση των ποσών που καταβλήθηκαν επιπλέον κατά τα προηγούμενα χρόνια.
Η κυβέρνηση επιλέγει να δώσει μια πρόσθετη ευνοϊκή διάσταση στην απόφαση του Αρείου Πάγου, καθώς προβλέπει ότι τα υπερβάλλοντα ποσά που έχουν ήδη πληρωθεί δεν χάνονται, αλλά θεωρούνται αποπληρωμή κεφαλαίου.
Αυτό σημαίνει ότι τα ποσά αυτά θα αφαιρούνται από τις τελευταίες δόσεις της ρύθμισης, με αποτέλεσμα να μειώνεται ο αριθμός των δόσεων που απομένουν έως την οριστική εξόφληση του δανείου.
Στην πράξη, πολλοί δανειολήπτες θα μπορέσουν να ολοκληρώσουν την αποπληρωμή τους αρκετά χρόνια νωρίτερα από ό,τι προέβλεπε ο αρχικός σχεδιασμός.
Ωστόσο, η αναδρομικότητα αφορά μόνο ενεργές ρυθμίσεις. Δεν επεκτείνεται σε υποθέσεις που έχουν ήδη ολοκληρωθεί ή σε περιπτώσεις δανειοληπτών που έχουν εκπέσει από τη ρύθμιση λόγω μη καταβολής δόσεων.
Παράδειγμα που δείχνει το όφελος
Το υπουργείο παραθέτει χαρακτηριστικό παράδειγμα δανειολήπτη με υπόλοιπο οφειλής 144.500 ευρώ και διάρκεια αποπληρωμής 300 μηνών.
Με τον παλαιό τρόπο υπολογισμού η μηνιαία δόση ανερχόταν στα 731 ευρώ. Με το νέο καθεστώς η δόση περιορίζεται στα 483 ευρώ, εκ των οποίων τα 482 ευρώ αφορούν αποπληρωμή κεφαλαίου και μόλις 1 ευρώ αφορά τόκο.
Εάν ο συγκεκριμένος δανειολήπτης κατέβαλλε επί 30 μήνες τη δόση των 731 ευρώ, έχει πληρώσει επιπλέον 7.440 ευρώ. Το ποσό αυτό θα αφαιρεθεί από τις τελευταίες δόσεις του δανείου.
Έτσι, αντί να απομένουν 270 δόσεις, ο δανειολήπτης θα χρειαστεί τελικά να πληρώσει 255 δόσεις, μειώνοντας σημαντικά τον χρόνο αποπληρωμής.
Ακόμη πιο εντυπωσιακή είναι η διαφορά στους συνολικούς τόκους. Σύμφωνα με το παράδειγμα του υπουργείου, αντί για 74.852 ευρώ τόκους, ο δανειολήπτης θα καταβάλει συνολικά μόλις 411 ευρώ.
Πώς κατανέμεται το κόστος
Η νέα ρύθμιση αντιμετωπίζει και το ζήτημα της κατανομής του οικονομικού κόστους που προκύπτει από τη μείωση των εισπράξεων.
Σύμφωνα με το υπουργείο, το κόστος θα επιμεριστεί μεταξύ των τραπεζών και του προγράμματος κρατικών εγγυήσεων «Ηρακλής», ανάλογα με τα ποσά που έχει εισπράξει κάθε πλευρά κατά τη διάρκεια της ζωής των δανείων.
Ειδικότερα, ποσά που εισπράχθηκαν από τα πιστωτικά ιδρύματα πριν από τη μεταφορά των δανείων σε τιτλοποιήσεις με εγγύηση του «Ηρακλή» θα επιβαρύνουν τις ίδιες τις τράπεζες.
Η συνολική επίπτωση για τον «Ηρακλή» εκτιμάται σε περίπου 500 εκατ. ευρώ σε ορίζοντα 20 ετών, ενώ άλλα περίπου 200 εκατ. ευρώ σχετίζονται με την αναδρομική εφαρμογή της ρύθμισης.
Τι ισχύει για τον εξωδικαστικό μηχανισμό
Η νομοθετική παρέμβαση ξεκαθαρίζει ταυτόχρονα ότι οι αλλαγές αφορούν αποκλειστικά τις ρυθμίσεις του Νόμου Κατσέλη και δεν επηρεάζουν τις ρυθμίσεις που έχουν συναφθεί μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού ή του νόμου 4605/2019.
Στις περιπτώσεις αυτές εξακολουθεί να ισχύει ο υφιστάμενος τρόπος υπολογισμού, σύμφωνα με τον οποίο η μηνιαία δόση αποτελεί τοκοχρεολυτική δόση επί του συνολικού ποσού της ρυθμιζόμενης οφειλής.
Με τη νομοθετική πρωτοβουλία η κυβέρνηση επιχειρεί να κλείσει οριστικά ένα από τα πιο σύνθετα ζητήματα που είχαν ανακύψει στην εφαρμογή του Νόμου Κατσέλη, προσφέροντας ουσιαστικό οικονομικό όφελος σε χιλιάδες οικογένειες που επί χρόνια καταβάλλουν με συνέπεια τις δόσεις τους για τη διάσωση της πρώτης κατοικίας τους.
