Πόρισμα ΕΑΔ για ΟΠΕΚΑ: Στο επίκεντρο η Τασούλα Χατζηδάκη και οι διοικητικές παρατυπίες σε επιδόματα

Του Νίκου Τσιλιπουνιδάκη

Τι αναφέρει το πόρισμα της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας

Ως επίλογος, το πόρισμα καταγράφει και μια εικόνα που ξεπερνά τα στενά όρια μιας τυπικής διοικητικής δυσλειτουργίας και παραπέμπει σε μια παγιωμένη, άτυπη σχέση μεταξύ μεσάζοντα και υπηρεσίας.

Σύμφωνα με μαρτυρίες υπαλλήλων που περιλαμβάνονται στην έκθεση της Εθνική Αρχή Διαφάνειας, ο αυτοαποκαλούμενος εκπρόσωπος Ρομά εμφανιζόταν συστηματικά στα γραφεία του ΟΠΕΚΑ, μεταφέροντας χειρόγραφες αιτήσεις και δικαιολογητικά. Οι επισκέψεις του, όπως αναφέρεται, δεν περιορίζονταν σε τυπική διεκπεραίωση φακέλων: συνοδεύονταν από «δώρα» — λουλούδια, γλυκά, ακόμη και χαλιά — τα οποία, σύμφωνα με τους ελεγκτές, δεν έγιναν αποδεκτά.

Η συγκεκριμένη αναφορά δεν αποτελεί απλώς ένα περιφερειακό περιστατικό. Για τους ελεγκτές, λειτουργεί ως ένδειξη μιας προβληματικής κουλτούρας ανοχής και εξοικείωσης, όπου η φυσική παρουσία τρίτων προσώπων, οι επαναλαμβανόμενες «εξυπηρετήσεις» και η απουσία θεσμικών αποστάσεων φαίνεται να είχαν καταστεί σχεδόν κανονικότητα. Και ίσως αυτή η εικόνα — με φακέλους στο ένα χέρι και λουλούδια ή χαλιά στο άλλο — να συμπυκνώνει καλύτερα από οποιονδήποτε αριθμό ή πίνακα ελέγχου το πώς ένα σύστημα εσωτερικών δικλίδων μπορεί να αποδυναμωθεί, όταν η διοικητική αυστηρότητα υποχωρεί μπροστά στην προσωπική διαμεσολάβηση.

Σοβαρές θεσμικές ρωγμές, διοικητικές παρατυπίες και ενδείξεις οργανωμένης μεθόδευσης στην απονομή προνοιακών παροχών καταγράφει το πολυσέλιδο πόρισμα της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας για τον ΟΠΕΚΑ, το οποίο έχει ήδη διαβιβαστεί στην Εισαγγελία Εφετών Αθηνών.

Στο επίκεντρο της έρευνας βρίσκεται η πρώην προϊσταμένη υπηρεσίας του Οργανισμού και πρώην γραμματέας Οργανωτικού του ΠΑΣΟΚ, Τασούλα Χατζηδάκη, καθώς και η διάδοχός της, για αποφάσεις έγκρισης επιδομάτων που – κατά το πόρισμα – παρουσιάζουν σοβαρές αποκλίσεις από τις προβλεπόμενες διαδικασίες.

Το επίδομα εκτός ψηφιακού ελέγχου

Η έρευνα επικεντρώνεται κυρίως στο Επίδομα Κοινωνικής Αλληλεγγύης Ανασφάλιστων Υπερηλίκων, το οποίο – σε αντίθεση με άλλα προνοιακά προγράμματα – δεν είχε πλήρως ενταχθεί σε ψηφιακό περιβάλλον ελέγχου κατά την περίοδο 2020–2023.

Σύμφωνα με τα ευρήματα, εγκρίθηκαν δεκάδες χειρόγραφες αιτήσεις με:

• ελλιπή ή μεταγενέστερα προσκομιζόμενα δικαιολογητικά

• απουσία γνησίου υπογραφής

• αναντιστοιχίες διευθύνσεων κατοικίας

• αιτούντες που δεν είχαν συμπληρώσει το απαιτούμενο 67ο έτος

Σε αρκετές περιπτώσεις, αιτήσεις που δεν πληρούσαν το ηλικιακό όριο φέρονται να «κρατούνταν εκτός ροής» έως τη συμπλήρωση της ηλικίας και κατόπιν να καταχωρούνταν με τον αρχικό αριθμό πρωτοκόλλου, επιτρέποντας την καταβολή αναδρομικών ποσών.

Δειγματοληπτικός έλεγχος: Ενιαίο μοτίβο

Το κλιμάκιο της Αρχής προχώρησε σε δειγματοληπτικό έλεγχο 80 εγκεκριμένων αιτήσεων, οι οποίες αφορούσαν κατοίκους του Δήμου Φυλής/Άνω Λιοσίων.

Κατά το πόρισμα:

• 50 αιτήσεις έφεραν υπογραφή της Τ. Χατζηδάκη

• 30 της διαδόχου της

• Στις μισές περίπου εντοπίστηκαν αποκλίσεις από τις τυπικές προϋποθέσεις

Παράλληλα, από σύνολο 178 φακέλων που ελέγχθηκαν για την περίοδο 2020–2022, οι 117 έφεραν μόνο χειρόγραφο αριθμό πρωτοκόλλου, ενώ σε πάνω από 80 περιπτώσεις απουσίαζε ή δεν είχε τεθεί ορθά το γνήσιο της υπογραφής.

Η Αρχή υπολογίζει ότι τα αχρεωστήτως καταβληθέντα ποσά από αποφάσεις που υπέγραψε η πρώην προϊσταμένη ανέρχονται σε 723.480 ευρώ. Για την περίοδο της διαδόχου της, το αντίστοιχο ποσό ανέρχεται σε 216.543 ευρώ.

Ο ρόλος μεσάζοντα και οι «ομαδικές» αιτήσεις

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η αναφορά σε πρόσωπο που εμφανιζόταν ως εκπρόσωπος Ρομά του Δήμου Φυλής και – σύμφωνα με μαρτυρίες υπαλλήλων – επισκεπτόταν συστηματικά τον Οργανισμό, καταθέτοντας χειρόγραφες αιτήσεις ή συμπληρωματικά δικαιολογητικά, συχνά χωρίς εξουσιοδοτήσεις.

Ο έλεγχος κατέγραψε περιπτώσεις όπου:

• οι δηλώσεις κατοικίας διαφοροποιούνταν μεταξύ αιτήσεων και φορολογικών στοιχείων

• δηλωνόταν διαφορετική οικογενειακή κατάσταση ανάλογα με το επίδομα

• δεν υπήρχε καμία διασταύρωση με άλλα πληροφοριακά συστήματα

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αφορά δικαιούχους που εμφανίζονταν να φιλοξενούνται ή να φιλοξενούν άλλα πρόσωπα σε διαφορετικούς δήμους, ενώ παράλληλα λάμβαναν και Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα με διαφορετικά στοιχεία.

Πρόσβαση στο σύστημα μετά τη μετακίνηση

Αίσθηση προκαλεί και η διαπίστωση ότι η πρώην προϊσταμένη διατηρούσε πρόσβαση στο πληροφοριακό σύστημα του Οργανισμού για διάστημα μετά την αποχώρησή της, ενώ καθυστέρησε να επιστρέψει υπηρεσιακό εξοπλισμό και φακέλους.

Σε μεταγενέστερο έλεγχο στο αρχείο του ΟΠΕΚΑ εντοπίστηκαν πακέτα χειρόγραφων αιτήσεων χωρίς αριθμό πρωτοκόλλου, τοποθετημένα μεταξύ άλλων φακέλων, γεγονός που χαρακτηρίζεται στο πόρισμα ως σοβαρή διοικητική ανωμαλία.

Η απάντηση και οι επόμενες κινήσεις

Η Τασούλα Χατζηδάκη, σε δημόσια δήλωσή της, αναφέρει ότι καλωσορίζει τον θεσμικό έλεγχο και ότι άσκησε τα καθήκοντά της με εντιμότητα και διαφάνεια.

Το πόρισμα έχει διαβιβαστεί στη Δικαιοσύνη και αναμένονται κλήσεις για παροχή εξηγήσεων σε όλα τα εμπλεκόμενα πρόσωπα.

Η υπόθεση επαναφέρει στο προσκήνιο το διαχρονικό ζήτημα της ελλιπούς ψηφιοποίησης κρίσιμων προνοιακών μηχανισμών, αλλά και τα κενά εσωτερικού ελέγχου που – όπως καταγράφεται – επέτρεψαν τη συστηματική παράκαμψη βασικών δικλείδων διαφάνειας.

---

Περισσότερα Video

Ακολουθήστε το Politica στο Google News και στο Facebook