Politica 89.8
Ψηφιακή κάρτα εργασίας: Έρχονται νέοι κλάδοι στο σύστημα
Σε τροχιά γενικευμένης εφαρμογής μπαίνει η ψηφιακή κάρτα εργασίας, καθώς ξεκίνησε η αντίστροφη μέτρηση για την ανακοίνωση των επόμενων κλάδων που θα ενταχθούν στο σύστημα. Τις σχετικές ανακοινώσεις αναμένεται να κάνει το επόμενο διάστημα η υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης Νίκη Κεραμέως, στο πλαίσιο της σταδιακής επέκτασης του μέτρου σε όλο και περισσότερες δραστηριότητες της οικονομίας.
Σύμφωνα με πληροφορίες, στο τραπέζι βρίσκονται κλάδοι με μεγάλο αριθμό εργαζομένων, όπως οι κατασκευές, οι υπηρεσίες, οι παροχές υγείας και η ναυτιλία, ενώ εξετάζονται και άλλες δραστηριότητες με αυξημένη κινητικότητα προσωπικού. Ο στόχος του υπουργείου Εργασίας είναι σαφής: μέχρι το τέλος του 2026 η ψηφιακή κάρτα να καλύπτει το σύνολο του ιδιωτικού τομέα.
Παράλληλα, στον σχεδιασμό βρίσκεται και η επέκταση του μέτρου στο Δημόσιο, σε υπουργεία, ΟΤΑ, ΝΠΔΔ και άλλους φορείς, κυρίως για τον αποτελεσματικότερο έλεγχο της τήρησης του ωραρίου εργασίας.
Προς το παρόν, εκτός συστήματος παραμένουν ορισμένοι κλάδοι όπως η ιδιωτική υγεία, η εκπαίδευση και ο πρωτογενής τομέας, για τους οποίους εξετάζονται τεχνικές προσαρμογές πριν από την ένταξή τους.
Τα στοιχεία των ελέγχων δείχνουν ότι η παραβατικότητα συνεχίζεται. Παρά την εφαρμογή της ψηφιακής κάρτας σε αρκετούς κλάδους, τα στοιχεία των ελέγχων δείχνουν ότι η συμμόρφωση των επιχειρήσεων δεν είναι ακόμη πλήρης.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Ανεξάρτητης Αρχής Επιθεώρησης Εργασίας, τον Ιανουάριο πραγματοποιήθηκαν συνολικά 6.046 έλεγχοι για εργασιακές σχέσεις και για θέματα υγείας και ασφάλειας στους χώρους εργασίας. Από αυτούς προέκυψαν 1.237 παραβάσεις, ενώ τα πρόστιμα που επιβλήθηκαν έφτασαν τα 3.565.389 ευρώ.
Μόνο για ζητήματα εργασιακών σχέσεων έγιναν 3.650 έλεγχοι, οι οποίοι οδήγησαν σε 1.009 κυρώσεις και πρόστιμα ύψους 3.274.025 ευρώ. Αυτό που προκαλεί ιδιαίτερη εντύπωση είναι ότι στην κορυφή των παραβάσεων βρίσκεται η ψηφιακή κάρτα εργασίας. Συγκεκριμένα καταγράφηκαν 288 παραβάσεις που σχετίζονται με την εφαρμογή της, με τα πρόστιμα να φτάνουν τα 1.121.600 ευρώ.
Τα στοιχεία αυτά δείχνουν ότι η παραβατικότητα στην καταγραφή του πραγματικού ωραρίου παραμένει υψηλή, ακόμη και πριν από την πλήρη εφαρμογή του συστήματος σε όλη την αγορά εργασίας.
Παράλληλα, αυξημένες εμφανίζονται και οι καταγγελίες εργαζομένων για μη δήλωση πραγματικών ωραρίων και υπερωριών, γεγονός που ενισχύει την ανάγκη για αυστηρότερους ελέγχους.
Πώς λειτουργεί η ψηφιακή κάρτα εργασίας
Η ψηφιακή κάρτα εργασίας αποτελεί το βασικό εργαλείο για την καταγραφή της πραγματικής απασχόλησης των εργαζομένων. Κατά την προσέλευση και αποχώρηση από την εργασία, ο εργαζόμενος «χτυπά» την κάρτα, δηλώνοντας την έναρξη και τη λήξη του ωραρίου.
Τα στοιχεία αυτά καταγράφονται απευθείας στο πληροφοριακό σύστημα ΕΡΓΑΝΗ II και είναι διαθέσιμα στους εργαζόμενους μέσω της εφαρμογής myErgani mobile app αλλά και μέσα από το myErgani web portal.
Η κάρτα μπορεί να χρησιμοποιηθεί με δύο τρόπους:
• σε φυσική μορφή, όπως οι κλασικές κάρτες παρουσίας
• σε ψηφιακή μορφή στο κινητό, μέσω εφαρμογής που δημιουργεί QR code το οποίο σκανάρεται από την επιχείρηση
Οι επιχειρήσεις που διαθέτουν συστήματα ωρομέτρησης μπορούν να αποστέλλουν μαζικά τα στοιχεία στο ΕΡΓΑΝΗ II, ενώ για τις υπόλοιπες η ενημέρωση γίνεται αυτόματα μέσω της εφαρμογής.
Τα πρόστιμα φτάνουν τα 10.500 ευρώ
Η νομοθεσία προβλέπει αυστηρά πρόστιμα για τις επιχειρήσεις που δεν τηρούν το σύστημα της ψηφιακής κάρτας. Ειδικότερα, εάν βρεθεί εργαζόμενος στον χώρο εργασίας εκτός δηλωμένου ωραρίου χωρίς ψηφιακή καταγραφή, επιβάλλεται πρόστιμο 10.500 ευρώ για κάθε εργαζόμενο.
Οι επιχειρήσεις έχουν τη δυνατότητα να υποβάλλουν διορθωτικές δηλώσεις μέχρι το τέλος κάθε μήνα για υπερωρίες ή αλλαγές στο ωράριο. Ωστόσο φέρουν το βάρος να αποδείξουν ότι η παρουσία εργαζομένου στον χώρο εργασίας δεν συνδέεται με πραγματική εργασία.
Σημαντική αύξηση στις δηλωμένες υπερωρίες
Τα πρώτα αποτελέσματα από την εφαρμογή της ψηφιακής κάρτας δείχνουν ότι το μέτρο αρχίζει να αλλάζει την εικόνα της αγοράς εργασίας. Σύμφωνα με το υπουργείο Εργασίας, το 2025 οι δηλωμένες υπερωρίες αυξήθηκαν κατά 2,45 εκατομμύρια ώρες σε σχέση με το 2024, σημειώνοντας αύξηση 53%.
Η εξέλιξη αυτή είχε σημαντική επίδραση και στα δημόσια έσοδα, καθώς τα ασφαλιστικά ταμεία ενισχύθηκαν κατά περίπου 800 εκατ. ευρώ. Η μεγαλύτερη αύξηση καταγράφηκε στον τουρισμό, όπου οι δηλωμένες υπερωρίες αυξήθηκαν κατά 681%.
Ακολούθησαν:
• η εστίαση με αύξηση 181%
• το λιανεμπόριο με αύξηση 94%
• η βιομηχανία με αύξηση 55%
Πρόκειται για κλάδους που διαχρονικά παρουσίαζαν αυξημένα φαινόμενα παραβατικότητας ως προς την τήρηση του ωραρίου εργασίας.
Πλήρης εφαρμογή μέσα στο 2026
Η ψηφιακή κάρτα εργασίας μπαίνει πλέον στη φάση της πλήρους γενίκευσης. Με τη λειτουργία του νέου πληροφοριακού συστήματος ΕΡΓΑΝΗ II, το κράτος αποκτά ένα ολοκληρωμένο ψηφιακό αποτύπωμα της αγοράς εργασίας, ενώ οι εργαζόμενοι μπορούν να παρακολουθούν σε πραγματικό χρόνο τα στοιχεία της απασχόλησής τους. Η πλήρης εφαρμογή του μέτρου εκτιμάται ότι θα ενισχύσει τη διαφάνεια στην αγορά εργασίας, θα περιορίσει την υποδηλωμένη εργασία και θα δημιουργήσει πιο ίσους όρους ανταγωνισμού μεταξύ των επιχειρήσεων.
