
Η έρευνα, που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Cell Stem Cell, πραγματοποιήθηκε σε ποντίκια και αποκαλύπτει έναν πολύπλοκο μηχανισμό που συνδέει τον εγκέφαλο, το έντερο και τον μυελό των οστών.
Πώς το χρόνιο στρες επηρεάζει το ανοσοποιητικό
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι το χρόνιο ψυχολογικό στρες ανάγκαζε τα αιμοποιητικά βλαστοκύτταρα να συμπεριφέρονται σαν να ανήκαν σε πολύ μεγαλύτερης ηλικίας οργανισμούς.
Τα κύτταρα αυτά έχαναν μέρος της ικανότητάς τους να ανανεώνονται και παρήγαγαν λιγότερα λεμφοκύτταρα, τα κύτταρα που παίζουν καθοριστικό ρόλο στην αναγνώριση και την καταπολέμηση λοιμώξεων. Αντίθετα, αυξανόταν η παραγωγή κυττάρων που σχετίζονται με τη φλεγμονή, ένα χαρακτηριστικό που παρατηρείται φυσιολογικά κατά τη γήρανση.
Για να επιβεβαιώσουν τα ευρήματα, οι επιστήμονες μετέφεραν βλαστοκύτταρα από στρεσαρισμένα ποντίκια σε υγιή. Ακόμη και στο νέο περιβάλλον, τα κύτταρα συνέχισαν να λειτουργούν μειωμένα, γεγονός που δείχνει ότι οι αλλαγές είχαν εγκατασταθεί στο ίδιο το κύτταρο.
Ο εγκέφαλος, το έντερο και ο μυελός των οστών
Η μελέτη αποκάλυψε ότι δύο περιοχές του εγκεφάλου, οι οποίες σχετίζονται με τη ρύθμιση των συναισθημάτων, του φόβου και του πόνου, παρουσίαζαν μειωμένη δραστηριότητα όταν τα ζώα βρίσκονταν υπό χρόνιο στρες.
Οι αλλαγές αυτές ενεργοποιούσαν το συμπαθητικό νευρικό σύστημα, το γνωστό σύστημα «μάχης ή φυγής», το οποίο επηρέαζε άμεσα το λεπτό έντερο. Από εκεί ξεκινούσε μια αλληλουχία βιολογικών αλλαγών που κατέληγε στον μυελό των οστών και επηρέαζε τη λειτουργία των αιμοποιητικών βλαστοκυττάρων.
Ο σημαντικός ρόλος των βακτηρίων του εντέρου
Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα ευρήματα της έρευνας ήταν η σημαντική μείωση ενός ωφέλιμου εντερικού βακτηρίου, όταν βιωνόταν χρόνιο στρες. Το συγκεκριμένο βακτήριο παράγει μεγάλες ποσότητες σπερμιδίνης, μιας φυσικής ουσίας που συμβάλλει στη συντήρηση και την ανανέωση των κυττάρων.
Όταν τα επίπεδα της σπερμιδίνης μειώνονταν, τα βλαστοκύτταρα έχαναν την ικανότητά τους να απομακρύνουν τα κατεστραμμένα κυτταρικά συστατικά. Ως αποτέλεσμα, συσσωρεύονταν τοξικές ουσίες, οδηγώντας τα κύτταρα σε πρόωρη φθορά και θάνατο.
Πώς οι επιπτώσεις που έχει το χρόνιο στρες στο ανοσοποιητικό ανοίγουν νέους δρόμους στην ιατρική
Οι ερευνητές υπογραμμίζουν ότι όλα τα πειράματα πραγματοποιήθηκαν σε ποντίκια και δεν μπορεί ακόμη να εξαχθεί το συμπέρασμα ότι ο ίδιος μηχανισμός λειτουργεί με τον ίδιο τρόπο και στον άνθρωπο.
Ωστόσο, τα αποτελέσματα προσφέρουν νέες ενδείξεις για τον τρόπο με τον οποίο το χρόνιο στρες μπορεί να επηρεάζει την υγεία του ανοσοποιητικού συστήματος. Εάν τα ευρήματα επιβεβαιωθούν και σε ανθρώπινες μελέτες, το μικροβίωμα του εντέρου και ουσίες όπως η σπερμιδίνη θα μπορούσαν στο μέλλον να αποτελέσουν νέους στόχους για την προστασία του ανοσοποιητικού και την επιβράδυνση της βιολογικής γήρανσης.