Politica 89.8
8 Φεβρουαρίου 1980: Έφυγε από τη ζωή ο «Αρχάγγελος της Κρήτης» – 46 χρόνια χωρίς τον Νίκο Ξυλούρη
Σαράντα πέντε χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από τον θάνατο του Νίκου Ξυλούρη, του «Αρχάγγελου της Κρήτης», μιας από τις σημαντικότερες μορφές της ελληνικής μουσικής, που έφυγε από τη ζωή στις 8 Φεβρουαρίου 1980, σε ηλικία μόλις 43 ετών.
Ο Νίκος Ξυλούρης γεννήθηκε το 1936 στα Ανώγεια Μυλοποτάμου Ρεθύμνου, σε οικογένεια με βαθιά μουσική παράδοση και πολλούς λυράρηδες. Αδέλφια του ήταν οι επίσης σπουδαίοι μουσικοί Αντώνης Ξυλούρης (Ψαραντώνης) και Γιάννης Ξυλούρης (Ψαρογιάννης). Σε ηλικία μόλις πέντε ετών βίωσε την καταστροφή του χωριού του από τους Γερμανούς, γεγονός που οδήγησε στον ξεριζωμό της οικογένειας και των συγχωριανών του έως την απελευθέρωση της Κρήτης.
Από νεαρή ηλικία έδειξε το ταλέντο και το πάθος του για τη μουσική. Με τη στήριξη του δασκάλου του κατάφερε να πείσει τον πατέρα του να του αγοράσει την πρώτη του λύρα και σύντομα άρχισε να παίζει σε γάμους και πανηγύρια. Στα 17 του χρόνια μετακόμισε στο Ηράκλειο και εργάστηκε στο νυχτερινό κέντρο «Κάστρο», όπου ήρθε αντιμέτωπος με τις δυσκολίες της εποχής και τη μόδα της ευρωπαϊκής μουσικής, περνώντας δύσκολα χρόνια.
Το 1958 παντρεύτηκε την Ουρανία Μελαμπιανάκη και λίγους μήνες αργότερα εγκαταστάθηκαν στο Ηράκλειο. Την ίδια χρονιά ηχογράφησε τον πρώτο του δίσκο με τίτλο «Μια μαυροφόρα που περνά», ο οποίος γνώρισε μεγάλη απήχηση. Ακολούθησαν νέες ηχογραφήσεις, ενώ το 1960 γεννήθηκε ο γιος του Γιώργος και το 1966 η κόρη του Ρηνιώ. Την ίδια χρονιά κέρδισε το πρώτο του βραβείο σε φεστιβάλ μουσικής στο Σαν Ρέμο, παίζοντας συρτάκι με τη λύρα του.
Το 1969 κυκλοφόρησε τον δίσκο «Ανυφαντού», που αποτέλεσε σημείο καμπής στην πορεία του. Η συνεργασία του με τον Γιάννη Μαρκόπουλο στα έργα «Χρονικό» και «Ριζίτικα» τον καθιέρωσε πανελλαδικά, ενώ η φωνή του έγινε σύμβολο αντίστασης κατά τη διάρκεια της δικτατορίας. Από το 1971 εμφανίστηκε στη μπουάτ «Λήδρα» και συνεργάστηκε με σημαντικούς καλλιτέχνες, μεταξύ των οποίων και ο Θανάσης Γκαϊφύλλιας.
Το καλοκαίρι του 1973 συμμετείχε στο εμβληματικό θεατρικό έργο «Το Μεγάλο μας Τσίρκο», με πρωταγωνιστές τον Κώστα Καζάκο και την Τζένη Καρέζη, αφήνοντας ανεξίτηλο αποτύπωμα στην πολιτιστική ιστορία της χώρας.
Στην ακμή της καριέρας του διαγνώστηκε με όγκο στον εγκέφαλο. Παρά τον μεγάλο αγώνα και τις πολλαπλές εγχειρήσεις, ο Νίκος Ξυλούρης έφυγε από τη ζωή στο Νοσοκομείο Πειραιώς στις 8 Φεβρουαρίου 1980. Με τη φωνή, το ήθος και τη στάση ζωής του σημάδεψε τα χρόνια της χούντας, της αντίστασης και της μεταπολίτευσης.
Ο Νίκος Ξυλούρης είναι ενταφιασμένος στο Α΄ Νεκροταφείο Αθηνών, όμως η φωνή και η παρακαταθήκη του παραμένουν ζωντανές, συνοδεύοντας τη συλλογική μνήμη και την ψυχή του ελληνικού λαού.
Πηγή: el.wikipedia.org
