Μέλισσες και ελαιώνες: Το νέο μοντέλο βιώσιμης ελαιοκαλλιέργειας

Παρότι η ελιά είναι κυρίως ανεμόφιλο φυτό και δεν εξαρτάται άμεσα από τα έντομα για την επικονίασή της, οι μέλισσες αποκτούν ολοένα και πιο σημαντικό ρόλο στη βιωσιμότητα των μεσογειακών ελαιώνων. Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Μέλισσας, η Grupo Interóleo υπογράμμισε τη σημασία των επικονιαστών για τη διατήρηση της βιοποικιλότητας, τη βελτίωση της γονιμότητας των εδαφών και την ενίσχυση της ανθεκτικότητας των καλλιεργειών απέναντι στην κλιματική αλλαγή.
Σύμφωνα με τον οργανισμό, ο ρόλος των μελισσών ξεπερνά κατά πολύ την παραδοσιακή αγροτική παραγωγή, καθώς συμβάλλουν ουσιαστικά στην οικολογική ισορροπία των αγροτικών οικοσυστημάτων μέσω της επικονίασης της άγριας χλωρίδας αλλά και των φυτικών καλυμμάτων που αναπτύσσονται ανάμεσα στις γραμμές των ελαιώνων.
Τα φυτικά καλύμματα ενισχύουν την υγεία του εδάφους
Τα φυτικά καλύμματα, που εφαρμόζονται όλο και περισσότερο στους ελαιώνες που συνεργάζονται με την Grupo Interóleo, αποτελούν βασικό εργαλείο των μοντέλων αναγεννητικής ελαιοκαλλιέργειας. Εκτός από την παροχή τροφής και καταφυγίου για ωφέλιμα έντομα και άγρια πανίδα, λειτουργούν ως φυσικό φράγμα κατά της διάβρωσης, βελτιώνουν τη διήθηση του νερού και αυξάνουν την οργανική ουσία στα εδάφη που απειλούνται από ερημοποίηση και κλιματική πίεση.
Η προστασία των επικονιαστών συνδέεται άμεσα με τη διατήρηση της βιοποικιλότητας αλλά και με το παραγωγικό μέλλον της ελαιοκαλλιέργειας. Η υπεύθυνη συμβουλευτικής υποστήριξης μελών της οργάνωσης, Mariela Valdivia, επισημαίνει ότι ένας «ζωντανός ελαιώνας» πρέπει να αντιμετωπίζεται ως ένα σύνθετο οικοσύστημα, όπου φυτά, έντομα, πουλιά και έδαφος βρίσκονται σε διαρκή ισορροπία ώστε να διασφαλίζεται η αγρονομική και περιβαλλοντική βιωσιμότητα της καλλιέργειας.
Το πρόγραμμα Cooperalive και οι «ζωντανοί ελαιώνες»
Η Grupo Interóleo επενδύει εδώ και χρόνια σε στρατηγικές βιώσιμης και αναγεννητικής ελαιοκαλλιέργειας που στοχεύουν στη συνύπαρξη οικονομικής αποδοτικότητας και περιβαλλοντικής προστασίας.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η συμμετοχή της στο πρόγραμμα Cooperalive Operational Group, το οποίο υλοποιήθηκε σε συνεργασία με την Citoliva, την SEO/BirdLife και το Επαρχιακό Συμβούλιο της Jaén.
Το έργο προώθησε το μοντέλο των «Ζωντανών Ελαιώνων» σε συνεταιρισμούς και ιδιωτικά ελαιοτριβεία, εφαρμόζοντας δράσεις όπως η αποκατάσταση μη παραγωγικών εκτάσεων με γηγενή φυτά, η τοποθέτηση φωλιών και καταφυγίων για ωφέλιμη πανίδα και η βιώσιμη διαχείριση φυτικών καλυμμάτων που ευνοούν τους επικονιαστές.
Περισσότερη βιοποικιλότητα και φυσική αντιμετώπιση εχθρών
Τα τεχνικά αποτελέσματα του προγράμματος ανέδειξαν τη δυναμική των παραδοσιακών ελαιώνων ως φυσικών καταφυγίων για ωφέλιμα είδη. Σύμφωνα με την Grupo Interóleo, στις εκμεταλλεύσεις που συμμετείχαν καταγράφηκε σημαντική αύξηση εντομοφάγων πτηνών, επικονιαστών και ειδών που συμβάλλουν στη βιολογική καταπολέμηση εχθρών και ασθενειών.
Ο οργανισμός επισημαίνει επίσης ότι περισσότερο από το 75% των παγκόσμιων καλλιεργειών τροφίμων εξαρτάται, έστω και μερικώς, από την επικονίαση. Για τον λόγο αυτό, θεωρεί πως η προστασία των μελισσών και των αγροτικών οικοσυστημάτων πρέπει να αποτελεί βασικό πυλώνα της μετάβασης σε πιο ανθεκτικά και υπεύθυνα γεωργικά μοντέλα.
Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Μέλισσας στις 20 Μαΐου, η Grupo Interóleo επαναβεβαιώνει τη δέσμευσή της για ένα σύγχρονο και ανταγωνιστικό μοντέλο ελαιοκαλλιέργειας, στο οποίο η παραγωγή ποιοτικού εξαιρετικού παρθένου ελαιολάδου συνδέεται άμεσα με την προστασία της βιοποικιλότητας και των αγροτικών οικοσυστημάτων.
Πηγή: Oleo Revista