Politica 89.8
Παπασταύρου: Η Κρήτη μετατρέπεται σε εθνικό ενεργειακό κόμβο – Επιταχύνονται οι έρευνες υδρογονανθράκων
Του Νίκου Τσιλιπουνιδάκη
Τη στρατηγική σημασία της Κρήτης στον νέο ενεργειακό χάρτη της χώρας, αλλά και την επιτάχυνση των ερευνών υδρογονανθράκων σε Ιόνιο και Νότια Κρήτη, ανέδειξε ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου, μιλώντας στο συνέδριο του Powergame και του Economist.
Ο υπουργός παρουσίασε το συνολικό σχέδιο της κυβέρνησης για την ενέργεια, δίνοντας έμφαση τόσο στις γεωπολιτικές εξελίξεις όσο και στις μεγάλες επενδύσεις που βρίσκονται σε εξέλιξη. Παράλληλα, ξεκαθάρισε ότι το ανανεωμένο ενδιαφέρον των διεθνών ενεργειακών κολοσσών για την Ελλάδα δεν αποτελεί αποτέλεσμα της αμερικανικής πολιτικής «drill, baby, drill», αλλά προϊόν μιας μακροχρόνιας στρατηγικής που ξεκίνησε ήδη από το 2019.
Όπως τόνισε, η Ελλάδα επένδυσε τα τελευταία χρόνια σε κρίσιμες ενεργειακές υποδομές, όπως τερματικούς σταθμούς LNG και σταθμούς συμπίεσης φυσικού αερίου, ενώ παράλληλα προχώρησε σε εκτεταμένες σεισμικές έρευνες. Σύμφωνα με τον ίδιο, τα διαθέσιμα δισδιάστατα σεισμικά δεδομένα υπερδιπλασιάστηκαν, ενώ τα τρισδιάστατα αυξήθηκαν πάνω από πέντε φορές, δημιουργώντας τις προϋποθέσεις για την προσέλκυση επενδυτικού ενδιαφέροντος από εταιρείες όπως η ExxonMobil και η Chevron.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στις εξελίξεις στο Ιόνιο, όπου η κοινοπραξία ExxonMobil, HELLENiQ Energy και Energean προετοιμάζει την πρώτη ερευνητική γεώτρηση μετά από περίπου πενήντα χρόνια. Η γεώτρηση στο Βόρειο Ιόνιο προγραμματίζεται για τον Φεβρουάριο του 2027 και θεωρείται κομβικής σημασίας για να διαπιστωθεί εάν υπάρχουν εμπορικά αξιοποιήσιμα κοιτάσματα φυσικού αερίου στην περιοχή.
Ο κ. Παπασταύρου στάθηκε ιδιαίτερα και στον στόχο «Ασωπός», που αποτελεί το πρώτο μεγάλο τεστ της νέας ερευνητικής περιόδου. Όπως εξήγησε, μέσα στον επόμενο χρόνο η χώρα θα έχει μια πρώτη ουσιαστική εικόνα για το αν υπάρχει αξιοποιήσιμο κοίτασμα, επισημαίνοντας ότι στη βιομηχανία υδρογονανθράκων οι πιθανότητες επιτυχίας μιας ερευνητικής γεώτρησης κυμαίνονται συνήθως στο 16%-17%.
Σύμφωνα με τον υπουργό, εάν υπάρξει θετικό αποτέλεσμα, η παραγωγή θα μπορούσε να ξεκινήσει στις αρχές της επόμενης δεκαετίας, πιθανότατα την περίοδο 2031-2032. Παράλληλα, υπογράμμισε ότι ακόμη και η επιβεβαίωση ενός κοιτάσματος θα αυξήσει σημαντικά την αξία του ελληνικού χαρτοφυλακίου παραχωρήσεων και θα ενισχύσει το επενδυτικό ενδιαφέρον για νέες έρευνες.
Ξεχωριστό βάρος έδωσε ο υπουργός στην Κρήτη, την οποία χαρακτήρισε βασικό πυλώνα του νέου ενεργειακού σχεδιασμού της χώρας. Όπως ανέφερε, η ηλεκτρική διασύνδεση Κρήτης – Αττικής σηματοδοτεί το τέλος της ενεργειακής απομόνωσης του νησιού και ανοίγει τον δρόμο για νέες μεγάλες επενδύσεις.
Ο κ. Παπασταύρου χαρακτήρισε το έργο ιστορικής σημασίας, σημειώνοντας ότι πρόκειται για μία από τις πιο σύνθετες και απαιτητικές ηλεκτρικές διασυνδέσεις διεθνώς. Παράλληλα, τόνισε ότι το έργο υλοποιήθηκε με σημαντική συμβολή Ελλήνων μηχανικών που επέστρεψαν από το εξωτερικό, κάνοντας λόγο και για ένα παράδειγμα επαναπατρισμού εξειδικευμένου ανθρώπινου δυναμικού.
Όπως εξήγησε, η Κρήτη πλέον παύει να λειτουργεί ως μια ενεργειακή «νησίδα» και μετατρέπεται σταδιακά σε έναν στρατηγικό ενεργειακό κόμβο της Ανατολικής Μεσογείου, με ρόλο που εκτείνεται από τις ηλεκτρικές διασυνδέσεις και τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας μέχρι τις έρευνες υδρογονανθράκων νοτίως του νησιού.
Στην τοποθέτησή του ο υπουργός αναφέρθηκε και στον Κάθετο Διάδρομο φυσικού αερίου, τον οποίο περιέγραψε ως έργο με ευρύτερη γεωπολιτική και οικονομική σημασία για τη Νοτιοανατολική Ευρώπη. Όπως είπε, ο διάδρομος μπορεί να συμβάλει στην ενεργειακή ενοποίηση χωρών όπως η Ελλάδα, η Βουλγαρία, η Ρουμανία, η Σερβία και η Βόρεια Μακεδονία, δημιουργώντας μια ενιαία αγορά περίπου 100 εκατομμυρίων κατοίκων.
Ωστόσο, επεσήμανε ότι το μεγαλύτερο εμπόδιο για την πλήρη ανάπτυξη του έργου παραμένει η αβεβαιότητα γύρω από το μέλλον του ρωσικού φυσικού αερίου στην Ευρώπη. Σύμφωνα με τον ίδιο, οι αγορές εξακολουθούν να θεωρούν πιθανή τη συνέχιση ροών μέσω του TurkStream και μετά το 2027, γεγονός που επηρεάζει τις επενδυτικές αποφάσεις και τη δέσμευση νέων ποσοτήτων φυσικού αερίου.
Ο υπουργός ξεκαθάρισε πάντως ότι ο Κάθετος Διάδρομος δεν σχεδιάζεται αποκλειστικά για αμερικανικό LNG, αλλά θα μπορεί στο μέλλον να μεταφέρει και φυσικό αέριο από την Κύπρο και το κοίτασμα «Αφροδίτη», καθώς και ποσότητες από άλλες πηγές προμήθειας.
Αναφερόμενος στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, ο κ. Παπασταύρου υπογράμμισε ότι η εγκατεστημένη ισχύς ΑΠΕ αυξήθηκε από 6,2 GW το 2019 σε περίπου 18 GW σήμερα, με την Ελλάδα να καταγράφει σημαντική πρόοδο. Παραδέχθηκε ωστόσο ότι η χώρα έχει καθυστερήσει στον τομέα της αποθήκευσης ενέργειας.
Όπως αποκάλυψε, μέχρι τον Μάρτιο του 2026 δεν υπήρχε καμία μπαταρία συνδεδεμένη στο σύστημα, ενώ σήμερα η ισχύς αποθήκευσης έχει φτάσει τα 210 MW. Ο στόχος, σύμφωνα με τον υπουργό, είναι να φτάσει στα 800 MW μέχρι το τέλος του έτους και στο 1,5 GW μέσα στο 2027.
Κλείνοντας, έκανε λόγο για μια πιο οργανωμένη ανάπτυξη των ΑΠΕ τα επόμενα χρόνια, με αυστηρότερους χωροταξικούς κανόνες και σαφέστερα όρια για εγκαταστάσεις σε περιοχές Natura, δασικές εκτάσεις και ορεινούς όγκους, τονίζοντας ότι το ενεργειακό μέλλον της χώρας θα βασιστεί σε έναν συνδυασμό ανανεώσιμων πηγών, φυσικού αερίου και υδροηλεκτρικών έργων, με στόχο την ενεργειακή ασφάλεια και την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας.
