Politica 89.8
Υποδομές και κυκλοφοριακό κυριαρχούν στα αρνητικά σχόλια των τουριστών
Αισθητή είναι πλέον η δυσαρέσκεια των επαναλαμβανόμενων επισκεπτών, αναφορικά με την χαμηλή ποιότητα και ανθεκτικότητα των υποδομών της Δυτικής Κρήτης, όπως αποτυπώνεται μέσα από τα ευρήματα της πρόσφατης έρευνας του ΜΑΙΧ σχετικά με την τουριστική σεζόν του 2025 στη Δυτική Κρήτη, η οποία επισημαίνει μία ανάγκη επανεκτίμησης της τουριστικής ταυτότητας και μία στροφή προς έναν αειφόρο τουριστικό προορισμό. Μπορεί η ευρύτερη τουριστική εμπειρία των επισκεπτών να αξιολογείται συνολικά σε θετικό επίπεδο, επιβεβαιώνοντας τη δυναμική του προορισμού, ωστόσο η έρευνα αναδεικνύει και ορισμένες αδυναμίες, οι οποίες σχετίζονται κυρίως με τη λειτουργική διάσταση του προορισμού. Το οδικό δίκτυο, η σήμανση, η κυκλοφορία εντός του αστικού ιστού, η απουσία θέσεων στάθμευσης, οι υποδομές ποδηλάτου, η έντονη συσσώρευση κόσμου σε δημοφιλείς περιοχές, η απουσία επαρκών πολιτιστικών εκδηλώσεων κατά τη διάρκεια της σεζόν και οι υποδομές ποδηλάτου είναι οι κυριότερες δυσκολίες με τις οποίες έρχονται αντιμέτωποι οι επισκέπτες, όπως αποτυπώνει η έρευνα, πιθανολογώντας παράλληλα ότι το φαινόμενο του συνωστισμού είναι και ο λόγος που παρατηρείται κάμψη των θετικών σχολίων (για δεύτερη συνεχόμενη τουριστική περίοδο) σε σχέση με τις υπηρεσίες εξυπηρέτησης. Επιπλέον, και για την τουριστική περίοδο 2025, η αυξημένη πίεση από την υψηλή ροή επισκεπτών έχει ως αποτέλεσμα την προσέγγιση του ορίου δυναμικότητας των τουριστικών επιχειρήσεων γεγονός που οδηγεί σε υψηλότερες τιμές, μείωση ποιότητας υπηρεσιών και υπερφόρτωση των υποδομών. Η αντίθεση αυτή σύμφωνα με τους ερευνητές δείχνει ότι η Δ. Κρήτη διαθέτει ένα ισχυρό και ελκυστικό βασικό τουριστικό προϊόν, το οποίο όμως χρειάζεται υποστηρικτικές παρεμβάσεις σε λειτουργικό επίπεδο, ούτως ώστε να καταστεί ο προορισμός πιο ανθεκτικός, συνεχίζοντας να προσφέρει υψηλής ποιότητας υπηρεσίες. Σύμφωνα με τη μελέτη, οι δυσκολίες αυτές δεν αφορούν τόσο τον πυρήνα της τουριστικής εμπειρίας, όσο ζητήματα πρακτικής οργάνωσης, προσβασιμότητας και κινητικότητας. Επομένως, η βασική πρόκληση για την περαιτέρω ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της Δ. Κρήτης εντοπίζεται στην αναβάθμιση των υποδομών και στην αειφορική διαχείριση του προορισμού.
Από την άλλη πλευρά, τα ευρήματα αποδεικνύουν ότι οι ολοένα και περισσότεροι επισκέπτες διαμορφώνουν θετική εικόνα τόσο για τα φυσικά χαρακτηριστικά του τόπου όσο και για βασικές παραμέτρους των παρεχόμενων υπηρεσιών, στοιχείο που συμβάλλει ουσιαστικά στη συνολική ικανοποίησή τους. Το 2025, βάση τα στοιχεία της Fraport-Greece καταγράφεται ρεκόρ αφίξεων με 1,6 εκ. αφίξεις, σημειώνοντας αύξηση 4% σε σχέση με το προηγούμενο έτος 2024, όπου είχαν σημειωθεί 1,5 εκ. αφίξεις. Αναφορικά με τα σχόλια των επισκεπτών τώρα, οι θετικές επιδόσεις καταγράφονται σε διαστάσεις που σχετίζονται με το ανθρώπινο στοιχείο και την ποιότητα της βιωματικής εμπειρίας. Η φιλικότητα και η φιλοξενία, η εστίαση, η κρητική γαστρονομία, οι υπηρεσίες καφέ και αναψυχής, καθώς και η αίσθηση ασφάλειας, αποτελούν τους βασικούς άξονες πάνω στους οποίους εδράζεται η θετική αξιολόγηση. Σύμφωνα με την έρευνα, το στοιχείο αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό, καθώς υποδηλώνει ότι η ανταγωνιστικότητα της Δ. Κρήτης δεν βασίζεται αποκλειστικά στους φυσικούς της πόρους, αλλά και στην ποιότητα της ανθρώπινης αλληλεπίδρασης και στη διατήρηση μιας αυθεντικής εμπειρίας φιλοξενίας. Παράλληλα, η υψηλή αξιολόγηση της καθαριότητας των παραλιών και των καταλυμάτων ανταποκρίνεται σε βασικές απαιτήσεις άνεσης, ασφάλειας και ποιότητας. Κύριοι λόγοι που επισκέπτονται τη Δυτική Κρήτη οι τουρίστες παραμένουν οι παραλίες (65%), η ποιότητα διαμονής (48%), η ηρεμία και η ησυχία (44%), η ομορφιά του τοπίου και της υπαίθρου (41%). Ακολουθούν ή κρητική γαστρονομία (39%) καθώς και η φιλικότητα και φιλοξενία των ντόπιων (36%), με ποσοστά 5% μεγαλύτερα σε σχέση με πέρυσι, αποτελώντας πολύ ισχυρά κίνητρα για την επιλογή της περιοχής ως τελικό προορισμό.
«Φτάνουμε σε ένα σημείο που παρότι οι επισκέπτες εκφράζουν ολοένα και πιο συχνά και λίγο περισσότερο πλέον τη δυσαρέσκειά τους»
Συνολικά, η ανάλυση αναδεικνύει ότι το τουριστικό πρότυπο της Δ. Κρήτης παραμένει κυρίως προσανατολισμένο στη θάλασσα και στην παραθεριστική εμπειρία, ενώ οι εναλλακτικές δραστηριότητες λειτουργούν περισσότερο συμπληρωματικά παρά ως κύριος άξονας της επίσκεψης. Οι αλλοδαποί τουρίστες συνεχίζουν να εκφράζουν τη δυσαρέσκεια τους σχετικά με την κακή κατάσταση του οδικού δικτύου και της σήμανσης. Επίσης, λόγω του μεγαλύτερου τουριστικού κύματος που έχει δεχτεί ποτέ η περιοχή, εκφράζεται έντονα η δυσαρέσκεια και ο προβληματισμός για την κυκλοφοριακή συμφόρηση και την έλλειψη διαθέσιμων χώρων στάθμευσης κυρίως στην Πόλη Χανίων, καθώς και την ανεπαρκή υποδομή για ποδηλατοδρόμους για τους οποίους μόλις το 20% δηλώνει ότι είναι επαρκείς. «Αρχίζουμε και φτάνουμε σε ένα σημείο που παρότι οι επισκέπτες είναι σε γενικές γραμμές ικανοποιημένοι με την ευρύτερη εικόνα, εκφράζουν ολοένα και πιο συχνά και λίγο περισσότερο πλέον τη δυσαρέσκειά τους, σε σχέση με την κυκλοφοριακή συμφόρηση. Βλέπουμε δηλαδή ότι η κυκλοφορία μέσα στα αστικά κέντρα έχει γίνει πολύ πιο δύσκολη, σε σχέση μάλιστα με την έλλειψη διαθέσιμων χώρων στάθμευσης. Για να κατέβει πλέον κάποιος στο κέντρο το σκέφτεται πολύ. Ένα κομμάτι επισκεπτών επιλέγουν αποστάσεις μόνο κοντά στο κατάλυμα διαμονής τους, το οποίο αποδίδεται στην κυκλοφοριακή συμφόρηση και στην πρόθεση να μειώσουν το κόστος», σχολίασε μεταξύ άλλων μιλώντας στα «Ρ.Ν.», ο Γεώργιος Αγγελάκης, ερευνητής Τμ. Οικονομίας και Διοίκησης Μ.Α.Ι.Χ., υπ. διδάκτωρ Τμ. Διοικητικής Επιστήμης και Τεχνολογίας στο ΕΛΜΕΠΑ και κύριος ερευνητής στην έρευνα, ξεκαθαρίζοντας ότι τα αρνητικά σχόλια προέρχονται κυρίως από τους επαναλαμβανόμενους επισκέπτες. Όπως ξεκαθάρισε ο κ. Αγγελάκης, έχουν γίνει προσπάθειες μόνο από την πλευρά του δήμου Χανίων για την εύρεση και αξιοποίηση ορισμένων περιφερειακών πάρκινγκ, καθώς και με την μεταφορά των επισκεπτών προς το κέντρο της πόλης με λεωφορείο, ωστόσο τα προβλήματα εξακολουθούν να υφίστανται. «Επιπλέον υπάρχει έντονος συνωστισμός σε δημοφιλείς χώρους, χρειάζεται διαχείριση, μέτρα περιορισμού του φαινομένου, προστασία του τοπικού οικοσυστήματος και βλέπουμε ότι πολύς κόσμος δυσανασχετεί με αυτήν την κατάσταση και οι ίδιοι οι επισκέπτες. Εκεί που είχαμε μία θετική εικόνα για το φυσικό τοπίο, αρχίζει αυτή και μετατρέπεται σε δυσαρέσκεια για τις συνθήκες που επικρατούν σε αυτό. Κάθε χρόνο έχουμε αύξηση σε αφίξεις επισκεπτών, ωστόσο υπάρχει δυσαρέσκεια για τις υποδομές», πρόσθεσε.
«Ο επαναλαμβανόμενος επισκέπτης δαπανά περίπου το ίδιο ποσό που δαπανούσε»
Σταθερός είναι ο αριθμός διανυκτερεύσεων, σε σχέση με το 2024, που πραγματοποιούν οι τουρίστες κατά τη διάρκεια των διακοπών τους, αφού πραγματοποίησαν κατά μέσο όρο εννέα διανυκτερεύσεις, με έξι στους δέκα να πραγματοποιεί διακοπές 7-10 ημέρες. Σύμφωνα με την έρευνα, τα ξενοδοχεία, παραμένουν στην πρώτη θέση των προτιμήσεων των τουριστών, με πάνω από έξι στους δέκα τουρίστες να τα επιλέγουν, ενώ δύο στους τρεις αλλοδαπούς επισκέπτες προτιμούν πολυτελή ξενοδοχεία 4 και 5 αστέρων. Το ποσοστό αυτών που επιλέγουν καταλύματα Airbnb είναι 16%, ελαφρώς αυξημένο σε σχέση με πέρυσι, ενώ το ποσοστό εκείνων που επιλέγουν ενοικιαζόμενα διαμερίσματα / δωμάτια είναι 13%, και ένα 5% επιλέγει να ενοικιάσει κάποια βίλα. Επίσης καταγράφεται ελαφρά μείωση της μέσης δαπάνης που πραγματοποιούν οι επισκέπτες, εξαιρώντας έξοδα εισιτηρίων και διαμονής, σε σχέση με πέρυσι, με τα ποσοστά των υψηλότερων δαπανών να μειώνονται και εκείνα μεταξύ των 750 και 1250 ευρώ να αυξάνονται. «Ο επαναλαμβανόμενος επισκέπτης δαπανά περίπου το ίδιο ποσό που δαπανούσε, απλά επειδή έχει ανέβει το κόστος στα αγαθά και τις υπηρεσίες, έχει ως συνέπεια ο τουρίστας να αγοράζει λιγότερο, αλλά με την ίδια δαπάνη. Πέρυσι αυτός που σπαταλούσε 1.000 ευρώ, το ίδιο θα κάνει και φέτος, αλλά πέρυσι με 1.000 ευρώ έπαιρνε περισσότερα από ότι παίρνει φέτος», σχολίασε ο κ. Αγγελάκης και επίσης ανέφερε: «Οι διανυκτερεύσεις είναι ίδιες, απλά έχει αρχίσει μία ευρύτερη στροφή για τα AirBnB, αναζητούν δηλαδή βραχυχρόνια μίσθωση ως πιο φθηνή επιλογή απέναντι στο ξενοδοχείο. Οι ξενοδόχοι και οι έμποροι διαμαρτύρονται γιατί βλέπουν τα καθαρά έσοδα και τα κέρδη τους να μειώνονται, γιατί ανεβαίνει όμως το ευρύτερο κόστος. Ναι μεν έχουμε αύξηση στις αφίξεις, αλλά έχουμε μείωση στο καθαρό κέρδος των επιχειρήσεων».
«Ουσιαστικά το μοντέλο «ήλιος και θάλασσα» παραμένει»
Τέλος, σταδιακή μείωση καταγράφεται και στους επισκέπτες που εκτιμούσαν ότι ο τουρισμός αναπτύσσεται με έναν βιώσιμο τρόπο στην Κρήτη, καθώς παρότι εξακολουθούν να συμφωνούν, δεν δηλώνουν και τόσο βέβαιοι πλέον. «Εκεί που κάποιοι επισκέπτες έλεγαν ότι αναπτύσσεται ο τουρισμός με βιώσιμο τρόπο και αυτοί που το έλεγαν ήταν απόλυτα σίγουροι, πλέον κάνουν ένα βήμα πίσω και λένε απλώς συμφωνώ. Πηγαίνουν δηλαδή μία κατηγορία πίσω. Πάντως σε σχέση με τις υπόλοιπες χώρες πηγαίνουμε καλά. Κάθε χρόνο ο επισκέπτης έρχεται λόγω της Κρητικής φιλοξενίας και της άμεσης επικοινωνίας με τον κόσμο. Όμως αυτό που παρατηρούμε είναι ότι όσο αυξάνεται ο αριθμός των επισκεπτών, αρχίζει και μειώνεται η επικοινωνία με τον τουρίστα. Ο εργαζόμενος έχει να διαχειριστεί πάρα πολύ κόσμο και δεν έχει πλέον τον χρόνο να ασχοληθεί τόσο πολύ με τον κάθε επισκέπτη. Αυτό βλέπουν και οι ίδιοι οι επισκέπτες», σημείωσε επίσης ο κ. Αγγελάκης και τέλος κατέληξε: «Ουσιαστικά το μοντέλο «ήλιος και θάλασσα» παραμένει. Υπάρχουν κάποιες πρωτοβουλίες για να αναπτυχθεί ο εναλλακτικός τουρισμός, αλλά ακόμα είναι σε αρχικό στάδιο, τουλάχιστον σε σύγκριση με το μοντέλο του μαζικού τουρισμού».
Στην ομάδα συγγραφής και ανάλυσης της έρευνας συμμετείχαν οι: Δρ. Γεώργιος Μπαουράκης, διευθυντής Μ.Α.Ι.Χ., Περικλής Δράκος, ΕΔΙΠ, Τμ. Οικονομικών Επιστημών, Πανεπιστήμιο Κρήτης, Γεώργιος Αγγελάκης, ερευνητής Τμ. Οικονομίας και Διοίκησης Μ.Α.Ι.Χ., υπ. διδάκτωρ Τμ. Διοικητικής Επιστήμης και Τεχνολογίας, ΕΛΜΕΠΑ, καθηγητής Κωνσταντίνος Ζοπουνίδης, ακαδημαϊκός, διευθυντής Εργ. Συστημάτων Χρηματοοικονομικής Διοίκησης και Ανάλυσης Δεδομένων και Πρόβλεψης του Πολυτεχνείου Κρήτης, Audencia Business School, France και στην ομάδα επιστημονικής υποστήριξης συμμετείχαν οι Δρ. Κυριάκος Κώτσογλου, αντιπεριφερειάρχης Τουρισμού και Ηλ. Διακυβέρνησης, Περιφέρεια Κρήτης, αν. καθηγητής Χρήστος Λεμονάκης, διευθυντής Εργαστηρίου Διοικητικής Οικονομικής και Συστημάτων Αποφάσεων, Τμ. Διοικητικής Επιστήμης και Τεχνολογίας, ΕΛΜΕΠΑ, Αν. καθηγητής Γεώργιος Ατσαλάκης, Σχολή Μηχανικών Παραγωγής και Διοίκησης, Πολυτεχνείο Κρήτης, καθηγητής Γαγάνης Χρυσοβαλάντης, Τμ. Οικονομικών Επιστημών, Πανεπιστήμιο Κρήτης, αν. καθηγητής Ανδρέας Παναγόπουλος, Τμ. Οικονομικών Επιστημών, Πανεπιστήμιο Κρήτης και Δρ. Σημαντηράκη Βανέσσα, εκτελεστική διευθύντρια ΕΛΜΕΠΑ.
Πηγή: rethnea.gr
