Α.Νίκλαν: «Δύσκολο να χτυπηθεί η Ελλάδα από πυραύλους, ευκολότερο από τρομοκρατικές ενέργειες»

Σε μια περίοδο αυξημένης γεωπολιτικής έντασης στη Μέση Ανατολή και έντονων ανησυχιών για την ασφάλεια της Ευρώπης, ο σύμβουλος θεμάτων ασφάλειας Αλέξανδρος Νίκλαν μίλησε στον Politica 89.8 και στον Χρήστο Κώνστα στην εκπομπή «Καθαρά Πολιτικά», αναλύοντας το πραγματικό επίπεδο απειλών για την Ελλάδα, την Ευρώπη αλλά και τον ευρύτερο ελληνισμό.

Ο κ. Νίκλαν υπογράμμισε ότι το διεθνές περιβάλλον ασφάλειας μεταβάλλεται διαρκώς, με τις συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή και την αυξανόμενη γεωπολιτική αστάθεια να δημιουργούν ένα σύνθετο πλέγμα κινδύνων. Ωστόσο, όπως εξήγησε, η φύση των απειλών που αντιμετωπίζουν οι ευρωπαϊκές χώρες –και η Ελλάδα– δεν είναι απαραίτητα αυτή που συχνά κυριαρχεί στη δημόσια συζήτηση.

Η τρομοκρατία μεγαλύτερη απειλή από τους πυραύλους

Σύμφωνα με τον σύμβουλο ασφάλειας, η πιθανότητα ενός πυραυλικού πλήγματος εναντίον ευρωπαϊκής χώρας ή της Ελλάδας είναι σημαντικά μικρότερη σε σχέση με άλλες μορφές απειλής. Όπως σημείωσε, είναι πολύ πιο εύκολο για μια τρομοκρατική ομάδα ή ακόμη και για έναν «μοναχικό λύκο» να προσεγγίσει έναν στόχο υψηλού συμβολισμού και να προκαλέσει σοβαρό πλήγμα.

Αντίθετα, ένα χτύπημα με βαλλιστικό πύραυλο αποτελεί μια ιδιαίτερα σύνθετη στρατιωτική ενέργεια, η οποία θα πρέπει να διαπεράσει πολλαπλά επίπεδα αεράμυνας και στρατιωτικής επιτήρησης. Για τον λόγο αυτό εκτίμησε ότι η Ελλάδα βρίσκεται σε σαφώς μικρότερο επίπεδο κινδύνου σε σχέση με χώρες της Μέσης Ανατολής ή του Περσικού Κόλπου.

Η στρατιωτική ισορροπία στην Ανατολική Μεσόγειο

Ο κ. Νίκλαν στάθηκε ιδιαίτερα στη στρατιωτική διάταξη δυνάμεων που έχει δημιουργηθεί στην Ανατολική Μεσόγειο. Όπως ανέφερε, η παρουσία αμερικανικών και ευρωπαϊκών ναυτικών δυνάμεων, αλλά και η συμμετοχή χωρών όπως η Ιταλία, η Ισπανία και η Ολλανδία, δημιουργεί ένα ισχυρό πλέγμα αποτροπής στην περιοχή.

Η συγκέντρωση τόσο μεγάλων στρατιωτικών δυνάμεων λειτουργεί ως ένα σημαντικό «τείχος ασφαλείας», καθιστώντας εξαιρετικά δύσκολη την πραγματοποίηση επιθέσεων μεγάλης κλίμακας στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου.

Η πραγματική εικόνα της αντιπυραυλικής άμυνας του Ισραήλ

Αναφερόμενος στην αποτελεσματικότητα της ισραηλινής αεράμυνας, ο σύμβουλος ασφάλειας επισήμανε ότι συχνά δημιουργούνται λανθασμένες εντυπώσεις για την αποτελεσματικότητα των συστημάτων αναχαίτισης.

Όπως εξήγησε, τα συστήματα αντιπυραυλικής άμυνας λειτουργούν με συγκεκριμένη στρατηγική: δεν αναχαιτίζεται κάθε εισερχόμενο βλήμα, αλλά μόνο εκείνο που κατευθύνεται σε κρίσιμες υποδομές ή σε κατοικημένες περιοχές. Σε ορισμένες περιπτώσεις επιλέγεται να αφεθεί ένας πύραυλος ή ένα drone να πέσει σε μη κρίσιμο σημείο, προκειμένου να εξοικονομηθούν πολύτιμα πυρομαχικά.

Παράλληλα, σημείωσε ότι νέες τεχνολογίες όπως τα συστήματα λέιζερ αναχαίτισης, που βρίσκονται ήδη σε ανάπτυξη, αναμένεται να αλλάξουν σημαντικά το τοπίο της αντιπυραυλικής άμυνας στο μέλλον.

Το πυραυλικό οπλοστάσιο του Ιράν και τα όρια της σύγκρουσης

Σχετικά με τη στρατιωτική ισχύ του Ιράν, ο κ. Νίκλαν υπενθύμισε ότι πριν από την έναρξη της σύγκρουσης οι εκτιμήσεις ανέφεραν ότι η Τεχεράνη διέθετε περίπου 2.500 βαλλιστικούς πυραύλους διαφόρων τεχνολογιών.

Ωστόσο, όπως τόνισε, σε περίοδο πολέμου είναι εξαιρετικά δύσκολο να υπάρξουν ακριβή στοιχεία για τα πραγματικά αποθέματα. Παράλληλα, οι συνεχείς επιθέσεις σε στρατιωτικές εγκαταστάσεις και υποδομές περιορίζουν τη δυνατότητα αναπλήρωσης του οπλοστασίου, γεγονός που σταδιακά αποδυναμώνει τη στρατιωτική θέση της χώρας.

Η στρατιωτική παρουσία της Ελλάδας και το μήνυμα προς την Τουρκία

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στις κινήσεις της Ελλάδας στην Ανατολική Μεσόγειο, όπως η ενίσχυση της άμυνας της Κύπρου και η μεταφορά συστημάτων Patriot στην Κάρπαθο.

Ο κ. Νίκλαν χαρακτήρισε αυτές τις κινήσεις ιδιαίτερα σημαντικές τόσο σε στρατιωτικό όσο και σε συμβολικό επίπεδο. Όπως εξήγησε, στέλνουν ένα σαφές μήνυμα ότι η Ελλάδα ασκεί πλήρως τα κυριαρχικά της δικαιώματα στις περιοχές αυτές, απορρίπτοντας στην πράξη τις τουρκικές αμφισβητήσεις.

Τόνισε μάλιστα ότι η εθνική άμυνα αποτελεί αδιαπραγμάτευτο δικαίωμα κάθε κράτους, επισημαίνοντας ότι η ανάπτυξη στρατιωτικών μέσων σε ελληνικό έδαφος δεν μπορεί να αποτελέσει αντικείμενο εξωτερικών πιέσεων.

Ένας πόλεμος με απρόβλεπτη εξέλιξη

Κλείνοντας τη συζήτηση, ο σύμβουλος ασφάλειας υπογράμμισε ότι οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή παραμένουν εξαιρετικά ρευστές. Όπως σημείωσε, σε κάθε πόλεμο οι συνθήκες μπορούν να αλλάξουν μέσα σε λίγες ώρες, γεγονός που καθιστά δύσκολη οποιαδήποτε ασφαλή πρόβλεψη.

Αν ο στόχος των στρατιωτικών επιχειρήσεων είναι απλώς η καταστροφή στρατιωτικών υποδομών, τότε η σύγκρουση θα μπορούσε να περιοριστεί χρονικά. Αν όμως επιδιώκεται βαθύτερη πολιτική αλλαγή στο Ιράν, τότε πρόκειται για μια διαδικασία που θα απαιτήσει πολύ μεγαλύτερο χρονικό ορίζοντα και πιθανόν διαφορετικά μέσα.

Ο ίδιος προειδοποίησε ότι το μόνο βέβαιο είναι πως η γεωπολιτική αστάθεια θα συνεχίσει να παράγει νέες εξελίξεις, οι οποίες θα επηρεάζουν άμεσα και την ευρωπαϊκή ασφάλεια.