Αλμυρός: «35 εκ. κυβικά μέτρα νερού το ελάχιστο για ύδρευση από το 2027 αν το θέλει η κυβέρνηση – Η αφαλάτωση είναι λύση απελπισίας»

Η συζήτηση για το νερό στην Κρήτη δεν είναι πια μια τεχνική εξίσωση. Είναι μια πολιτική επιλογή με ξεκάθαρες συνέπειες με αφορμή και τις ανακοινώσεις του πρωθυπουργού για τη διαχείριση των υδάτων.

Σε μια περίοδο όπου η λειψυδρία επανέρχεται με ένταση και η αγωνία για το επόμενο καλοκαίρι μεγαλώνει, ο υδρογεωλόγος του Ε.Μ.Π. Θανάσης Μαραμαθάς μιλώντας στον Politica 89.8 και στον Χρήστο Κώνστα, δεν άφησε περιθώρια παρερμηνειών. Έθεσε στο επίκεντρο τον Αλμυρό ως τον μοναδικό ρεαλιστικό πυλώνα υδατικής ασφάλειας για την Ανατολική Κρήτη και ταυτόχρονα αποδόμησε με σαφήνεια επιλογές που, όπως είπε, οδηγούν σε αδιέξοδα.

Η τοποθέτηση του Θανάση Μαραμαθά ξεκινά από μια βασική παραδοχή: χωρίς την αξιοποίηση του Αλμυρού, οποιοδήποτε σχέδιο ενιαίας διαχείρισης υδάτων στην Κρήτη είναι καταδικασμένο να αποτύχει. Όπως εξήγησε, δεν μπορεί να υπάρξει σοβαρή συζήτηση για μεταφορά νερού μεταξύ περιοχών του νησιού, όταν δεν έχουν αξιοποιηθεί οι βασικοί φυσικοί πόροι.

Ο Αλμυρός, σύμφωνα με τον ίδιο, δεν είναι απλώς μια πηγή. Είναι ένας από τους μεγαλύτερους υδατικούς πόρους της χώρας, με δυνατότητα – σε πλήρη ανάπτυξη – να δώσει από 140 έως και 200 εκατομμύρια κυβικά μέτρα νερού ετησίως.

Η άμεση λύση χαμηλού κόστους

Το πιο κρίσιμο σημείο αφορά το τι μπορεί να γίνει άμεσα. Και εκεί η απάντηση είναι ξεκάθαρη: με παρεμβάσεις κάτω του ενός εκατομμυρίου ευρώ,σύμφωνα με τον κ.Μαραμαθά, μπορεί να ξεκινήσει η αξιοποίηση του Αλμυρού από την επόμενη κιόλας χρονιά.

Η τεχνική λύση περιλαμβάνει την ανύψωση της στάθμης του νερού στα 10 μέτρα μέσω του υπάρχοντος φράγματος, με απλές κατασκευαστικές παρεμβάσεις. Με αυτόν τον τρόπο, επιμηκύνεται σημαντικά η περίοδος κατά την οποία η πηγή δίνει γλυκό νερό.

Ακόμη και στο χειρότερο υδρολογικό σενάριο, οι υπολογισμοί δείχνουν ότι μπορούν να εξασφαλιστούν 30 έως 33 εκατομμύρια κυβικά μέτρα νερού ετησίως – ποσότητα που επαρκεί για την ύδρευση του συνόλου των δήμων της βόρειας Κρήτης.

Το παράδειγμα που αλλάζει τα δεδομένα

Για να γίνει αντιληπτό το μέγεθος του πόρου, ο κ. Μαραμαθάς έφερε ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα: μέσα σε μόλις 19 ημέρες (από 23/3 εως 10/4) ο Αλμυρός παρείχε περίπου 34 εκατομμύρια κυβικά μέτρα άριστης ποιότητας νερού, ποσότητα που υπερκαλύπτει τις ανάγκες ολόκληρης της βόρειας παραλιακής ζώνης.

Ένα στοιχείο που, όπως τόνισε, αποδεικνύει ότι το πρόβλημα της Κρήτης δεν είναι η έλλειψη νερού, αλλά η μη αξιοποίησή του.

Από την ύδρευση στο συνολικό σχέδιο

Η μερική αξιοποίηση του Αλμυρού μπορεί να δώσει άμεση λύση στην ύδρευση, όμως η πλήρης εκμετάλλευση του πόρου απαιτεί ένα ευρύτερο σχέδιο. Ο υδρογεωλόγος περιέγραψε την ανάγκη για νέα φράγματα, αποθηκευτικούς χώρους και δίκτυα μεταφοράς, τονίζοντας ότι πρόκειται για ένα μεγάλο έργο υποδομών που μπορεί να καλύψει τόσο τις υδρευτικές όσο και τις αρδευτικές ανάγκες της Ανατολικής Κρήτης.

Στο πλαίσιο αυτό, χαρακτήρισε ρεαλιστική την προοπτική μεταφοράς νερού προς το φράγμα Αποσελέμη, επισημαίνοντας όμως ότι απαιτούνται αντλητικά συστήματα και τεχνικές μελέτες για την υλοποίησή της.

Η κλιματική πραγματικότητα και οι κύκλοι ξηρασίας

Ο Θανάσης Μαραμαθάς ήταν κατηγορηματικός και σε ό,τι αφορά το ζήτημα της λειψυδρίας: τα ξηρά έτη δεν είναι εξαίρεση, αλλά μόνιμο χαρακτηριστικό της περιοχής. Όπως ανέφερε, ιστορικά έχουν υπάρξει περίοδοι πολλών συνεχόμενων ετών χωρίς σημαντικές βροχοπτώσεις, γεγονός που καθιστά επιτακτική την ανάγκη για μόνιμες λύσεις και όχι αποσπασματικές παρεμβάσεις.

«Η αφαλάτωση είναι λύση απελπισίας»

Ιδιαίτερα αιχμηρός ήταν ο υδρογεωλόγος στο θέμα της αφαλάτωσης. Την χαρακτήρισε ξεκάθαρα «λύση απελπισίας», τονίζοντας ότι εφαρμόζεται σε περιοχές χωρίς υδατικούς πόρους, όπως χώρες της Μέσης Ανατολής.

Για την Κρήτη, όπου – όπως είπε – υπάρχουν σημαντικά αποθέματα νερού που παραμένουν αναξιοποίητα, η επιλογή της αφαλάτωσης δεν έχει λογική βάση. Αντιθέτως, υποστήριξε ότι η άμεση αξιοποίηση του Αλμυρού μπορεί να αποδώσει νερό σε χρονικό ορίζοντα αντίστοιχο ή και ταχύτερο από την κατασκευή μονάδων αφαλάτωσης.

Το πραγματικό διακύβευμα

Η παρέμβαση του Θανάση Μαραμαθά δεν περιορίστηκε σε τεχνικές επισημάνσεις. Ανέδειξε ένα ξεκάθαρο δίλημμα: είτε η πολιτεία θα προχωρήσει άμεσα στην αξιοποίηση του μεγαλύτερου υδατικού πόρου της Κρήτης, είτε θα συνεχίσει να διαχειρίζεται την κρίση με λύσεις ανάγκης.

Όπως χαρακτηριστικά σημείωσε, η αξιοποίηση του Αλμυρού δεν είναι απλώς μια επιλογή. Είναι η μόνη λύση που μπορεί να δώσει μόνιμη απάντηση στο πρόβλημα του νερού στο νησί. Και αυτή η λύση, όπως υπογράμμισε, μπορεί να ξεκινήσει άμεσα — αν υπάρχει πολιτική βούληση.