Β.Τσαουσίδης : «Η ΑΙ είναι πολιτικό δικαίωμα – Σωστά ανοίγει η συζήτηση για τη συνταγματοποίηση της αλλά προς ποια κατεύθυνση;»

Ο Βασίλης Τσαουσίδης, μέλος της 13μελούς Ομάδας Εργασίας που συγκρότησε το Ινστιτούτο Αλέξη Τσίπρα για την επεξεργασία κειμένου θέσεων σχετικά με τη «σύγκλιση της Σοσιαλδημοκρατίας, της Ριζοσπαστικής Αριστεράς και της Πολιτικής Οικολογίας», μίλησε στον Politica 89.8 και στον Χρήστο Κώνστα, στην εκπομπή «Καθαρά Πολιτικά», δίνοντας μια ευρύτερη πολιτική και τεχνολογική ανάγνωση των εξελίξεων.
Η σύγκλιση των προοδευτικών δυνάμεων ως υπόθεση δικαιωμάτων
Ο καθηγητής του Τμήματος Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών του ΔΠΘ υπογράμμισε πως η έννοια της προοδευτικής σύγκλισης δεν είναι αφηρημένη, αλλά αφορά ένα πλαίσιο θεμελιωμένο στα ανθρώπινα δικαιώματα, στην εργασία, στη δίκαιη διανομή του πλούτου και στη συνολική κοινωνική συνεισφορά στην παραγωγή. Όπως σημείωσε, υπάρχουν μικρές αποκλίσεις ανάμεσα στους πολιτικούς χώρους, όμως το ζητούμενο είναι αυτές να προσδιοριστούν και να παρουσιαστούν ως ένα ενιαίο πολιτικό σχέδιο.
Η τεχνολογία ως βαθιά πολιτικό πεδίο
Ο Βασίλης Τσαουσίδης ξεκαθάρισε ότι ο δικός του ρόλος στην ομάδα δεν είναι κομματικός αλλά αφορά τη σκοπιά της τεχνολογίας. Τόνισε όμως πως η τεχνολογία, και ειδικά η τεχνητή νοημοσύνη, δεν μπορεί πλέον να αντιμετωπίζεται ως τεχνικό παράρτημα, γιατί εισέρχεται σε κάθε τομέα της ανθρώπινης δραστηριότητας και αναδιαμορφώνει συνολικά την εργασία, τη δημοκρατία και τις κοινωνικές σχέσεις.
Η τεχνητή νοημοσύνη ως πολιτικό και κοινωνικό δικαίωμα
Στο επίκεντρο της παρέμβασής του βρέθηκε η θέση ότι η τεχνητή νοημοσύνη πρέπει να αναγνωριστεί ως πολιτικό δικαίωμα και όχι ως απλό εμπορικό προϊόν. Κατά τον ίδιο, η πολιτεία οφείλει να εξασφαλίζει δημόσιες υποδομές και πρόσβαση των πολιτών σε κρίσιμες εφαρμογές, όπως στην υγεία, στην παιδεία και στις μεταφορές. Η ΑΙ, όπως είπε, δεν μπορεί να μετατραπεί σε προνόμιο όσων μπορούν να πληρώσουν, αλλά πρέπει να αντιμετωπιστεί ως δημόσιο αγαθό.
Ένα διαγενεακό δικαίωμα με οικολογικά όρια
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στη διάσταση της βιωσιμότητας. Ο καθηγητής επισήμανε ότι η τεχνητή νοημοσύνη απαιτεί τεράστιους φυσικούς πόρους, ενέργεια και νερό, σε βαθμό που το οικοσύστημά της ξεπερνά τις ανάγκες ολόκληρων κρατών. Γι’ αυτό, όπως υποστήριξε, η χρήση της αποτελεί και διαγενεακή υποχρέωση: δεν μπορεί η σημερινή γενιά να εξαντλήσει τον πλανήτη αδιαφορώντας για τις επόμενες.
Η εργασία, ο πλούτος και ο κίνδυνος νέων ανισοτήτων
Ο Βασίλης Τσαουσίδης προειδοποίησε ότι η ανεξέλεγκτη ανάπτυξη της ΑΙ στον ιδιωτικό τομέα μπορεί να αυξήσει την παραγωγή αλλά να μειώσει την ανάγκη ανθρώπινου δυναμικού, οδηγώντας σε κοινωνικό αποκλεισμό ακόμη και μορφωμένων πολιτών. Όπως σημείωσε, αυτό ήδη συμβαίνει στις ΗΠΑ και δεν αποτελεί κινδυνολογία. Το κρίσιμο ερώτημα, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι γιατί ο πλούτος που παράγεται από τη συλλογική γνώση της ανθρωπότητας να καταλήγει αποκλειστικά σε ιδιωτικά συμφέροντα.
Συνταγματική αναθεώρηση: σωστά ανοίγει η συζήτηση, αλλά με ποια σκοπιά;
Αναφερόμενος στη συζήτηση που άνοιξε ο πρωθυπουργός για τη συνταγματική αναθεώρηση και την τεχνητή νοημοσύνη, ο Τσαουσίδης αναγνώρισε ότι ορθώς τίθεται το ζήτημα, αλλά το κρίσιμο είναι η κατεύθυνση: θα αντιμετωπιστεί η ΑΙ ως κοινωνικό δικαίωμα ή ως πεδίο εμπορικής εκμετάλλευσης;
Ιδιωτικά πανεπιστήμια: «Η Παιδεία είναι η βάση της Δημοκρατίας»
Σκληρή ήταν η τοποθέτησή του για την προσπάθεια συνταγματοποίησης της ιδιωτικοποίησης της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. Τόνισε ότι η παιδεία είναι δημόσιο αγαθό και θεμέλιο της δημοκρατίας, ενώ υπογράμμισε πως η εμπειρία από τα κολέγια και τα ΙΕΚ που βαφτίστηκαν πανεπιστήμια δείχνει ότι δεν πληρούνται οι ακαδημαϊκές προϋποθέσεις. Όπως είπε χαρακτηριστικά, στις ΗΠΑ από τα χιλιάδες πανεπιστήμια μόνο λίγα είναι πραγματικά αξιοπρεπή, κάτι που καταρρίπτει τον μύθο της αγοράς ως εγγύησης ποιότητας.
Η μονιμότητα στο Δημόσιο και η προσχηματική στοχοποίηση
Για τη μονιμότητα στο Δημόσιο, ο καθηγητής υποστήριξε ότι ισχύει ήδη υπό όρους και δεν αποτελεί το πραγματικό πρόβλημα. Το ζήτημα, όπως είπε, είναι οι μηχανισμοί του κράτους και οι πολιτικές παρεμβάσεις. Μάλιστα σημείωσε πως αυτοί που επικαλούνται την άρση της μονιμότητας είναι συχνά οι ίδιοι που καλύπτουν καταχρήσεις και σκάνδαλα, διατηρώντας πρόσωπα στις θέσεις τους.
Ένας νέος προοδευτικός πόλος πέρα από κομματικούς μηχανισμούς
Κλείνοντας, ο Βασίλης Τσαουσίδης εξέφρασε την ελπίδα ότι η πρωτοβουλία του Ινστιτούτου Τσίπρα μπορεί να αποτελέσει προάγγελο ενός ευρύτερου προοδευτικού πόλου, έξω από τα στενά κομματικά όρια. Όπως είπε, τα σημερινά κόμματα λειτουργούν συχνά ως κλειστοί μηχανισμοί, αποκομμένοι από την κοινωνία, και μια απλή συγκόλληση μηχανισμών δεν μπορεί να γεννήσει κάτι νέο. Το εγχείρημα, κατά τον ίδιο, είναι ρίσκο αλλά και αναγκαίο, με στόχο να απευθυνθεί ευθέως στην κοινωνία των πολιτών.