Politica 89.8
Κώστας Μουντάκης: Ο δάσκαλος που άλλαξε την κρητική μουσική – Η μαρτυρία του μαθητή του Βαγγέλη Αλεξάκη
Ο Κώστας Μουντάκης δεν υπήρξε μόνο ένας σπουδαίος λυράρης και δημιουργός της Κρητικής μουσικής. Για τους ανθρώπους που μαθήτευσαν κοντά του, υπήρξε δάσκαλος με την κυριολεκτική σημασία της λέξης, αλλά και ένας άνθρωπος που μετέδωσε ήθος, γνώση και σεβασμό στις μουσικές ρίζες της Κρήτης.
Αυτό τονίζει ο Λυράρης και Εκπαιδευτικός Βαγγέλης Αλεξάκης, μαθητής του Κώστα Μουντάκη, μιλώντας στον Νίκο Αγγελάκη, με αφορμή τα 100 χρόνια από τη γέννηση του μεγάλου καλλιτέχνη. Όπως εξηγεί, ο Μουντάκης δημιούργησε μια οργανωμένη μέθοδο διδασκαλίας της λύρας σε μια εποχή κατά την οποία κυριαρχούσε η αντίληψη ότι «η λύρα δεν διδάσκεται» και ότι το όργανο δεν μπορεί να αποτυπωθεί μέσα από νότες. Βήμα προς βήμα δίδαξε στους μαθητές του την τεχνική, αλλά κυρίως τους μετέφερε τη γνώση που είχε ο ίδιος αποκτήσει από παλαιότερους μουσικούς.
Ο ίδιος θυμάται χαρακτηριστικά ότι, όταν οι μαθητές ζητούσαν από τον Μουντάκη να τους διδάξει δικά του τραγούδια, εκείνος επέμενε να μαθαίνουν πρώτα τα παλαιότερα κομμάτια, αυτά που αποτελούσαν «τη βάση» και «τις ρίζες» της κρητικής μουσικής. Στόχος του, όπως αναφέρει, ήταν να διασωθεί ένα μουσικό υλικό που δεν είχε καταγραφεί στη δισκογραφία και κινδύνευε να χαθεί.
Η δημιουργία των σχολών λύρας από τον Μουντάκη, με αφετηρία το Ηράκλειο το 1979 και στη συνέχεια σε άλλες περιοχές της Κρήτης και στην Αθήνα, αποτέλεσε, σύμφωνα με τον συνομιλητή μας, καθοριστικό βήμα για τη συνέχεια της παράδοσης. Μάλιστα, εκτιμά ότι χωρίς αυτές τις προσπάθειες η κρητική μουσική ενδεχομένως να είχε περιοριστεί σήμερα σε ένα «μουσειακό είδος», αντί να παραμένει μια ζωντανή και εξελισσόμενη μορφή παραδοσιακής μουσικής.
Στη συζήτηση γίνεται ιδιαίτερη αναφορά και στον ρόλο του Μουντάκη στην κοινωνική αποδοχή της κρητικής λύρας. Όπως χαρακτηριστικά επισημαίνεται, με τρόπο ανάλογο με εκείνον που ο Μανώλης Χιώτης έφερε το μπουζούκι στα σαλόνια, ο Μουντάκης συνέβαλε στο να βγει η λύρα από τα στενά όρια της εποχής και να αποκτήσει θέση σε ένα ευρύτερο κοινωνικό περιβάλλον.
Ο Βαγγέλης μιλά ακόμη για τη δική του σχέση με τη μουσική, την επιρροή που άσκησε πάνω του ο δάσκαλός του, αλλά και τη σύγχρονη Κρητική μουσική. Υποστηρίζει ότι πρόκειται για ένα εξελισσόμενο είδος παραδοσιακής μουσικής, καθώς κάθε νέα γενιά δημιουργών κουβαλά διαφορετικά βιώματα, ακούσματα και επιρροές.
Στο ηχητικό που ακολουθεί μιλά για τον Κώστα Μουντάκη ως δάσκαλο και ως άνθρωπο, για τη δημιουργία των σχολών λύρας, τη διάσωση της μουσικής παράδοσης, τη δική του μουσική πορεία και την παρακαταθήκη ενός ανθρώπου που, όπως λέει χαρακτηριστικά, «άλλαξε τη ζωή μας ριζικά».
