Politica 89.8
Π. Τσακλόγλου: «Η έλλειψη εξειδικευμένου προσωπικού ανοίγει την πόρτα στους μετακλητούς – Ορατός ο κίνδυνος παγκόσμιου στασιμοπληθωρισμού»
Στον πυρήνα μιας συζήτησης που ξεκίνησε από τη λειτουργία του κράτους και έφτασε μέχρι τις παγκόσμιες οικονομικές αναταράξεις, ο πρώην υφυπουργός Εργασίας και καθηγητής οικονομικών Πάνος Τσακλόγλου, μιλώντας στον Politica 89.8 και στον Χρήστο Κώνστα, επιχείρησε να συνδέσει δύο φαινομενικά διαφορετικούς κόσμους: την κρίση επάρκειας του δημοσίου και τη διεθνή αβεβαιότητα που απειλεί να επιστρέψει τη λέξη «στασιμοπληθωρισμός» στο παγκόσμιο λεξιλόγιο.
Με λόγο τεχνοκρατικό αλλά και πολιτικά αιχμηρό, περιέγραψε ένα κράτος που συχνά καταφεύγει στους μετακλητούς όχι μόνο για λόγους εμπιστοσύνης αλλά και επειδή αδυνατεί να αξιοποιήσει ή ακόμη και να εντοπίσει την εξειδικευμένη γνώση που ήδη διαθέτει, ενώ ταυτόχρονα προειδοποίησε ότι οι γεωπολιτικές εξελίξεις στη Μέση Ανατολή μπορούν να λειτουργήσουν ως πυροκροτητής μιας νέας διεθνούς οικονομικής κρίσης.
Η έλλειψη εξειδίκευσης και το παράδοξο των μετακλητών
Ο Πάνος Τσακλόγλου υπερασπίστηκε την επιλογή του, ως υφυπουργός, να στελεχώσει το γραφείο του μέσω ανοικτών διαδικασιών και όχι προσωπικών τοποθετήσεων, επιμένοντας ότι η δημόσια διοίκηση πάσχει όχι κατ’ ανάγκη από έλλειψη προσωπικού αλλά από ελλιπή αξιοποίηση εξειδικευμένων δεξιοτήτων. Όπως εξήγησε, η ανάγκη για μετακλητούς δεν είναι μόνο πολιτικό ή πελατειακό προϊόν, αλλά συχνά προκύπτει από κενά γνώσης σε κρίσιμες μονάδες του κράτους. Έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στη δημιουργία της Μονάδας Εμπειρογνωμόνων Κοινωνικών Υποθέσεων στο Υπουργείο Εργασίας, ως υπόδειγμα θεσμικής απάντησης απέναντι σε αυτά τα κενά, ενώ αναγνώρισε πως ακόμη και μέσα στο δημόσιο υπάρχουν στελέχη με υψηλά προσόντα που παραμένουν εγκλωβισμένα σε λάθος θέσεις, συνιστώντας —όπως χαρακτηριστικά υπογράμμισε— σπατάλη ανθρώπινου κεφαλαίου.
Η οικονομία των δύο ταχυτήτων και η σύγκρουση αριθμών με την καθημερινότητα
Στο οικονομικό σκέλος της συζήτησης, ο πρώην υφυπουργός αποδέχθηκε πως η ελληνική κοινωνία βιώνει μια αντίφαση ανάμεσα στους θετικούς μακροοικονομικούς δείκτες και στην πίεση του καθημερινού κόστους ζωής, ωστόσο υποστήριξε ότι η συνολική εικόνα της οικονομίας παραμένει ανοδική. Επικαλέστηκε τη μείωση της ανεργίας, την αύξηση επενδύσεων και τη βελτίωση των δημόσιων οικονομικών, σημειώνοντας ότι η αγοραστική δύναμη, παρά τις στρεβλώσεις, δεν έχει καταρρεύσει όπως συχνά παρουσιάζεται. Την ίδια ώρα, αναγνώρισε πως τρόφιμα και στέγαση ασκούν δυσανάλογη πίεση στα χαμηλότερα εισοδηματικά στρώματα, χαρακτηρίζοντάς τα ως τις βασικές εστίες κοινωνικής τριβής.
Η διαφωνία για τον ΦΠΑ και η λογική των στοχευμένων παρεμβάσεων
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχε η τοποθέτησή του απέναντι στην κριτική για τη μη μείωση του ΦΠΑ. Ο κ. Τσακλόγλου υποστήριξε πως οι οριζόντιες μειώσεις φόρων ευνοούν αναλογικά περισσότερο τα υψηλότερα εισοδήματα, ενώ οι στοχευμένες ενισχύσεις με εισοδηματικά κριτήρια έχουν μεγαλύτερη κοινωνική αποτελεσματικότητα. Ανέφερε μάλιστα πως σε άλλες ευρωπαϊκές περιπτώσεις η μείωση φόρων δεν πέρασε τελικά στον καταναλωτή αλλά απορροφήθηκε εν μέρει από την αγορά. Η επιχειρηματολογία του εδράστηκε στην ανάγκη δημοσιονομικής αντοχής σε ένα περιβάλλον αβεβαιότητας, αφήνοντας σαφές το στίγμα μιας σχολής σκέψης που βλέπει την κρατική παρέμβαση όχι ως οριζόντια ανακούφιση αλλά ως στοχευμένο εργαλείο αναδιανομής.
Ο φόβος του στασιμοπληθωρισμού και το γεωπολιτικό ρίσκο
Στο πιο βαρύ ίσως σημείο της συνέντευξης, ο πρώην υφυπουργός δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο στασιμοπληθωρισμού σε περίπτωση σοβαρής ενεργειακής αποσταθεροποίησης λόγω Μέσης Ανατολής. Προειδοποίησε ότι ενδεχόμενη καταστροφή ενεργειακών υποδομών θα μπορούσε να προκαλέσει ένα σοκ με ταυτόχρονη επιβράδυνση ανάπτυξης και αναζωπύρωση πληθωρισμού, ένα σενάριο που μέχρι πρόσφατα φάνταζε ιστορικό απομεινάρι της δεκαετίας του ’70. Αν και εκτίμησε πως προς το παρόν το σενάριο αυτό δεν είναι το επικρατέστερο, αναγνώρισε ότι είναι ορατό και δεν μπορεί να αποκλειστεί, ειδικά εάν η γεωπολιτική τριβή μετατραπεί σε ενεργειακή κρίση μεγάλης κλίμακας.
Ο κ.Τσακλόγλου στάθηκε και στον κίνδυνο για τον τουρισμό, επισημαίνοντας ότι ίσως μεγαλύτερη απειλή από το κόστος των καυσίμων είναι η ψυχολογία φόβου που μπορεί να δημιουργηθεί στους ταξιδιώτες σε περίπτωση περιφερειακής ανάφλεξης. Αν υπάρξει αίσθηση αστάθειας στην περιοχή, σημείωσε, τουριστικές χώρες όπως η Ελλάδα μπορεί να επηρεαστούν όχι επειδή χάνουν ανταγωνιστικότητα, αλλά επειδή μεταβάλλονται οι αντιλήψεις ασφάλειας των επισκεπτών. Και αυτή, όπως άφησε να εννοηθεί, είναι μια παράμετρος που δεν αντιμετωπίζεται με οικονομικά εργαλεία.
