Politica 89.8
Συγκλονιστική εθνική ήττα για την Κρήτη: «Η συμφωνία με τη Βουλγαρία “έθαψε” τις ελπίδες για την επιστροφή 220 σορών Κρητών στρατιωτών που έπεσαν στο Β’ Βαλκανικό Πόλεμο»
Μια συμφωνία που, σύμφωνα με τον Δρ. Γιώργο Πραχαλιά, μπορεί να έχει εξαιρετικά βαριές συνέπειες για μια ελληνική διεκδίκηση ηλικίας άνω του ενός αιώνα και αφορά άμεσα την Κρήτη. Περισσότεροι από 220 Κρήτες στρατιώτες που έπεσαν στον Β΄ Βαλκανικό Πόλεμο παραμένουν, όπως αποκάλυψε, θαμμένοι στη σημερινή Βουλγαρία, ενώ η Ελλάδα γνώριζε πού βρίσκονται και είχε εντάξει το ζήτημα των λειψάνων τους στον μεγάλο φάκελο διεκδικήσεων του 2014.
Ο ιστορικός ερευνητής και αξιωματικός ε.α. Γιώργος Πραχαλιάς, ο οποίος συμμετείχε προσωπικά στην κατάρτιση εκείνου του φακέλου, μιλώντας στο Politica 89.8 και στον Χρήστο Κώνστα, στην εκπομπή «Καθαρά Πολιτικά», υποστήριξε ότι με την παράδοση των λειψάνων του Τσάρου Σαμουήλ η Ελλάδα απώλεσε το ισχυρότερο διαπραγματευτικό χαρτί που διέθετε απέναντι στη Βουλγαρία.
Η αποκάλυψη που προκαλεί ιδιαίτερη αίσθηση στην Κρήτη αφορά το Ανεξάρτητο Τάγμα Κρητών και τους περισσότερους από 220 Κρήτες στρατιώτες που, σύμφωνα με τον κ. Πραχαλιά, εξακολουθούν να βρίσκονται θαμμένοι στη βουλγαρική γη. Ανάμεσα στους πεσόντες βρίσκεται και ο διοικητής του Τάγματος, Ταγματάρχης Γεώργιος Κολοκοτρώνης, εγγονός του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη.
Και το πλέον εντυπωσιακό είναι ότι, όπως υποστήριξε ο κ. Πραχαλιάς, οι ελληνικές υπηρεσίες δεν αγνοούν ούτε τα ονόματα ούτε τις θέσεις ταφής. Υπάρχουν, όπως είπε, κατάλογοι και σχεδιαγράμματα, ενώ ο ίδιος έχει επισκεφθεί την περιοχή και έχει ασχοληθεί προσωπικά με την προσπάθεια επιστροφής των λειψάνων.
«Ξεπερνούν τους 220 οι Κρήτες που είναι θαμμένοι στη Βουλγαρία»
Η πιο ισχυρή στιγμή της συνέντευξης ήρθε όταν ο Χρήστος Κώνστας ρώτησε ευθέως πόσοι Κρήτες στρατιώτες παραμένουν θαμμένοι στη σημερινή Βουλγαρία και αν υπάρχει ονομαστικός κατάλογος.
Η απάντηση του Γιώργου Πραχαλιά ήταν κατηγορηματική:
«Υπάρχει ονομαστικός κατάλογος, υπάρχει ονομαστικός κατάλογος αριθμημένος, υπάρχουν τα σχεδιαγράμματα. Ξεπερνάει τους 220. Οι Κρήτες είναι θαμμένοι στη Βουλγαρία, στα στενά, στα υψώματα του Ονιάρ Μαχαλά. Είναι σαν να έχω μπροστά στο μυαλό μου το σκαρίφημα, δηλαδή την τοποθεσία. Την έχω επισκεφθεί, είναι αναγνωρίσιμοι. Είναι αμαρτία. Περιμένουν αυτά τα παιδιά εκατόν τόσα χρόνια να τα φέρουμε πίσω στα χωριά τους στην Κρήτη ή να φτιάξουμε ένα στρατιωτικό νεκροταφείο, ένα ελληνικό στρατιωτικό νεκροταφείο, όπως έχουν όλες οι χώρες. Ούτε αυτό δεν πήραμε».
Ο ίδιος δεν έκρυψε τη συναισθηματική του φόρτιση:
«Αυτό ακριβώς είναι εξωφρενικό και μιλάω έτσι με λίγη ταραχή, γιατί αισθάνομαι, επειδή το έχω χειριστεί το θέμα, με πνίγει όλο αυτό το εξωφρενικό που έγινε».
Το Ανεξάρτητο Τάγμα Κρητών και ο εγγονός του Κολοκοτρώνη
Ο κ. Πραχαλιάς έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην ιστορία του Ανεξάρτητου Τάγματος Κρητών και του διοικητή του, Γεωργίου Κολοκοτρώνη.
Όπως ανέφερε, ο εγγονός του Γέρου του Μοριά βρισκόταν ως στρατιωτικός ακόλουθος στο Λονδίνο όταν ξέσπασαν οι Βαλκανικοί Πόλεμοι και θα μπορούσε να παραμείνει μακριά από το μέτωπο. Επέλεξε όμως να ζητήσει μετάθεση στην πρώτη γραμμή και συγκεκριμένα τη διοίκηση των Κρητών, με τους οποίους τον συνέδεαν ισχυροί δεσμοί από την προηγούμενη παρουσία του στην Κρήτη.
«Ο άνθρωπος αυτός ως υπολοχαγός είχε συμμετάσχει στη μεγάλη Κρητική Επανάσταση, πριν δηλαδή την απελευθέρωση της Κρήτης, και όταν ξέσπασαν οι Βαλκανικοί Πόλεμοι ήταν στρατιωτικός ακόλουθος στο Λονδίνο, δηλαδή ήταν με απόλυτη ασφάλεια. Επέστρεψε στην πρώτη γραμμή, ζήτησε να μετατεθεί άμεσα στην πρώτη γραμμή γιατί ήταν εγγονός του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη και ζήτησε να αναλάβει τη διοίκηση των λατρεμένων του Κρητών, γιατί είχε ιδιαίτερους ψυχικούς δεσμούς με την Κρήτη».
Και συνέχισε περιγράφοντας μια από τις πιο εμβληματικές στιγμές του Τάγματος:
«Είναι το Τάγμα το οποίο μπήκε πρώτο στη Θεσσαλονίκη. Το βιβλίο του στρατηγού Αλεξάκη γράφει χαρακτηριστικά για τη συγκλονιστική στιγμή, το βράδυ, τη νύχτα που μπήκαν, που έτρεχαν, που βάδιζαν όχι απλώς με γρήγορο βήμα, με τροχάδην όλο το Τάγμα των Κρητών, για να προλάβουν να μπουν στη Θεσσαλονίκη πριν τους Βούλγαρους. Και γράφει χαρακτηριστικά για αυτή τη νύχτα ο στρατηγός Αλεξάκης ότι αυτοί που την έζησαν ποτέ δεν την ξεχνούν».
Το ίδιο Τάγμα, όπως ανέφερε, συνέχισε μέχρι τις τελευταίες και πλέον αιματηρές μάχες του Β΄ Βαλκανικού Πολέμου:
«Αυτό το Τάγμα είναι που έπεσε μέχρις ενός στη θρυλική μάχη των στενών της Κρέσνας, πολέμησε μέχρι την τελευταία μέρα του Δευτέρου Βαλκανικού Πολέμου, 12 με 13 Ιουλίου του 1913. Αυτοί οι άντρες λοιπόν, αυτά τα παιδιά της Κρήτης, κοιμούνται ακόμα εκεί σε πρόχειρους τάφους. Περιμένουν για πάνω από 100 χρόνια να τους φέρουμε πίσω».
«Ξέρουμε πού είναι , έχουμε τις συντεταγμένες»
Ακόμη βαρύτερη ήταν η επισήμανση του κ. Πραχαλιά ότι η Ελλάδα, σύμφωνα με όσα ανέφερε, γνωρίζει τις θέσεις των τάφων.
«Εμείς λοιπόν αυτή τη στιγμή ξέρουμε πού είναι, έχουμε τις συντεταγμένες, έχουμε εντοπίσει τους τάφους τους, τους ζητήσαμε το 2014 και αυτή τη στιγμή, με αυτό που κάναμε δίνοντας τον Σαμουήλ πίσω, δεν μπορούμε να τους φέρουμε».
Για να καταδείξει πρακτικά τι θεωρεί ότι χάθηκε από την ελληνική πλευρά, αναφέρθηκε στην περίπτωση του Υπολοχαγού Πλατάκη από το Οροπέδιο Λασιθίου:
«Έστω ότι ένας οποιοσδήποτε απόγονος του Υπολοχαγού Πλατάκη από το Οροπέδιο Λασιθίου —το θυμάμαι χαρακτηριστικά γιατί το είχα χειριστεί το θέμα— η σορός του Υπολοχαγού Πλατάκη είναι θαμμένη στο Ονιάρ Μαχαλά. Είχα εντοπίσει τον τάφο του, είχα δώσει συντεταγμένες. Πάει ένας απόγονος αυτή τη στιγμή του Υπολοχαγού Πλατάκη στη βουλγαρική πρεσβεία και πει “εγώ έχω βρει τον τάφο του προπάππου μου, θέλω να φέρω τα οστά του πίσω στο Οροπέδιο Λασιθίου”. Δεν μπορεί. Έκλεισε το θέμα».
Πρόκειται για εκτίμηση του ίδιου ως προς τις συνέπειες της νέας συμφωνίας, την οποία συνέδεσε ευθέως με την απώλεια της διαπραγματευτικής ισχύος που παρείχαν στην Ελλάδα τα λείψανα του Σαμουήλ.
Ο φάκελος του 2014: «Ή θα μας τα δώσετε όλα ή σταματάμε κάθε συζήτηση»
Ο Γιώργος Πραχαλιάς αποκάλυψε αναλυτικά τι περιελάμβανε, σύμφωνα με τη μαρτυρία του ως ανθρώπου που συμμετείχε στην κατάρτισή του, ο ελληνικός φάκελος του 2014.
Τότε συμπληρώνονταν χίλια χρόνια από τον θάνατο του Τσάρου Σαμουήλ και η Βουλγαρία επανέφερε το αίτημα για τα λείψανά του.
Η ελληνική πλευρά, όμως, όπως περιέγραψε, αποφάσισε να συγκεντρώσει σε έναν ενιαίο φάκελο το σύνολο των εκκρεμών ελληνικών απαιτήσεων.
«Δόθηκε εντολή σε όλα τα συναρμόδια υπουργεία ότι υπάρχει στο οποιοδήποτε υπουργείο και έχει κλαπεί από τους Βουλγάρους ή έχει καταστραφεί ή βρίσκεται αυτή τη στιγμή στη Βουλγαρία με τον οποιοδήποτε τρόπο, να τεθεί ένας ολοκληρωμένος φάκελος. Δηλαδή μια μέγιστη διεκδίκηση: ό,τι μας έχει πάρει η Βουλγαρία να το ζητάμε πίσω και επιπλέον ό,τι διεκδίκηση έχει η χώρα μας».
Σε αυτόν τον φάκελο, όπως είπε, μπήκε για πρώτη φορά και το ζήτημα των Ελλήνων πεσόντων του Β΄ Βαλκανικού Πολέμου και η δημιουργία ελληνικού στρατιωτικού κοιμητηρίου στη Βουλγαρία.
Ο κ. Πραχαλιάς υποστήριξε ότι ο φάκελος προωθήθηκε μέσω της τότε αναπληρώτριας υπουργού Φώφης Γεννηματά στο πρωθυπουργικό γραφείο και ότι τη διαπραγμάτευση ανέλαβε ο τότε πρωθυπουργός Αντώνης Σαμαράς.
«Οι Βούλγαροι αντέδρασαν, αιφνιδιάστηκαν αρχικά, αλλά άρχισαν το παζάρι. Και τότε με εντολή της ελληνικής κυβέρνησης σταμάτησε κάθε διαπραγμάτευση. Για να το δώσω πολύ απλά: ή θα μας τα δώσετε όλα ή κόβουμε κάθε συζήτηση. Εσείς θέλετε τον Σαμουήλ. Αν δεν δώσετε όλα αυτά, σταματάμε κάθε κουβέντα».
«Διεκδικούσαμε 800 κειμήλια, 450 χειρόγραφα και περίπου 400 ιστορικούς χάρτες και πήραμε μόλις 48»
Ιδιαίτερα αποκαλυπτικοί ήταν οι αριθμοί που έδωσε ο κ. Πραχαλιάς όταν ρωτήθηκε από τον Χρήστο Κώνστα πόσο μεγάλο ήταν το αντικείμενο των ελληνικών διεκδικήσεων σε σύγκριση με τα 48 κειμήλια που επιστράφηκαν.
«Θα σας πω τους εξής δύο αριθμούς. Μόνο από τα δύο μοναστήρια, της Δράμας, την ιστορική Μονή Εικοσιφοίνισσας, και τη Μονή των Σερρών που υπάγεται στη Μητρόπολη των Σερρών, η Ελλάδα διεκδικούσε 800 ανεκτίμητης αξίας εκκλησιαστικά κειμήλια και 450 ανεκτίμητα χειρόγραφα».
Και σε αυτά, όπως υποστήριξε, προστίθενται περίπου 400 ιστορικοί χάρτες της Μακεδονίας:
«Παράλληλα ζητούσαμε περί τους 400 ιστορικούς χάρτες της Μακεδονίας, τους οποίους, φεύγοντας οι Γερμανοί το 1944 από την Αθήνα, λεηλάτησαν από το ιστορικό αρχείο της Γεωγραφικής Υπηρεσίας Στρατού και ό,τι χάρτες ιστορικούς αφορούσαν τη Μακεδονία τα έδωσαν στους συμμάχους τους, στους Βουλγάρους. Η Γεωγραφική Υπηρεσία Στρατού τους είχε εντοπίσει στα βουλγαρικά αρχεία. Δηλαδή τους έχουμε βρει».
Και κατέληξε στη σύγκριση που αποτελεί τον πυρήνα της κριτικής του:
«Αντιλαμβάνεστε λοιπόν ότι πρόκειται για έναν αριθμό 1.650, εκκλησιαστικά κειμήλια, χειρόγραφα, ιστορικούς χάρτες, για να πάρουμε 48. Για να πάρουμε αυτά τα 48 και μόνο».
«Κρατούσαμε το εθνολογικό και διπλωματικό κλειδί για το Μακεδονικό»
Ο κ. Πραχαλιάς υποστήριξε ότι η αξία των λειψάνων του Σαμουήλ για τη Βουλγαρία δεν είναι απλώς συμβολική ή ιστορική.
Όταν ο Χρήστος Κώνστας έθεσε τον παραλληλισμό ότι για τους Βουλγάρους τα λείψανα του Σαμουήλ θα μπορούσαν να συγκριθούν, ως προς τη συμβολική τους βαρύτητα, με το τι θα σήμαινε για την Ελλάδα η εύρεση των λειψάνων του Μεγάλου Αλεξάνδρου, ο κ. Πραχαλιάς συμφώνησε:
«Ακριβώς. Θα μπορούσαμε να τα παραλληλίσουμε σε μέγεθος. Ήταν σαν να διεκδικούσαμε τη σορό του Μεγάλου Αλεξάνδρου ή του Κωνσταντίνου Παλαιολόγου από μια γειτονική χώρα».
Και προχώρησε ένα βήμα παραπέρα:
«Πέρα από εθνολογική σημασία έχει και τεράστια διπλωματική σημασία, γιατί υπάρχει μια έντονη διαμάχη ανάμεσα στο κράτος των Σκοπίων και τη Βουλγαρία για τον Σαμουήλ. Για να αντιληφθούν οι ακροατές τη σημασία, την εθνολογική αλλά και τη διπλωματική σημασία της σορού του Τσάρου Σαμουήλ, δηλαδή τι όπλο κρατούσαμε στα χέρια μας: το εθνολογικό και διπλωματικό κλειδί για το λεγόμενο Μακεδονικό ζήτημα στα Βαλκάνια. Και εμείς το δώσαμε έτσι, ελαφρά τη καρδία, παίρνοντας τόσο ελάχιστα πράγματα από τα δικά μας κλεμμένα».
Η προσπάθεια για την επιστροφή του Γεωργίου Κολοκοτρώνη
Ο Γιώργος Πραχαλιάς αποκάλυψε ακόμη ότι έχει επιχειρήσει ο ίδιος να κινήσει διαδικασίες για την επιστροφή των οστών του Ταγματάρχη Γεωργίου Κολοκοτρώνη.
Και ήταν απόλυτος για την αντίδραση που, όπως είπε, συνάντησε:
«Εγώ έχω προβεί σε διαδικασίες να φέρω πίσω τα οστά του Ταγματάρχη Γεωργίου Κολοκοτρώνη και αρνούνται λυσσωδώς. Γιατί θέλω να τα επιστρέψουμε πίσω στην Αρκαδία, να το φέρουμε το παιδί να κοιμηθεί δίπλα στον παππού του και δίπλα στον θείο του, τον Πάνο Κολοκοτρώνη».
Και πρόσθεσε:
«Οφείλουμε να κάνουμε ένα μεγάλο μνημείο με τους Κολοκοτρωναίους στην Τρίπολη. Θα δείτε ότι οι Βούλγαροι θα το αρνηθούν. Τα πάντα κρίνονται εκ του αποτελέσματος».
«Ποιο διαπραγματευτικό χαρτί έχουμε πλέον;»
Στο ερώτημα του Χρήστου Κώνστα για τον κυβερνητικό ισχυρισμό ότι τα 48 κειμήλια αποτελούν μόνο το «πρώτο στάδιο» και ότι μπορούν να ακολουθήσουν νέες επιστροφές, η συζήτηση επέστρεψε στο βασικό πρόβλημα: τι μπορεί πλέον να χρησιμοποιήσει η Ελλάδα ως μοχλό πίεσης;
Ο Χρήστος Κώνστας έθεσε το ερώτημα ευθέως: εάν στο πρώτο στάδιο η Ελλάδα παρέδωσε αυτό που η Βουλγαρία ζητούσε επί περίπου έξι δεκαετίες, «ποιο πλέον διαπραγματευτικό χαρτί έχουμε στα χέρια μας για να επιμείνουμε στη διεκδίκηση όλων των υπολοίπων;».
Ο Πραχαλιάς απάντησε επιστρέφοντας ξανά στους Έλληνες πεσόντες:
«Ας πάει ένας απόγονος του συγχωρεμένου Υπολοχαγού Πλατάκη από το Οροπέδιο Λασιθίου στη βουλγαρική πρεσβεία και να καταθέσει αίτημα να πάρει πίσω τα οστά του. Να δούμε τι θα μας πει η Βουλγαρία. Γιατί τα πάντα κρίνονται επί του πρακτέου, επί της πραγματικής ζωής, επί των πραγματικών πράξεων».
Και πρόσθεσε:
«Θα διαπιστώσει ότι η βουλγαρική κυβέρνηση θα το αρνηθεί. Γιατί εγώ έχω προβεί σε διαδικασίες να φέρω πίσω τα οστά του Ταγματάρχη Γεωργίου Κολοκοτρώνη και αρνούνται λυσσωδώς».
Η εκτίμηση για τα Γλυπτά του Παρθενώνα
Ο κ. Πραχαλιάς επιχείρησε παράλληλα να ερμηνεύσει γιατί η κυβέρνηση επέλεξε τη συγκεκριμένη νομική φόρμουλα της συμφωνίας. Ξεκαθάρισε ότι πρόκειται για προσωπική του εκτίμηση και συνέδεσε την υπόθεση με τα Γλυπτά του Παρθενώνα.
«Εκτιμώ -αποτελεί εκτίμησή μου- ότι το χρησιμοποιεί η ελληνική κυβέρνηση προφανώς ως νομική φόρμουλα και ως πεπατημένη που έκανε με τη Βουλγαρία, με ένα άλλο κράτος, για ένα τόσο σοβαρό θέμα, προκειμένου να το επικαλεστεί και με την Αγγλία για να μας επιστρέψουν τα Ελγίνεια Μάρμαρα του Παρθενώνα πίσω».
Ωστόσο χαρακτήρισε μια τέτοια λογική, εφόσον πράγματι βρίσκεται πίσω από την επιλογή της κυβέρνησης, λανθασμένη:
«Αυτό ως επιχείρημα είναι απολύτως ανόητο, αν ισχύει κάτι τέτοιο. Θα μπορούσαμε να το εφαρμόσουμε πρωτογενώς με την Αγγλία. Γιατί περιμένουμε οι Βρετανοί να πειστούν από το μοντέλο που εμείς εφαρμόσαμε με τους Βουλγάρους; Είναι η μόνη λογική εξήγηση που μπορώ να δώσω. Δεν θέλω να σκεφτώ κάτι άλλο».
Ο ίδιος άφησε μάλιστα ανοικτό, ως καθαρά δική του υπόθεση και όχι ως πληροφορία, το ενδεχόμενο η συμφωνία να εντάσσεται σε μια ευρύτερη διακρατική διαπραγμάτευση για άλλα ζητήματα. Τόνισε, όμως, ότι αυτό που απαιτείται είναι επίσημη εξήγηση από την κυβέρνηση.
Το θεσμικό ζήτημα και η Βουλή
Ιδιαίτερη βαρύτητα έδωσε ο κ. Πραχαλιάς και στο ζήτημα της διαδικασίας που ακολουθήθηκε, υποστηρίζοντας ότι το Μνημόνιο θα έπρεπε να είχε προηγουμένως περάσει από τη Βουλή και να συνοδευτεί από αποτίμηση των αντικειμένων.
«Θα πρέπει η κυβέρνηση να εξηγήσει το πώς και το γιατί προέβη σε αυτό. Και κυρίως έχω αναδείξει και άλλο ένα θέμα, ότι με βάση το Σύνταγμα κάθε διμερής ή διεθνής συμφωνία που υπογράφει η χώρα, για να υλοποιηθεί πρέπει πρώτα να κυρωθεί από τη Βουλή των Ελλήνων και αφού έχει έρθει στη Βουλή το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους για το οικονομικό αντικείμενο της συμφωνίας».
Σύμφωνα με τον ίδιο:
«Θα έπρεπε να υπάρχει μια έκθεση από το Γενικό Λογιστήριο εκτίμησης ποια είναι η αξία αυτών που δώσαμε και ποια η αξία αυτών που πήραμε. Αυτό δεν υπήρξε. Υπάρχουν διαδικασίες να εκτιμηθούν και να δούμε δηλαδή πόσο αξίζει αυτό που πήραμε και πόσο αυτό που δώσαμε. Και πάνω σε αυτό η Βουλή των Ελλήνων να αποφασίσει αν θα κυρώσει το Μνημόνιο ή όχι».
Πρόκειται για τη νομική θέση που διατύπωσε ο κ. Πραχαλιάς στη συνέντευξη και η οποία δημιουργεί ένα σαφές ερώτημα προς την κυβέρνηση ως προς τη νομική φύση του συγκεκριμένου Μνημονίου και εάν απαιτείτο κοινοβουλευτική κύρωση.
«Δεν παίζουμε με τους νεκρούς των Βαλκανικών Πολέμων»
Στο τέλος της συνέντευξης ο Γιώργος Πραχαλιάς θέλησε να ξεκαθαρίσει ότι, παρά τη σκληρότητα της κριτικής του, ζητά απαντήσεις χωρίς κομματική εκμετάλλευση της υπόθεσης.
«Με νηφαλιότητα, χωρίς να υπάρχει διάθεση να κατακρεουργήσουμε κανέναν πολιτικά, θα πρέπει με νηφαλιότητα η κυβέρνηση και οι αρμόδιες κυβερνητικές υπηρεσίες να εξηγήσουν αυτή την απόφαση, γιατί είναι πάρα πολύ σοβαρό θέμα».
Και έκλεισε με μια φράση που συμπυκνώνει ολόκληρη την παρέμβασή του:
«Τώρα το τι έχει στο μυαλό της η κυβέρνηση, ξαναλέω με νηφαλιότητα, θα πρέπει να το εξηγήσει. Και δεν μπορεί να αποφύγει αυτή τη βάσανο, διότι είναι ένα σοβαρό θέμα που άπτεται της εθνολογικής υπόστασης του Ελληνισμού. Δηλαδή με αυτά τα πράγματα δεν παίζουμε. Δεν παίζουμε με τους νεκρούς των Βαλκανικών Πολέμων. Δεν παίζουμε με τα ιστορικά κειμήλια της χώρας. Είναι σοβαρά θέματα. Δεν είναι τσιφλίκι κανενός».
«Η Κρήτη θίγεται άμεσα»
Και ίσως αυτό είναι τελικά το σημείο της συνέντευξης που αλλάζει εντελώς τη διάσταση της υπόθεσης για την Κρήτη.
Γιατί πίσω από μια διακρατική συμφωνία για τον Τσάρο Σαμουήλ και τα ιστορικά κειμήλια υπάρχουν, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε ο κ. Πραχαλιάς, περισσότεροι από 220 Κρήτες πεσόντες. Άνθρωποι με ονόματα, οικογένειες και τόπους καταγωγής, που έφυγαν από την Κρήτη, πολέμησαν στους Βαλκανικούς Πολέμους και παραμένουν θαμμένοι περισσότερο από έναν αιώνα μακριά από τον τόπο τους.
«Ειδικά την Κρήτη την αφορά άμεσα», τόνισε ο Γιώργος Πραχαλιάς λίγο πριν ολοκληρωθεί η συνέντευξη στον Politica 89.8.
Και το ερώτημα που πλέον τίθεται μετά τα όσα αποκάλυψε στην εκπομπή «Καθαρά Πολιτικά» του Χρήστου Κώνστα είναι συγκεκριμένο:
Τι προβλέπει τελικά η συμφωνία για αυτούς τους πεσόντες; Παραμένει ενεργή η ελληνική διεκδίκηση για τον επαναπατρισμό τους ή τη δημιουργία ελληνικού στρατιωτικού κοιμητηρίου στη Βουλγαρία; Και κυρίως, μετά την παράδοση των λειψάνων του Τσάρου Σαμουήλ, ποιο διαπραγματευτικό μέσο διαθέτει πλέον η Ελλάδα για να πετύχει αυτό που, σύμφωνα με τον κ. Πραχαλιά, διεκδικούσε επίσημα ήδη από το 2014;
Για περισσότερους από 220 Κρήτες που έπεσαν πολεμώντας πριν από 113 χρόνια, η απάντηση δεν αποτελεί απλώς μια διπλωματική ή ιστορική λεπτομέρεια.
Αφορά το εάν οι άνθρωποι αυτοί θα παραμείνουν για πάντα στους πρόχειρους τάφους της βουλγαρικής γης ή αν κάποτε θα επιστρέψουν στην Κρήτη ή τουλάχιστον θα αποκτήσουν το ελληνικό στρατιωτικό κοιμητήριο που, σύμφωνα με τον Γιώργο Πραχαλιά, η Ελλάδα είχε εντάξει στον φάκελο των διεκδικήσεών της.
