Politica 89.8
Θ. Γιάνναρος – Πυρομετεωρολόγος: «Πυρκαγιές όπως του Ρεθύμνου δεν τις σταματάς κατά μέτωπο – Εξωπραγματικές οι ταχύτητες των ανέμων»
Με ξεκάθαρο τρόπο ότι η τραγωδία στο Ρέθυμνο εκτυλίχθηκε μέσα σε ακραίες πυρομετεωρολογικές συνθήκες που καθιστούσαν σχεδόν αδύνατη την αναχαίτιση της φωτιάς κατά μέτωπο, περιέγραψε ο πυρομετεωρολόγος και ερευνητής του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών Θεόδωρος Γιάνναρος, μιλώντας στον Politica 89.8 και στον Χρήστο Κώνστα, στην εκπομπή «Καθαρά Πολιτικά».
Ο κ. Γιάνναρος εξήγησε πως οι άνεμοι που έπνεαν στην περιοχή έφτασαν σε επίπεδα που χαρακτήρισε «εξωπραγματικά», προειδοποιώντας ότι σε τέτοιες περιπτώσεις προτεραιότητα είναι αποκλειστικά η προστασία της ανθρώπινης ζωής. Παράλληλα ανέδειξε τον καθοριστικό ρόλο των πυρομετεωρολογικών σταθμών, τόνισε ότι «ο καιρός δεν βάζει τις φωτιές, απλώς δημιουργεί τις συνθήκες για να γιγαντωθούν» και ζήτησε συστηματική και δημόσια καταγραφή των πραγματικών αιτιών κάθε πυρκαγιάς, ώστε τα μέτρα πρόληψης να βασίζονται σε πραγματικά δεδομένα και όχι σε εκτιμήσεις.
«Πυρκαγιές με τέτοιους ανέμους δεν αντιμετωπίζονται κατά μέτωπο»
Ο Θεόδωρος Γιάνναρος υπογράμμισε ότι η φωτιά στο Ρέθυμνο εκδηλώθηκε κάτω από τις δυσμενέστερες δυνατές συνθήκες, με ανέμους 7 έως 8 μποφόρ, ριπές που ξεπερνούσαν τα 100 χλμ./ώρα και, σύμφωνα με τις μετρήσεις του νέου πυρομετεωρολογικού σταθμού στο Μαριού, ακόμη και τα 140 χιλιόμετρα την ώρα.
«Μιλάμε για πάρα πολύ μεγάλες ταχύτητες ανέμου, οι οποίες είναι αυτές που κατευθύνουν τον τρόπο με τον οποίο θα εξαπλωθεί και θα συμπεριφερθεί η φωτιά», ανέφερε χαρακτηριστικά, εξηγώντας ότι η έντονη μορφολογία της Νότιας Κρήτης, τα φαράγγια και οι ορεινοί όγκοι επιταχύνουν ακόμη περισσότερο τον άνεμο, δημιουργώντας συνεχώς νέες εστίες μέσω των καυτρών.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στο γεγονός ότι σε τέτοιες συνθήκες η άμεση επίθεση στο κύριο μέτωπο της φωτιάς είναι πρακτικά αδύνατη.
«Τέτοιες πυρκαγιές που καθοδηγούνται από τόσο ισχυρούς ανέμους είναι σχεδόν αδύνατο να σταματηθούν κατά μέτωπο και είναι επικίνδυνο να προσπαθήσουμε να τις σταματήσουμε κατά μέτωπο», είπε, προσθέτοντας ότι «εκεί που μπορεί να δουλέψει κανείς είναι στα πλευρά της πυρκαγιάς, όπου η ταχύτητα εξάπλωσης είναι μικρότερη», αν και ακόμη και εκεί η συμπεριφορά της φωτιάς μπορεί να αλλάξει αιφνιδιαστικά.
«Δεν είναι θέμα ικανότητας, είναι θέμα φυσικής»
Απαντώντας στις προσδοκίες που πολλές φορές έχει η κοινωνία από τους πυροσβέστες, ο κ. Γιάνναρος ξεκαθάρισε ότι υπάρχουν φωτιές που δεν μπορούν να αναχαιτιστούν όσο έμπειρες κι αν είναι οι δυνάμεις πυρόσβεσης.
«Ο κόσμος πολλές φορές έχει την εντύπωση ότι οι πυροσβέστες θα μπουν μπροστά από τη φωτιά και ό,τι κι αν γίνεται θα την σταματήσουν. Κάποιες φωτιές όμως δεν τη σταματάς κατά μέτωπο. Αδειάζεις τον χώρο, απομακρύνεις τον κόσμο και δεν τη σταματάς κατά μέτωπο. Όχι γιατί δεν έχεις την ικανότητα, αλλά γιατί δεν μπορείς. Είναι τέτοια η δυναμική, η ορμή και το θερμικό φορτίο που απλά δεν σταματιούνται», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Παράλληλα, απέφυγε να σχολιάσει επιχειρησιακές επιλογές, σημειώνοντας ότι «η προστασία της ανθρώπινης ζωής είναι η ύψιστη προτεραιότητα» και πως δεν είναι η στιγμή για κρίσεις όταν έχουν χαθεί ανθρώπινες ζωές.
Οι πυρομετεωρολογικοί σταθμοί και οι ακραίες μετρήσεις
Ο πυρομετεωρολόγος εξήγησε ότι οι νέοι σταθμοί που έχουν εγκατασταθεί στην Κρήτη δεν προβλέπουν την εκδήλωση μιας πυρκαγιάς, αλλά παρέχουν σχεδόν σε πραγματικό χρόνο την εικόνα της επικινδυνότητας.
«Ο σταθμός δεν μπορεί να μας προειδοποιήσει ότι θα ξεκινήσει μια πυρκαγιά. Μπορεί όμως να μας δείξει πόσο επικίνδυνες είναι οι συνθήκες», σημείωσε.
Όπως αποκάλυψε, στο Μαριού καταγράφηκαν ριπές άνω των 140 χιλιομέτρων την ώρα, ενώ στον δεύτερο σταθμό στα Σχοινοκάψαλα Λασιθίου καταγράφηκαν μέσες εντάσεις ανέμου που πλησίαζαν τα 100 χιλιόμετρα την ώρα, τις οποίες χαρακτήρισε «εξωπραγματικές τιμές».
Παράλληλα προειδοποίησε ότι το μελτέμι θα συνέχιζε να ενισχύεται, διατηρώντας εξαιρετικά υψηλό τον κίνδυνο πυρκαγιάς για τις επόμενες ημέρες.
«Ο καιρός δεν βάζει τις φωτιές»
Ένα από τα βασικότερα μηνύματα της συνέντευξης ήταν ότι η μετεωρολογία δεν αποτελεί την αιτία εκδήλωσης μιας πυρκαγιάς.
«Ο καιρός δημιούργησε απλώς τη σκηνή πάνω στην οποία θα μπορούσε να παίξει η φωτιά. Εμείς, με την ανθρώπινη αμεριμνησία ή αμέλεια, βάλαμε τη φωτιά πάνω στη σκηνή και ο καιρός απλώς βοήθησε να γιγαντωθεί. Ο καιρός δεν βάζει τις φωτιές», τόνισε, καλώντας σε μεγαλύτερη προσοχή από όλους τους πολίτες, ιδιαίτερα όταν επικρατούν τόσο ακραίες συνθήκες.
Η ανάγκη να καταγράφονται όλες οι πραγματικές αιτίες
Ο Θεόδωρος Γιάνναρος στάθηκε ιδιαίτερα στην ανάγκη να καταγράφονται με επιστημονικό τρόπο τα αίτια κάθε πυρκαγιάς.
Αναφέρθηκε τόσο στις πυρκαγιές από αμέλεια όσο και σε εκείνες που προκαλούνται από εμπρησμό, όμως επισήμανε και μία τρίτη σημαντική κατηγορία, τις βλάβες στο δίκτυο ηλεκτροδότησης.
«Έχουμε δει μεγάλα περιστατικά που αποδεδειγμένα προήλθαν από το ηλεκτρικό δίκτυο. Χρειαζόμαστε δημόσια και αναλυτική καταγραφή όλων των αιτίων, χωρίς φόβο και πάθος, ώστε να γνωρίζουμε ποιο είναι πραγματικά το πρόβλημα και να εφαρμόζουμε στοχευμένες λύσεις», υπογράμμισε.
Όπως είπε, μόνο μέσα από ποσοτικοποιημένα στοιχεία μπορεί να διαπιστωθεί πόσες πυρκαγιές οφείλονται σε ανθρώπινη αμέλεια, πόσες σε εμπρησμό και πόσες σε βλάβες υποδομών, ώστε η Πολιτεία να παρεμβαίνει εκεί όπου υπάρχει η μεγαλύτερη ανάγκη και όχι στη βάση υποθέσεων ή εντυπώσεων.
