Χ.Βλάδος: «Τορπιλίζει ακρίβεια και πληθωρισμό η κρίση στη Μ.Ανατολή – Αν διαρκέσει πάνω από μήνα θα εκτροχιαστεί η οικονομία»

Ο Καθηγητής Οικονομικών του Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης Χάρης Βλάδος μίλησε στον Politica 89.8 και στον Χρήστο Κώνστα στην εκπομπή «Καθαρά Πολιτικά», αποτυπώνοντας με ωμό ρεαλισμό τις γεωοικονομικές διαστάσεις της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή και το αποτύπωμά της στην ελληνική και ευρωπαϊκή οικονομία.

Ζούμε ήδη σε έναν «ήπιο» παγκόσμιο πόλεμο

Ο κ. Βλάδος υποστήριξε ότι η ανθρωπότητα βρίσκεται εδώ και χρόνια μέσα σε έναν ιδιότυπο παγκόσμιο πόλεμο, ο οποίος δεν διεξάγεται με χαρακώματα αλλά με όρους οικονομικούς, εμπορικούς, ενεργειακούς, τεχνολογικούς και γεωπολιτικούς. Η σημερινή κρίση δεν είναι ένα μεμονωμένο επεισόδιο, αλλά ένταση μιας ήδη υφιστάμενης παγκόσμιας αναταραχής που συνδέεται με τον μετασχηματισμό της παγκοσμιοποίησης και τη μετάβαση σε νέα ισορροπία ισχύος.

Εκτίμησε ότι οι κινήσεις ΗΠΑ και Ισραήλ δεν συνοδεύονται από σαφή στρατηγική στόχευση. Η αλλαγή καθεστώτος, όπως εξήγησε, δεν επιτυγχάνεται με βομβαρδισμούς αλλά με δομικές πολιτικές μεταβολές, κάτι που δεν διαφαίνεται στο ορατό μέλλον. Η ασάφεια αυτή, τόνισε, είναι ίσως ο μεγαλύτερος κίνδυνος για την παγκόσμια οικονομία.

Η τιμή του πετρελαίου είναι μόνο η αρχή

Η πρώτη και άμεση επίπτωση αφορά την ενέργεια. Η τιμή του πετρελαίου, που αποτέλεσε βασική παραδοχή στους εθνικούς προϋπολογισμούς, μπορεί να κινηθεί από τα 65 δολάρια προς τα 85, 90 ή και πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι υπό συνθήκες κλιμάκωσης. Όμως, όπως επεσήμανε, το ζήτημα δεν είναι μόνο ενεργειακό.

Οι παγκόσμιες αλυσίδες αξίας έχουν ήδη αρχίσει να διαταράσσονται. Επιχειρήσεις μετακινούνται σε αμυντικές θέσεις, αυξάνοντας κόστος και τιμές. Η άνοδος του πληθωρισμού δεν αποτελεί ενδεχόμενο, αλλά πραγματικότητα που ενισχύεται. Η ακρίβεια, που ήδη πιέζει τα νοικοκυριά, απειλεί να γίνει πιο μόνιμο χαρακτηριστικό της οικονομικής ζωής.

Αν ξεπεράσει τον μήνα, αλλάζουν όλα

Στην πιο καθαρή του πρόβλεψη, ο κ. Βλάδος προειδοποίησε ότι εάν η κρίση διαρκέσει πάνω από έναν μήνα, οι επιπτώσεις θα είναι ουσιαστικές και μετρήσιμες. Εκτίμησε αύξηση του πληθωρισμού άνω των δύο ποσοστιαίων μονάδων διεθνώς, επιβράδυνση της ανάπτυξης τουλάχιστον κατά μισή μονάδα, αύξηση της ανεργίας και μείωση επενδύσεων.

Η παγκόσμια οικονομία, όπως σημείωσε, δεν απορροφά εύκολα τέτοιους «σπασμούς». Οι αναταράξεις μεταφέρονται μεσοπρόθεσμα και διαχέονται σε όλους τους τομείς. Η αβεβαιότητα λειτουργεί πολλαπλασιαστικά, καθώς επιχειρήσεις και επενδυτές παγώνουν πρωτοβουλίες.

Η Ελλάδα δεν γονατίζει, αλλά θα πιεστεί

Ερωτηθείς για την ανθεκτικότητα της ελληνικής οικονομίας, εμφανίστηκε πιο ψύχραιμος. Υπενθύμισε ότι η χώρα άντεξε την πανδημία και τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία χωρίς να καταρρεύσει. Κατά την εκτίμησή του, ούτε τώρα θα υπάρξει κατάρρευση. Ωστόσο, η πίεση θα αυξηθεί.

Η προσπάθεια συγκράτησης του πληθωρισμού θα γίνει δυσκολότερη, τα χαμηλά εισοδήματα θα συμπιεστούν περαιτέρω και το πολιτικό περιβάλλον θα επιβαρυνθεί. Όταν η οικονομική πίεση εντείνεται, οι κοινωνίες αντιδρούν πιο συναισθηματικά, γεγονός που ενδέχεται να επηρεάσει τη σταθερότητα κυβερνήσεων σε πολλές χώρες.

Το σενάριο του ντόμινο

Ο καθηγητής δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο περαιτέρω αποσταθεροποίησης στη Μέση Ανατολή, με αλυσιδωτές συνέπειες. Μια ενδεχόμενη κατάρρευση καθεστώτος μπορεί να οδηγήσει σε εμφύλιες συγκρούσεις, φτώχεια και μεγάλα προσφυγικά ρεύματα προς την Ευρώπη. Οι οικονομικές πιέσεις, σε συνδυασμό με μεταναστευτικές ροές, θα διαμορφώσουν ένα νέο, πιο απαιτητικό περιβάλλον για την Ελλάδα και την Ε.Ε.

«Σαν να πυροβολείς τα πόδια σου»

Συνοψίζοντας, ο Χάρης Βλάδος χαρακτήρισε τη συγκυρία ως περίοδο έντονης παγκόσμιας αστάθειας, όπου το κυρίαρχο στοιχείο είναι η αβεβαιότητα. Δεν διακρίνει σαφές στρατηγικό όφελος από την κλιμάκωση και εκτιμά ότι το κόστος διαχέεται ήδη στην πραγματική οικονομία.

«Αν διαρκέσει πάνω από μήνα, θα εκτροχιαστεί η οικονομία», προειδοποίησε, επισημαίνοντας ότι το μεγαλύτερο βάρος θα το σηκώσουν όσοι ήδη βρίσκονται υπό οικονομική πίεση. Η κρίση, όπως είπε, μοιάζει με κίνηση που τραυματίζει εκείνον που την επιχειρεί, χωρίς να εγγυάται έναν πιο ασφαλή κόσμο την επόμενη ημέρα.