Politica 89.8
Ζ. Ζούπης στον Politica 89.8: «Για πρώτη φορά κυβέρνηση μετά από 8 χρόνια προηγείται με 14 μονάδες-Σε πλατό η ΕΛ.ΑΣ.-Αδυναμία κεφαλαιοποίησης από το ΠΑΣΟΚ»
Μια κυβέρνηση που συγκεντρώνει υψηλά ποσοστά δυσαρέσκειας, αλλά εξακολουθεί να διατηρεί μεγάλη δημοσκοπική απόσταση από τους αντιπάλους της. Ένα κόμμα του Αλέξη Τσίπρα που έχει κατακτήσει τη δεύτερη θέση, αλλά εμφανίζει σημάδια στασιμότητας. Ένα ΠΑΣΟΚ που, παρά την οργανωτική του υπεροχή και τις πολιτικές πρωτοβουλίες του, αδυνατεί να μετατρέψει την κυβερνητική φθορά σε δική του δυναμική. Και ένα πολιτικό σκηνικό στο οποίο η ακρίβεια και η οικονομική ανασφάλεια κυριαρχούν, χωρίς ακόμη να διαμορφώνεται ένα ισχυρό εναλλακτικό κυβερνητικό ρεύμα.
Αυτή είναι η εικόνα που περιέγραψε ο διευθυντής Ερευνών της Opinion Poll, Ζαχαρίας Ζούπης, μιλώντας στον Politica 89.8, στον Χρήστο Κώνστα και στην εκπομπή «Καθαρά Πολιτικά», παρουσιάζοντας και αναλύοντας τα ευρήματα της τελευταίας δημοσκόπησης της εταιρείας.
Ο έμπειρος δημοσκόπος στάθηκε ιδιαίτερα σε ένα πολιτικό παράδοξο: Παρά το γεγονός ότι το 66,3% των πολιτών αξιολογεί αρνητικά την κυβέρνηση, η Νέα Δημοκρατία διατηρεί προβάδισμα περίπου 14 έως 14,5 ποσοστιαίων μονάδων έναντι του δεύτερου κόμματος στην εκτίμηση ψήφου.
«Δεν είναι σύνηθες στη μεταπολιτευτική ιστορία μια κυβέρνηση στον όγδοο χρόνο της να είναι πρώτη με 14-14,5 μονάδες από το δεύτερο κόμμα», επισήμανε, αποδίδοντας την εικόνα τόσο στην ανθεκτικότητα της Νέας Δημοκρατίας όσο και στην αδυναμία των κομμάτων της αντιπολίτευσης να διαμορφώσουν μια πειστική εναλλακτική πρόταση.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχαν οι τοποθετήσεις του για την ΕΛ.ΑΣ. του Αλέξη Τσίπρα, την οποία τοποθέτησε σε φάση δημοσκοπικού «πλατό», για το ΠΑΣΟΚ και την αδυναμία του να αξιοποιήσει το πολιτικό περιβάλλον, αλλά και για την εμφάνιση της Συμμαχίας Ελλήνων, τις προοπτικές ενός κόμματος Σαμαρά και την υποχώρηση της αρχικής δυναμικής του κόμματος Καρυστιανού.
«Η Νέα Δημοκρατία μπορεί να αμφισβητείται σοβαρά, αλλά κυριαρχεί»
Απαντώντας στο ερώτημα του Χρήστου Κώνστα πώς είναι δυνατόν το 66,3% να αξιολογεί αρνητικά την κυβέρνηση και ταυτόχρονα η Νέα Δημοκρατία να διατηρεί τόσο μεγάλη διαφορά, ο Ζαχαρίας Ζούπης εξήγησε ότι συνυπάρχουν δύο διαφορετικές πολιτικές πραγματικότητες.
Από τη μία πλευρά, η κυβέρνηση εμφανίζει αξιοσημείωτη εκλογική ανθεκτικότητα. Από την άλλη, η κοινωνική δυσαρέσκεια είναι εκτεταμένη και συνδέεται πρωτίστως με την οικονομία.
«Συνυπάρχουν και τα δύο στοιχεία. Δηλαδή, αν το διαβάσω ανάποδα, υπάρχει ένα 31% και κάτι το οποίο δηλώνει πολύ και αρκετά ικανοποιημένο από τη θητεία. Έχει μια πτώση τον προηγούμενο μήνα, μια μονάδα, λίγο παραπάνω από μία. Το θέμα είναι ότι το σύνολο των δεικτών που βλέπουμε, ακόμα και με σκαμπανεβάσματα αυτά τα χρόνια, μας οδηγούν σε μια εικόνα που η Νέα Δημοκρατία είναι, δεν θα χρησιμοποιούσα ακριβώς τη φράση, κυρίαρχη πάντως. Μπορεί να αμφισβητείται σοβαρά, αλλά κυριαρχεί».
Όπως εξήγησε, αυτή η εικόνα αποτυπώνεται και στην εκτίμηση ψήφου, καθώς η Νέα Δημοκρατία προηγείται με μεγάλη διαφορά από τους βασικούς ανταγωνιστές της.
«Δεν είναι σύνηθες στη μεταπολιτευτική ιστορία μια κυβέρνηση στον όγδοο χρόνο της να είναι πρώτη με 14-14,5 μονάδες από το δεύτερο κόμμα. Αυτό έχει μέσα και στοιχεία ανθεκτικότητας του κ. Μητσοτάκη και της Νέας Δημοκρατίας».
Ωστόσο, ο ίδιος υπογράμμισε ότι η δημοσκοπική πρωτιά δεν σημαίνει πως η κυβέρνηση δεν αντιμετωπίζει σημαντική κοινωνική πίεση.
«Η διαμαρτυρία βρίσκεται μέσα στα σπίτια-Στο πώς θα ζεσταθεί μια οικογένεια»
Σε ένα από τα πιο χαρακτηριστικά σημεία της συνέντευξης, ο διευθυντής Ερευνών της Opinion Poll περιέγραψε τη δυσαρέσκεια που διαμορφώνεται στην κοινωνία, τονίζοντας ότι δεν εκδηλώνεται απαραίτητα με μαζικές κινητοποιήσεις, αλλά με την καθημερινή αγωνία των νοικοκυριών.
«Αυτή τη στιγμή η κυβέρνηση είναι αντιμέτωπη με ένα κύμα διαμαρτυρίας. Ξέρετε, τα κύματα διαμαρτυρίας δεν φαίνονται μόνο αν γεμίζουν οι πλατείες. Είναι και στο σπίτι, όταν σπαζοκεφαλιάζει ο άλλος πώς θα θερμάνει το σπίτι του και τι πετρέλαιο χρειάζεται. Στους ενοίκους μιας πολυκατοικίας που μπορεί να τσακώνονται αν θα πάρουν πετρέλαιο ή όχι, γιατί κάποιοι δεν τα βγάζουν πέρα».
Σύμφωνα με τον Ζαχαρία Ζούπη, η ακρίβεια εξακολουθεί να αποτελεί το σημαντικότερο πρόβλημα για τους πολίτες, ενώ η ενεργειακή κρίση προσθέτει νέες πιέσεις και αβεβαιότητες.
«Υπάρχει μια διαμαρτυρία με αιχμή το οικονομικό. Γιατί τέσσερα χρόνια βρίσκουμε την ακρίβεια πρώτη, με μεγάλη διαφορά από όλα τα προβλήματα, και ερχόμενη μετά το καλοκαίρι πάνω σε αυτό έρχεται και πέφτει μια ενεργειακή κρίση, η οποία έχει τιμές και το πιο σοβαρό, κατά τη γνώμη μου, δεν ξέρουμε τον χρονικό ορίζοντά της, το βάθος, το ύψος που θα έχει».
Παρά το κλίμα δυσαρέσκειας, η αντιπολίτευση δεν εμφανίζεται να αποκομίζει αντίστοιχα πολιτικά οφέλη.
Ο Ζαχαρίας Ζούπης επισήμανε ότι η ΕΛ.ΑΣ. καταγράφεται στο 15,9% και το ΠΑΣΟΚ στο 12,3% στην εκτίμηση ψήφου. Το άθροισμά τους φτάνει περίπου στο 28%, δηλαδή παραμένει χαμηλότερο από το ποσοστό της Νέας Δημοκρατίας.
«Ας παρατηρήσουμε παρενθετικά ότι ακόμα και το άθροισμα των δύο βασικών κομμάτων της αντιπολίτευσης είναι γύρω στο 28%, δηλαδή είναι δύο μονάδες κάτω από την επίδοση τώρα της Νέας Δημοκρατίας, η οποία δέχεται αυτή την πίεση».
«Λείπει ένας πόλος που να αναγεννήσει την ελπίδα-Η κλεψύδρα έχει γυρίσει για όλους»
Ο διευθυντής Ερευνών της Opinion Poll εκτίμησε ότι το βασικό πρόβλημα του σημερινού πολιτικού σκηνικού είναι η απουσία μιας ισχυρής εναλλακτικής πολιτικής δύναμης, ικανής να συσπειρώσει ευρύτερα κοινωνικά στρώματα και να αμφισβητήσει ουσιαστικά τη Νέα Δημοκρατία.
«Φαίνεται να λείπει αυτό που λέμε μια εναλλακτική δύναμη, μια εναλλακτική πρόταση η οποία να κινητοποιεί, να συσπειρώνει, να δημιουργεί πραγματικά ρεύμα αλλαγής συσχετισμών. Αυτό δεν φαίνεται από πουθενά, νομίζω, και στο κοινωνικό κλίμα αλλά και στις δημοσκοπήσεις όπως αποτυπώνεται».
Όπως πρόσθεσε, δεν διακρίνει προς το παρόν την εμφάνιση κάποιας νέας πολιτικής δυναμικής που θα μπορούσε να ανατρέψει τους υφιστάμενους συσχετισμούς.
«Να προκύψει από εδώ και πέρα και μέχρι τις εκλογές μια νέα πολιτική δύναμη, δεν νομίζω ότι μπορεί κάποιος αυτή τη στιγμή με μια σχετική σοβαρότητα να το εντοπίσει, να πει ότι κάτι διαφαίνεται. Άρα έχουμε τις υπάρχουσες λύσεις. Το αν αυτές καταφέρουν στην πορεία των επόμενων μηνών να μεγεθύνουν την όποια δυναμική καταγράφουν σήμερα είναι κάτι άλλο».
Ιδιαίτερα χαρακτηριστική ήταν η αναφορά του στον πολιτικό χρόνο που απομένει.
«Λέμε, οι εκλογές είναι σε τόσους μήνες. Ήδη μετά το καλοκαίρι ο ένας μήνας έφυγε. Η κλεψύδρα έχει γυρίσει για όλους. Και για την κυβέρνηση να δείξει χαρακτήρα και να δείξει αν μπορεί να ανέβει ή να δεχτεί πλήγματα, αλλά και για την αντιπολίτευση να δείξει ότι έχει πρόταση και ότι δημιουργεί μια ελπίδα».
Στο ίδιο πλαίσιο υποστήριξε ότι η αντιπαράθεση για τη δεύτερη θέση δεν αρκεί από μόνη της, εάν δεν συνοδεύεται από ενίσχυση της αξιοπιστίας των κομμάτων της αντιπολίτευσης.
«Αυτή η αντιπαράθεση πρέπει να γίνεται με όρους που θα δυναμώνουν συνολικά την αντιπολίτευση, ότι να, το τάδε κόμμα μπορεί να είναι αξιόπιστη λύση, εναλλακτική, και όχι με όρους αντεγκλήσεων, πολιτικών προσβολών και άλλων ενεργειών, όπως βλέπουμε τις τελευταίες μέρες στην αντιπαράθεση που υπάρχει μεταξύ ΠΑΣΟΚ και ΕΛ.ΑΣ. Αυτά απογοητεύουν τους πολίτες».
Το 25% του Μητσοτάκη και το ενδεχόμενο εσωκομματικής αμφισβήτησης
Ξεχωριστό ενδιαφέρον παρουσίασε η συζήτηση για την πρόσφατη δήλωση του Κυριάκου Μητσοτάκη, σύμφωνα με την οποία, εάν οδηγούσε τη Νέα Δημοκρατία σε εκλογικό αποτέλεσμα 25%, θα ήταν δικαιολογημένο να τεθεί ζήτημα αποχώρησής του από την ηγεσία.
Ο Χρήστος Κώνστας επισήμανε ότι στην τελευταία μέτρηση της Opinion Poll η Νέα Δημοκρατία καταγράφει 25,5% στην πρόθεση ψήφου, πριν από την αναγωγή, και ρώτησε εάν ο ίδιος ο πρωθυπουργός έθεσε έναν πήχη που θα μπορούσε να εξελιχθεί σε προσωπική πολιτική παγίδα.
Ο Ζαχαρίας Ζούπης συνέδεσε το 25% με τη λειτουργία του εκλογικού νόμου και την έναρξη της κλιμακωτής ενίσχυσης του πρώτου κόμματος σε έδρες.
«Καταρχάς ο πρωθυπουργός απάντησε σε ερώτηση του δημοσιογράφου και το 25% δεν είναι ένα στοιχείο στην τύχη. Εάν ένα κόμμα έχει πάνω από 25%, έστω και 0,1%, παίρνει την προκαταβολή του μπόνους, παίρνει 20 έδρες. Εάν πάει 24% και κάτι, δεν την παίρνει».
Διευκρίνισε, ωστόσο, ότι τα σημερινά δημοσκοπικά δεδομένα δεν δείχνουν τη Νέα Δημοκρατία να βρίσκεται σε τέτοιο εκλογικό επίπεδο, επισημαίνοντας ότι στην πολιτική οι δυναμικές μπορούν να μεταβληθούν.
Αναφέρθηκε επίσης στο ενδεχόμενο διαδοχικών εκλογικών αναμετρήσεων, εφόσον δεν σχηματιστεί κυβέρνηση από την πρώτη κάλπη, και στις δυσκολίες που θα μπορούσε να δημιουργήσει μια αλλαγή ηγεσίας μεταξύ δύο εκλογών.
«Δεν θα ήθελα εγώ να πάρω τη σκυτάλη σε ένα κόμμα που ξέρω ότι ένα κομμάτι ψηφοφόρων ψηφίζει Νέα Δημοκρατία επειδή ψηφίζει Μητσοτάκη. Ουσιαστικά, να ξέρετε, δεν θα έχει, αν θεωρήσουμε ότι η Νέα Δημοκρατία έχει 25%, θα ξεκινάει τη μάχη της δεύτερης εκλογής, σε περίπτωση αλλαγής, με μικρότερο ποσοστό, γιατί όσοι ψηφίζουν με τέτοιο κριτήριο, το πρόσωπο του πρωθυπουργού, θα το ξανασκεφτούν».
Κατά την εκτίμησή του, η δήλωση Μητσοτάκη εντάσσεται περισσότερο στη στρατηγική κινητοποίησης των ψηφοφόρων της Νέας Δημοκρατίας ενόψει της πρώτης εκλογικής αναμέτρησης.
«Νομίζω ότι περισσότερο ήταν ένα μήνυμα μέσα στη γενική στρατηγική που έχει ο πρωθυπουργός, ο οποίος έχει κάθε λόγο να θέλει το τρία μπροστά, δηλαδή να έχει 30% και κάτι, αν μπορεί παραπάνω. Είναι μια πίεση ότι πάμε να πάρουμε, γιατί αυτό θα μπορούσε στις δεύτερες εκλογές να δημιουργήσει συνθήκες αυτοδυναμίας».
«Η ΕΛ.ΑΣ. έχει κάνει πλατό-Χρειάζεται νέες δεξαμενές ψηφοφόρων»
Στην ανάλυσή του για το κόμμα του Αλέξη Τσίπρα, ο Ζαχαρίας Ζούπης διαχώρισε τη σημερινή δεύτερη θέση από τη δυνατότητα περαιτέρω διεύρυνσης της εκλογικής του επιρροής.
Η ΕΛ.ΑΣ. βρίσκεται στο 15,9%, διατηρώντας απόσταση περίπου 3,5 μονάδων από το ΠΑΣΟΚ. Ο ίδιος, πάντως, σημείωσε ότι αυτή η διαφορά δεν επιτρέπει να θεωρηθεί οριστικά κλεισμένη η μάχη της δεύτερης θέσης, λόγω της στατιστικής αβεβαιότητας που συνοδεύει κάθε δημοσκόπηση.
«Σαν δημοσκόπος, όταν βλέπω διαφορά 3,5%, δεν δικαιούμαι να πω ότι έχει λήξει η μάχη, γιατί είναι στα πλαίσια του στατιστικού σφάλματος ή υπάρχουν κύκλοι, ας πούμε, στο εύρος τιμών αυτών των δυνάμεων που εμφανίζουν τα δύο κόμματα, υπάρχουν επικαλυπτόμενες ζώνες».
Πολιτικά, ωστόσο, αναγνώρισε ότι η ΕΛ.ΑΣ. έχει αποκτήσει ένα διακριτό προβάδισμα, επισημαίνοντας ταυτόχρονα ότι η δημοσκοπική της δυναμική δεν συνεχίζει την αρχική ανοδική πορεία.
«Η ΕΛ.ΑΣ. φαίνεται να έχει κάνει ένα πλατό αυτή τη στιγμή. Στις μετρήσεις του Ιουλίου είχε φτάσει και το 17,1%-17,2%. Φάνηκε κάπου να μειώνεται, να σταθεροποιείται τώρα».
Κατά την εκτίμησή του, το κόμμα έχει ήδη απορροφήσει σημαντικό μέρος των ψηφοφόρων που μπορούσε να προσελκύσει από τον παλαιό χώρο του ΣΥΡΙΖΑ, ενώ έχει καταγράψει και περιορισμένες μετακινήσεις από το ΠΑΣΟΚ.
«Έχει πάρει ό,τι έχει να πάρει, σχηματικά το λέω, από τον ΣΥΡΙΖΑ, από όλο αυτό τον χώρο του παλιού ΣΥΡΙΖΑ, είτε είχαν πάει Νέα Αριστερά είτε Πλεύση. Έχει πάρει και ένα κομμάτι μικρό του ΠΑΣΟΚ, της τάξης του 8%-9%, από ό,τι μελετάμε τις εισροές των κομμάτων, αλλά τώρα νομίζω ότι πρέπει να δει τις δεξαμενές. Έχει ανάγκη από νέες δεξαμενές. Από πού θα αντλήσει δυνάμεις;».
Ο Ζαχαρίας Ζούπης υποστήριξε ότι η επόμενη πρόκληση για την ΕΛ.ΑΣ. είναι η διεύρυνση προς το Κέντρο και προς κοινωνικά ακροατήρια που δεν προέρχονται αποκλειστικά από την παραδοσιακή εκλογική βάση του ΣΥΡΙΖΑ.
«Είναι υποχρεωμένο να δει και προς τις δυνάμεις του Κέντρου, να δει και σε άλλα ακροατήρια, προβάλλοντας όμως μια πολιτική η οποία μπορεί να συνενώνει όλα αυτά τα ακροατήρια».
«Έκλεισε ο κύκλος των νέων προσώπων-Χρειάζεται πανελλαδικό δίκτυο»
Πέρα από τα ποσοστά, ο διευθυντής Ερευνών της Opinion Poll ανέδειξε ένα δεύτερο κρίσιμο ζήτημα για την ΕΛ.ΑΣ.: την οργανωτική συγκρότηση και την παρουσία της σε ολόκληρη τη χώρα.
Όπως σημείωσε, η αρχική περίοδος προσέλκυσης νέων προσώπων έχει προσφέρει μια πρώτη δυναμική, αλλά πλέον το κόμμα χρειάζεται σταθερή πολιτική και οργανωτική παρουσία.
«Νομίζω ότι έχει κλείσει ο κύκλος των νέων προσώπων. Εγώ το θεωρώ και θετικό αυτό που έγινε, αλλά η μάχη που θα έρθει θα είναι πολύ σκληρή».
Αναφέρθηκε μάλιστα στα πρόσωπα που έχουν συνδεθεί με την προσπάθεια, σημειώνοντας ότι μεταξύ αυτών υπάρχουν αξιόλογοι άνθρωποι, πέρα από πρώην βουλευτές και στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ.
Το βασικό ζητούμενο, ωστόσο, είναι η δημιουργία οργανωμένου δικτύου σε όλη την επικράτεια.
«Νομίζω ότι και υπογράφανε αξιόλογοι άνθρωποι, όσο τους έχω γνωρίσει και μέσα από τη δουλειά μου, για να είμαι ειλικρινής, που μαζί και με άλλους ανθρώπους θα μπορούσαν να δημιουργήσουν, και πρέπει να προσέξει, αυτό που λέμε πανελλαδικό ιστό, το οποίο το ΠΑΣΟΚ το έχει έτοιμο».
Ο ίδιος εξήγησε γιατί θεωρεί καθοριστική την οργανωτική παρουσία ενός κόμματος σε κάθε περιοχή.
«Με όλες τις αδυναμίες του κομματικού φαινομένου στην Ελλάδα και των οργανώσεων, είναι σημαντικό σε κάθε χωριό, σε κάθε πόλη, σε κάθε εκλογική περιφέρεια να έχεις ανθρώπους».
Στην παρατήρηση του Χρήστου Κώνστα ότι η ΕΛ.ΑΣ. δεν διαθέτει ακόμη βαθιές οργανωτικές ρίζες σε κάθε γωνιά της χώρας, ο Ζαχαρίας Ζούπης υπογράμμισε ότι ένα νέο πολιτικό εγχείρημα χρειάζεται χρόνο, αλλά και συστηματική προσπάθεια δικτύωσης.
«Θα ήταν υπερβολή να ζητήσω ρίζες από ένα κόμμα που ιδρύθηκε το 2026. Αλλά πρέπει να αποκτήσει δικτύωση».
«Το ΠΑΣΟΚ δεν κεφαλαιοποίησε το momentum ούτε όταν δεν είχε τον Τσίπρα απέναντί του»
Από τα πλέον ενδιαφέροντα σημεία της συνέντευξης ήταν η ανάλυση για το ΠΑΣΟΚ και την αδυναμία του να διευρύνει ουσιαστικά τη δημοσκοπική του επιρροή, παρά την κυβερνητική φθορά και τη συρρίκνωση του ΣΥΡΙΖΑ.
Ο Ζαχαρίας Ζούπης αναγνώρισε ότι το ΠΑΣΟΚ πραγματοποίησε μια σημαντική οργανωτική και πολιτική προσπάθεια κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού, δίνοντας μεγαλύτερη έμφαση στο πρόγραμμά του και στην άμεση επικοινωνία με τους πολίτες.
«Για το ΠΑΣΟΚ νομίζω ότι έκανε μια καλή στροφή προς το καλοκαίρι, μια καλή προσπάθεια. Καταρχάς επικεντρώθηκε περισσότερο στο πρόγραμμα από ό,τι παλιότερα και έκανε μια μεγάλη κινητοποίηση, από ό,τι διάβαζα. Εσείς θα τα ζήσατε και στην Κρήτη. Νομίζω στη ΔΕΘ δεν περιορίστηκε μόνο στην ομιλία του Νίκου Ανδρουλάκη. Πήγαν σε νομούς, έπαιξε πολύ πόρτα-πόρτα, που φαίνεται ότι ακόμη αυτή η παραδοσιακή μέθοδος αποδίδει».
Υπογράμμισε, μάλιστα, τη σημασία της προσωπικής επικοινωνίας στην πολιτική.
«Κοιτάξτε, καλά τα social media, αλλά στην Ελλάδα ζούμε. Και όταν ο Ομπάμα, δεν ξέρω αν θυμάστε τα ρεπορτάζ, εκεί που είναι η χώρα των καμπανιών που γίνονται βασισμένες στα social media, πήγαινε σε κέντρα για hot dogs και συζητούσε με τον κόσμο. Η ανθρώπινη επικοινωνία είναι πάρα πολύ σημαντική και σε μια χώρα σαν την Ελλάδα».
Παρά την προσπάθεια αυτή, εξέφρασε προβληματισμό για τη σταθερή αδυναμία του ΠΑΣΟΚ να υπερβεί συγκεκριμένα δημοσκοπικά όρια.
«Ενώ είναι κόμμα που έχει υψηλή δυνητική ψήφο, που έχει ρίζες και μια ιστορικότητα, προσπαθώ να δω όλη την πορεία του τα τελευταία δυόμισι χρόνια. Ενώ και στην εποχή που δεν είχε εμφανιστεί ο Αλέξης Τσίπρας να ιδρύει κόμμα, δημοσκοπικά ήταν από το 12,5% στο 13,5%, ανεβοκατέβαινε εκεί. Κάποιες στιγμές μπορεί να έπαιρνε και 14%».
Στο σημείο αυτό ο Χρήστος Κώνστας παρενέβη, θέτοντας ευθέως το πολιτικό ερώτημα:
Αφού το ΠΑΣΟΚ δεν κατάφερε να κεφαλαιοποιήσει τη συγκυρία όταν δεν είχε ουσιαστικό ανταγωνιστή στον χώρο της Κεντροαριστεράς και ο ΣΥΡΙΖΑ βρισκόταν σε αποδρομή, πώς θα καταφέρει να το κάνει τώρα, με τον Αλέξη Τσίπρα να εμφανίζεται ως βασικός ανταγωνιστής;
Η απάντηση του Ζαχαρία Ζούπη ήταν χαρακτηριστική:
«Ακριβώς, ναι. Το θέσατε καλύτερα και από μένα. Νομίζω ότι αυτό είναι ένα ερώτημα, είναι αντικειμενικό που προκύπτει».
«Αν η δεύτερη θέση κριθεί στο 14%-15%, θα είναι η χαρά του Μητσοτάκη»
Ο Ζαχαρίας Ζούπης προχώρησε ακόμη περισσότερο, επισημαίνοντας ότι η διεκδίκηση της δεύτερης θέσης δεν έχει ουσιαστική πολιτική αξία εάν δεν συνοδεύεται από μια δυναμική που να επιτρέπει στο δεύτερο κόμμα να αμφισβητήσει την πρωτιά της Νέας Δημοκρατίας.
«Δεν φαντάζομαι να περιμένουν ότι ας ανέβουμε όσο μπορούμε, θα πέσει και ο Τσίπρας και ίσως η δεύτερη θέση να κριθεί στο 14%-14,5%. Μα τότε θα είναι και δώρον άδωρον. Θα αρχίσει να μην έχει και νόημα η μάχη της δεύτερης θέσης».
Εξήγησε ότι το πραγματικό πολιτικό διακύβευμα δεν είναι ποιο κόμμα θα καταλάβει τη δεύτερη θέση με ένα σχετικά χαμηλό ποσοστό, αλλά ποιο θα μπορέσει να συγκροτήσει μια αξιόπιστη κυβερνητική εναλλακτική.
«Η δεύτερη θέση, αν δεν απατώμαι, σύμφωνα με τη δική μου ανάλυση, τι σημαίνει πολιτικά; Είναι να μπορεί το δεύτερο κόμμα να ξεχωρίσει και να πει, έρχομαι, Μητσοτάκη, να σε αντιμετωπίσω. Αν είναι η δεύτερη θέση να παιχτεί στο 14%-15%, αυτό, συγγνώμη, αλλά είναι η χαρά του Κυριάκου Μητσοτάκη και της Νέας Δημοκρατίας».
Και πρόσθεσε:
«Δηλαδή, ακόμα κι αν πέσει και πάει στο 25%, φαντάζεστε το δεύτερο κόμμα να έχει 15%; Άρα η δεύτερη θέση πρέπει να πηγαίνει ταυτόχρονα με μεγαλύτερα ποσοστά του δεύτερου και να εμπεδώνεται στην κοινή γνώμη ότι εγώ μπορώ να αποτελέσω αξιόπιστη κυβερνητική επιλογή».
Συμμαχία Ελλήνων: «Το 3,5% δείχνει ότι μπορεί να υπάρχει μεγαλύτερο βάθος»
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσίασε η αναφορά στη Συμμαχία Ελλήνων, που εμφανίζεται για πρώτη φορά στη δημοσκόπηση της Opinion Poll με 3,5% στην εκτίμηση ψήφου.
Ο Χρήστος Κώνστας ρώτησε εάν το συγκεκριμένο ποσοστό μπορεί να συνδέεται με τις εξελίξεις γύρω από τον Ηλία Κασιδιάρη ή εάν αποτυπώνει μια ευρύτερη και πιο σταθερή εκλογική δεξαμενή.
Ο Ζαχαρίας Ζούπης εξήγησε αρχικά γιατί το κόμμα συμπεριλήφθηκε στις δημοσκοπήσεις.
Όπως ανέφερε, η Συμμαχία Ελλήνων απέστειλε επιστολή στον Σύνδεσμο Εταιρειών Δημοσκοπήσεων και στις εταιρείες, ενημερώνοντας ότι έχει ήδη ιδρυθεί και καταθέσει το καταστατικό της στον Άρειο Πάγο.
«Συνεδρίασε η επιτροπή δημοσκοπήσεων, όσοι εν ολίγοις ασχολούνται περισσότερο με την πολιτική έρευνα, και η ομόφωνη απόφαση ήταν ότι από τη στιγμή που είναι κόμμα που έχει καταθέσει στον Άρειο Πάγο, πρέπει να μπει στις λίστες μας, να μετριέται».
Στη συνέχεια αναφέρθηκε στην πρώτη εκλογική αποτύπωση του κόμματος.
«Έχω την εντύπωση ότι μάλλον παίρνουμε μια πρώτη γεύση ενός πολύ σκληρού πυρήνα που εκφράζεται. Το ότι εμφανίζεται με 3,5%, κατά τη γνώμη μου, δείχνει ότι μάλλον έχει και μεγαλύτερο βάθος».
Στην ερώτηση του Χρήστου Κώνστα εάν το 3,5% μπορεί να θεωρηθεί μια αρχική εκλογική βάση, απάντησε:
«Έτσι νομίζω αυτή τη στιγμή. Γιατί, ξέρετε, όταν ξαφνικά αρχίζεις να μετράς και βλέπεις ένα κόμμα, ακόμα και στην πρόθεση ψήφου ήταν στο 2,9%, δηλαδή δεν ήταν μακριά από το 3% στην απλή πρόθεση ψήφου. Και το 3,5% είναι αναγωγή».
Αναφέρθηκε επίσης στην εμπειρία των Σπαρτιατών στις εκλογές του 2023, ως παράδειγμα κόμματος που εμφάνισε εκλογική παρουσία χωρίς προηγουμένως να διαθέτει ευρεία δημόσια αναγνωρισιμότητα.
«Θα το παρακολουθήσουμε το φαινόμενο. Νομίζω ότι θα μας απασχολήσει, να το πω κάπως ουδέτερα, και στο επόμενο διάστημα».
Η υποχώρηση της Καρυστιανού και ο κατακερματισμός του πολιτικού σκηνικού
Αναφερόμενος στο πολιτικό εγχείρημα της Μαρίας Καρυστιανού, ο Ζαχαρίας Ζούπης περιέγραψε σημαντική υποχώρηση της αρχικής δημοσκοπικής δυναμικής του.
Όπως σημείωσε, στις μετρήσεις του Ιουνίου το συγκεκριμένο εγχείρημα είχε καταγραφεί σε ποσοστά της τάξης του 11%-12%, ενώ πλέον βρίσκεται περίπου στο 4%-4,5%.
«Η κυρία Καρυστιανού τον Ιούνιο μετρήθηκε και 11% και 12% σε έρευνες. Έχασε πάρα πολύ τον Ιούνιο, τον Ιούλιο, τον Αύγουστο, στις έρευνες του Σεπτεμβρίου. Τώρα είναι στο 4,5%, 4%, 4,5%, κάπου εκεί».
Ωστόσο, απέφυγε να θεωρήσει ότι η υποχώρηση έχει ολοκληρωθεί ή ότι έχει διαμορφωθεί οριστικά ένα νέο δημοσκοπικό επίπεδο.
«Δεν ξέρω τι επίδραση έχει πάνω και το κόμμα που συζητούσαμε πριν και η τυχόν εμφάνιση κόμματος Σαμαρά, που νομίζω ότι κάποια επίδραση θα την έχει. Τότε θα δυσκολέψουν τα πράγματα».
Στάθηκε ιδιαίτερα στον μεγάλο αριθμό κομμάτων που εμφανίζονται πλέον στις έρευνες.
«Μετρούσαμε δεκατέσσερα κόμματα, με το νέο κόμμα δεκαπέντε, και αν φτιάξει κόμμα ο κύριος Σαμαράς δεκαέξι. Είμαστε μικρή χώρα για να υπάρχουν δεκαέξι κόμματα που θα μετριούνται πάνω από 1%».
Σημείωσε ότι στη συγκεκριμένη μέτρηση δεν εμφανίζονται πλέον οι Δημοκράτες, οι Σπαρτιάτες και η Νέα Αριστερά, καθώς τα ποσοστά τους βρίσκονταν πολύ χαμηλότερα από το 1%.
«Νομίζω ότι ακόμα δεν έχει λήξει η περίοδος όπου κάποια κόμματα θα συνεχίσουν να βγαίνουν από την εικόνα στην πρόθεση ψήφου ή την εκτίμηση».
Κόμμα Σαμαρά: «Το 11,8% είναι δυνητική ψήφος-Το πιο σίγουρο κομμάτι βρίσκεται στο 3,5%»
Στο τελευταίο μέρος της συνέντευξης, ο Χρήστος Κώνστας έθεσε το ζήτημα της ενδεχόμενης ίδρυσης κόμματος από τον Αντώνη Σαμαρά και του 11,8% που δηλώνει ότι θα μπορούσε να το ψηφίσει.
Ο Ζαχαρίας Ζούπης επέμεινε ιδιαίτερα στη διάκριση μεταξύ δυνητικής ψήφου και πρόθεσης ψήφου, προειδοποιώντας ότι τα δύο μεγέθη δεν πρέπει να συγχέονται.
«Επαναλαμβάνω για πολλοστή φορά ότι η δυνητική ψήφος δεν είναι πρόθεση ψήφου. Καταρχάς, δύο παρατηρήσεις. Τουλάχιστον από τον Μάιο και μετά, που αυτή τη στιγμή έχω και τον σχετικό πίνακα μαζί μου, ο κύριος Σαμαράς είναι στο 3,5%-3,6%, κάπου εκεί κινείται, στο πολύ πιθανό να το ψηφίσω, ένα κομμάτι που είναι κάπως πιο σίγουρο, και υπάρχει ένα 7,5%-8% που παίζει και λέει αρκετά πιθανό».
Στην ερώτηση εάν το 3,5% αποτελεί τον πιο σταθερό πυρήνα, απάντησε:
«Το πιο σίγουρο είναι το 3,5%. Το πιο σίγουρο κομμάτι, και μάλιστα αυτό είναι στάσιμο».
Ο ίδιος εξήγησε ότι η δυνητική ψήφος μπορεί να είναι σημαντικά υψηλότερη από την πραγματική πρόθεση ψήφου, καθώς οι πολίτες συχνά δηλώνουν ότι θα μπορούσαν να ψηφίσουν περισσότερα από ένα κόμματα.
«Αν μετρήσουμε τώρα τη δυνητική ψήφο του ΠΑΣΟΚ, θα είναι πάνω από 35%. Καταλαβαίνετε τι θέλω να πω. Πάρα πολλοί πολίτες μπορεί να πουν και τρία και τέσσερα κόμματα αυτή την ώρα, με το κλίμα που δημιουργείται. Επικαλύπτονται ακροατήρια, όμως στο τέλος κάποιος κερδίζει».
Για τον Αντώνη Σαμαρά υποστήριξε ότι η πραγματική εκλογική δυναμική του θα μπορεί να αξιολογηθεί με μεγαλύτερη αξιοπιστία μόνο εφόσον ανακοινωθεί επίσημα το κόμμα, παρουσιαστούν τα στελέχη και το πρόγραμμά του και συμπεριληφθεί στην κανονική πρόθεση ψήφου.
«Τώρα πια νομίζω ότι και οι δημοσκόποι θα πρέπει να περιμένουμε. Όταν θα φτιάξει κόμμα ο κύριος Σαμαράς, θα δούμε τα πρόσωπα που τον περιστοιχίζουν, θα πει με μεγαλύτερη σαφήνεια το πρόγραμμά του και τα λοιπά. Τότε να το μετρήσουμε στην πρόθεση ψήφου. Εκεί θα μετρήσει όλη η επίδρασή του».
Μάλιστα, επικαλέστηκε την εμπειρία της Νέας Αριστεράς, η οποία αρχικά είχε καταγράψει σημαντικά ποσοστά δυνητικής ψήφου, χωρίς αυτά να μετατραπούν τελικά σε αντίστοιχη εκλογική επίδοση.
«Θυμάμαι τη Νέα Αριστερά, επειδή είναι ένα σχετικά πρόσφατο κόμμα, που όταν έφυγαν οι άνθρωποι από τον ΣΥΡΙΖΑ και το φτιάξανε, μετρούσαμε δυνητική ψήφο 15%-16% και είδαμε μια πορεία. Δεν θέλω να υπονοήσω κάτι, δεν θέλω να παρερμηνευτεί, γιατί ο πρωταγωνιστής, οι συνεργάτες, το πρόγραμμα, οι πολιτικές πρωτοβουλίες θα είναι που θα καθορίσουν την πρόθεση ψήφου».
Κλείνοντας, υπογράμμισε ότι η δυνητική ψήφος του 11,8% αποτελεί μια αφετηρία ενδιαφέροντος, όχι όμως ασφαλή εκτίμηση εκλογικού αποτελέσματος.
«Θα δούμε τι παίρνει. Παίρνει τρία, παίρνει τέσσερα, παίρνει πέντε, δεν ξέρω, παίρνει δεκαπέντε. Δεν μπορώ να το πω τώρα με μια σχετική αξιοπιστία και σοβαρότητα».
Κυβερνητική φθορά χωρίς ισχυρό αντίπαλο δέος
Η συνέντευξη του Ζαχαρία Ζούπη στον Politica 89.8 ανέδειξε μια σύνθετη πολιτική εικόνα, στην οποία η δυσαρέσκεια των πολιτών για την κυβέρνηση συνυπάρχει με την απουσία ισχυρού εναλλακτικού κυβερνητικού πόλου.
Η Νέα Δημοκρατία εμφανίζεται να διατηρεί μεγάλη δημοσκοπική απόσταση, παρά την αρνητική αξιολόγηση της κυβερνητικής της θητείας από την πλειονότητα των ερωτηθέντων.
Η ΕΛ.ΑΣ. του Αλέξη Τσίπρα έχει καταγράψει σημαντική αρχική δυναμική και βρίσκεται στη δεύτερη θέση, αλλά, σύμφωνα με την ανάλυση του διευθυντή Ερευνών της Opinion Poll, χρειάζεται πλέον νέες εκλογικές δεξαμενές, πολιτική διεύρυνση και ισχυρότερη οργανωτική παρουσία.
Το ΠΑΣΟΚ, παρά τις πολιτικές και οργανωτικές του πρωτοβουλίες, εξακολουθεί να αντιμετωπίζει το ερώτημα γιατί δεν κατάφερε να αξιοποιήσει τη συγκυρία ακόμη και την περίοδο κατά την οποία δεν είχε απέναντί του το νέο εγχείρημα του Αλέξη Τσίπρα.
Την ίδια στιγμή, η εμφάνιση νέων πολιτικών σχηματισμών, η υποχώρηση άλλων και η συζήτηση για ενδεχόμενο κόμμα Σαμαρά συνθέτουν ένα περιβάλλον αυξημένου κατακερματισμού, με ανοιχτά ερωτήματα για την τελική μορφή των εκλογικών συσχετισμών.
Η ουσία της ανάλυσης του Ζαχαρία Ζούπη αποτυπώθηκε στη διαπίστωσή του ότι η δεύτερη θέση δεν αρκεί ως πολιτικός στόχος εάν δεν συνοδεύεται από μια πραγματική δυνατότητα διεκδίκησης της διακυβέρνησης.
Και κυρίως στην επισήμανση ότι η κοινωνική δυσαρέσκεια, όσο μεγάλη κι αν είναι, δεν μετατρέπεται αυτομάτως σε πολιτική δυναμική υπέρ της αντιπολίτευσης.
«Η κλεψύδρα έχει γυρίσει για όλους», τόνισε χαρακτηριστικά, περιγράφοντας μια πολιτική περίοδο στην οποία τόσο η κυβέρνηση όσο και οι αντίπαλοί της καλούνται να αποδείξουν αν μπορούν να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις και τις προσδοκίες της κοινωνίας.
Aκούστε εδώ:
