Αδιέξοδα για προϋπολογισμό και ενέργεια στις Βρυξέλλες. Έκτακτη Σύνοδος της ΕΕ τον Νοέμβριο, νέοι φόροι επί τάπητος

Οι διαπραγματεύσεις για τον νέο επταετή προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης (2028-2034) κατέληξαν σε αδιέξοδο κατά τη Σύνοδο Κορυφής στις Βρυξέλλες, στις 15 Οκτωβρίου. Αρκετά κράτη-μέλη αμφισβητούν πλέον τη δυνατότητα επίτευξης συμφωνίας έως τον Δεκέμβριο του 2026. Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, αναλαμβάνει να διαμορφώσει νέα συμβιβαστική πρόταση, ενώ έχει προγραμματιστεί έκτακτη Σύνοδος Κορυφής για τις 26 Νοεμβρίου.
Βασικό σημείο διαφωνίας αποτέλεσε η πρόταση της ιρλανδικής προεδρίας για μείωση του προϋπολογισμού κατά 141 δισ. ευρώ, η οποία δεν έγινε αποδεκτή. Ο Κόστα εξετάζει πλέον εναλλακτικές πηγές χρηματοδότησης, με στόχο να περιοριστούν οι εθνικές εισφορές. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται νέοι ευρωπαϊκοί φόροι σε εταιρείες κρυπτονομισμάτων, διαδικτυακού τζόγου και μεγάλους τεχνολογικούς ομίλους, καθώς και ελληνική πρόταση για αξιοποίηση εσόδων από μελλοντικές άδειες δικτύων 6G.
Η καθυστέρηση προκαλεί ανησυχία, καθώς ενδεχόμενη συμφωνία μέσα στο 2027 θα περιορίσει τον διαθέσιμο χρόνο για την ολοκλήρωση των απαραίτητων νομοθετικών διαδικασιών. Αυτό θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο την απρόσκοπτη χρηματοδότηση ευρωπαϊκών προγραμμάτων από την 1η Ιανουαρίου 2028. Παρά τις προειδοποιήσεις του Κόστα, αρκετές κυβερνήσεις θεωρούν ότι δεν υπάρχει λόγος να επισπευσθούν οι διαπραγματεύσεις.
Πρόσθετο εμπόδιο αποτελεί το εκλογικό ημερολόγιο του 2027, με αναμετρήσεις σε αρκετά κράτη-μέλη, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα. Ευρωπαίοι αξιωματούχοι εκφράζουν φόβους ότι η συμφωνία μπορεί να καθυστερήσει έως το φθινόπωρο του 2027. Ωστόσο, η αμφισβήτηση της προθεσμίας του Δεκεμβρίου ενδέχεται να αποτελεί και διαπραγματευτική τακτική, καθώς οι κυβερνήσεις επιδιώκουν ευνοϊκότερους όρους πριν προχωρήσουν σε έναν τελικό συμβιβασμό.