Politica 89.8
Τα έξυπνα υδρόμετρα είναι ψηφιακοί μετρητές νερού που καταγράφουν και στέλνουν την κατανάλωση σε κεντρικά συστήματα σε πραγματικό χρόνο.
Τι είναι και πώς λειτουργούν:
• Αυτόματη μέτρηση: Στέλνουν δεδομένα χωρίς να χρειάζεται φυσική επίσκεψη καταμετρητή.
• Τεχνολογία IoT: Συνδέονται μέσω ασύρματων δικτύων (όπως NB-IoT ή LoRa) για άμεση επικοινωνία.
• Εφαρμογές κινητών: Οι πολίτες μπορούν να παρακολουθούν την κατανάλωσή τους σε live χρόνο μέσω web και mobile εφαρμογών
Η υπόθεση ωστόσο των λεγόμενων «έξυπνων» υδρομέτρων εξελίσσεται σε ζήτημα με σημαντικές οικονομικές, διοικητικές και πολιτικές διαστάσεις, καθώς στο επίκεντρο βρίσκονται δεκάδες έργα που χρηματοδοτήθηκαν με δημόσιους και ευρωπαϊκούς πόρους.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουν δει το φως της δημοσιότητας, πρόκειται για 55 εγκεκριμένες προτάσεις, με συνολικό προϋπολογισμό που προσεγγίζει τα 500 εκατ. ευρώ.
Παράλληλα, έχουν διατυπωθεί καταγγελίες για υπερκοστολογήσεις που σε ορισμένες περιπτώσεις φέρονται να φτάνουν ακόμη και το 700%, ενώ ερωτήματα προκαλεί το γεγονός ότι σε σημαντικό αριθμό διαγωνιστικών διαδικασιών φέρεται να εμφανίστηκε μόνο ένας συμμετέχων.
Η υπόθεση έχει ήδη απασχολήσει ελεγκτικούς και δικαστικούς μηχανισμούς. Η Εθνική Αρχή Διαφάνειας έχει προχωρήσει σε ελέγχους, ενώ η Επιτροπή Ανταγωνισμού εξετάζει ενδεχόμενες πρακτικές νόθευσης δημοσίων διαγωνισμών. Παράλληλα, σύμφωνα με τις μέχρι σήμερα πληροφορίες, πτυχές της υπόθεσης βρίσκονται υπό διερεύνηση και από την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία.
Ιδιαίτερη βαρύτητα αποδίδεται και σε ηλεκτρονική αλληλογραφία που φέρεται να έχει εντοπιστεί στο πλαίσιο των ερευνών και στην οποία, σύμφωνα με δημοσιευμένες πληροφορίες, γίνονται αναφορές σε τιμές, προσφορές και τεχνικές προδιαγραφές.
Μέχρι στιγμής, πάντως, οι έρευνες βρίσκονται σε εξέλιξη και η ύπαρξη ελέγχων ή καταγγελιών δεν συνιστά από μόνη της απόδειξη ποινικής ευθύνης. Τυχόν ποινικές ή άλλες ευθύνες θα κριθούν από τις αρμόδιες αρχές και τη Δικαιοσύνη.
Οι δημοσιονομικές διορθώσεις
Νέα διάσταση στην υπόθεση δίνουν οι δημοσιονομικές διορθώσεις που έχουν επιβληθεί ή προταθεί σε συγκεκριμένα έργα.
Στην περίπτωση του Κιλκίς ζητείται, σύμφωνα με τα σχετικά στοιχεία, η επιστροφή ποσού ύψους 2.035.418,70 ευρώ, που αντιστοιχεί στο 100% των δαπανών συγκεκριμένου υποέργου οι οποίες κρίθηκαν μη επιλέξιμες.
Οι εξελίξεις αυτές επαναφέρουν στο προσκήνιο το ζήτημα της εποπτείας των χρηματοδοτούμενων έργων και της αλυσίδας ευθύνης από την έγκριση της χρηματοδότησης έως την υλοποίηση και τον έλεγχο των συμβάσεων.
Κρίσιμα ερωτήματα αφορούν το ποιοι ενέκριναν τις χρηματοδοτήσεις, ποιοι είχαν την ευθύνη ελέγχου της εκτέλεσης των έργων, ποιες διαχειριστικές αρχές και υπηρεσίες είχαν την εποπτεία, αλλά και πότε ενημερώθηκε η εκάστοτε πολιτική ηγεσία για ενδεχόμενες καταγγελίες ή προβλήματα.
Στο πολιτικό σκέλος, η ΦΩΝΗ ΛΟΓΙΚΗΣ και η Αφροδίτη Λατινοπούλου ζητά πλήρη διερεύνηση της υπόθεσης και δημοσιοποίηση των συμβάσεων, των ελέγχων και των στοιχείων που αφορούν την αλυσίδα πολιτικής και διοικητικής εποπτείας.
Η ίδια θέτει, μεταξύ άλλων, τα ερωτήματα:
• Πώς εξηγείται η παρουσία ενός μόνο συμμετέχοντα σε τόσο μεγάλο αριθμό διαγωνισμών;
• Από ποια στοιχεία προκύπτουν οι καταγγελίες για υπερκοστολογήσεις που φέρονται να φτάνουν έως και το 700%;
• Τι ακριβώς περιλαμβάνει η ηλεκτρονική αλληλογραφία που έχει εντοπιστεί και αφορά τιμές, προσφορές και τεχνικές προδιαγραφές;
• Ποιοι ενέκριναν τις χρηματοδοτήσεις και ποιοι ήταν υπεύθυνοι για τον έλεγχο της εκτέλεσης των συμβάσεων;
• Ποια πολιτική ηγεσία είχε την εποπτεία των αρμόδιων φορέων και πότε ενημερώθηκε για τις σχετικές καταγγελίες;
Ταυτόχρονα υποστηρίζει ότι η πολιτική ευθύνη δεν μπορεί να περιορίζεται αποκλειστικά στους δήμους, στις Δημοτικές Επιχειρήσεις Ύδρευσης και Αποχέτευσης ή στις επιμέρους υπηρεσίες, όταν πρόκειται για έργα εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ που εγκρίθηκαν και χρηματοδοτήθηκαν μέσω κρατικών και ευρωπαϊκών μηχανισμών.
Ζητά να αποσαφηνιστεί πλήρως «ποιοι ενέκριναν, ποιοι ήλεγξαν, ποιοι γνώριζαν και τι έκαναν», ενώ σημειώνει ότι, όπου προκύψουν παρανομίες, θα πρέπει να αποδοθούν οι προβλεπόμενες ποινικές και διοικητικές ευθύνες.
Παράλληλα, ζητά να εξεταστούν και τυχόν πολιτικές ευθύνες, υποστηρίζοντας ότι, εφόσον αυτές τεκμηριωθούν, θα πρέπει να υπάρξουν και οι αντίστοιχες πολιτικές συνέπειες.
Το βασικό ερώτημα που πλέον τίθεται είναι ποιος θα επωμιστεί το κόστος σε περιπτώσεις όπου δαπάνες κρίνονται μη επιλέξιμες και επιβάλλονται δημοσιονομικές διορθώσεις, καθώς και κατά πόσο τα ποσά αυτά μπορούν να αναζητηθούν από όσους ενδεχομένως προκάλεσαν οικονομική ζημία.
Η έρευνα των αρμόδιων αρχών αναμένεται να δείξει εάν πίσω από τις καταγγελίες και τα ευρήματα προκύπτουν συγκεκριμένες παραβάσεις και, κυρίως, εάν υπάρχουν ευθύνες σε διοικητικό, οικονομικό ή ποινικό επίπεδο.
Σε κάθε περίπτωση, το ύψος των χρηματοδοτήσεων και η σοβαρότητα των καταγγελλόμενων ευρημάτων καθιστούν αναγκαία την πλήρη διαφάνεια ως προς τον τρόπο με τον οποίο εγκρίθηκαν, ανατέθηκαν, υλοποιήθηκαν και ελέγχθηκαν τα συγκεκριμένα έργα.
