Politica 89.8
Εγκυμοσύνη: Κάθε φορά αφήνει άλλο «αποτύπωμα» στον εγκέφαλο
Η εγκυμοσύνη δεν αλλάζει μόνο το σώμα. Τα τελευταία χρόνια, η επιστήμη αποκαλύπτει με ολοένα μεγαλύτερη σαφήνεια ότι επηρεάζει και τον εγκέφαλο, με τρόπους που φαίνεται να σχετίζονται με την προσαρμογή στη μητρότητα.
Τώρα, μια νέα μελέτη από το Amsterdam UMC, που δημοσιεύθηκε στο Nature Communications, αποκαλύπτει ότι η δεύτερη εγκυμοσύνη δεν φαίνεται να είναι απλώς μια «επανάληψη» της πρώτης. Αντίθετα, αφήνει το δικό της ξεχωριστό αποτύπωμα στον εγκέφαλο.
Τι έδειξε η μελέτη για την δεύτερη εγκυμοσύνη
Οι ερευνητές παρακολούθησαν 110 γυναίκες σε βάθος χρόνου. Κάποιες έγιναν μητέρες για πρώτη φορά, κάποιες κυοφορούσαν το δεύτερο παιδί τους, ενώ μια τρίτη ομάδα δεν είχε παιδιά. Με επαναλαμβανόμενες μαγνητικές τομογραφίες, η ομάδα κατέγραψε πώς μεταβαλλόταν η δομή και η λειτουργία του εγκεφάλου.
Παλαιότερη έρευνα της ίδιας επιστημονικής ομάδας είχε δείξει ότι η πρώτη εγκυμοσύνη συνδέεται με αλλαγές στον ανθρώπινο εγκέφαλο. Η νέα μελέτη δείχνει ότι και η δεύτερη εγκυμοσύνη συνδέεται με αλλαγές, αλλά όχι ακριβώς στις ίδιες περιοχές ή με την ίδια ένταση.
Στην πρώτη εγκυμοσύνη, οι μεγαλύτερες αλλαγές εντοπίστηκαν σε ένα δίκτυο του εγκεφάλου που ονομάζεται Default Mode Network (DMN), γνωστό ως Δίκτυο Προεπιλεγμένης Λειτουργίας. Πρόκειται για ένα δίκτυο που σχετίζεται, μεταξύ άλλων, με την αντίληψη του εαυτού μας, την κοινωνική σκέψη και τον τρόπο με τον οποίο επεξεργαζόμαστε πληροφορίες για τον εαυτό μας και τους άλλους.
Στη δεύτερη εγκυμοσύνη, το ίδιο δίκτυο φάνηκε να αλλάζει ξανά, αλλά σε μικρότερο βαθμό. Αντίθετα, πιο έντονες αλλαγές παρατηρήθηκαν σε δίκτυα που σχετίζονται με την προσοχή και την ανταπόκριση σε αισθητηριακά ερεθίσματα.
Με τι σχετίζονται αυτές οι αλλαγές;
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι αυτές οι αλλαγές μπορεί να σχετίζονται με τις διαφορετικές απαιτήσεις της δεύτερης εγκυμοσύνης και της φροντίδας περισσότερων παιδιών. Όταν υπάρχει ήδη ένα παιδί στο σπίτι, η μητέρα δεν προετοιμάζεται μόνο για το μωρό που έρχεται. Καλείται παράλληλα να ανταποκρίνεται στις ανάγκες ενός ήδη υπάρχοντος παιδιού, να μοιράζει την προσοχή της και να επεξεργάζεται περισσότερα ερεθίσματα μέσα στην καθημερινότητα.
Αυτό δεν σημαίνει ότι ο εγκέφαλος «δουλεύει καλύτερα» αλλά ότι μάλλον προσαρμόζεται σε νέες συνθήκες. Η δεύτερη εγκυμοσύνη, με άλλα λόγια, μπορεί να απαιτεί διαφορετικό είδος νευρικής προσαρμογής από την πρώτη.
Δεύτερη εγκυμοσύνη & δεσμός μητέρας-παιδιού
Η μελέτη εξέτασε επίσης πώς οι αλλαγές στον εγκέφαλο συνδέονται με τον συναισθηματικό δεσμό ανάμεσα στη μητέρα και το παιδί. Η σχέση αυτή φάνηκε πιο έντονη μετά την πρώτη εγκυμοσύνη σε σύγκριση με τη δεύτερη.
Αυτό είναι λογικό, αν σκεφτεί κανείς ότι η πρώτη εγκυμοσύνη σηματοδοτεί και τη μετάβαση στη μητρότητα. Η δεύτερη εγκυμοσύνη δεν είναι λιγότερο σημαντική, αλλά συμβαίνει σε ένα πλαίσιο όπου η εμπειρία της φροντίδας ενός παιδιού είναι ήδη πραγματικότητα.
Ο μητρικός εγκέφαλος «προσαρμόζεται»
Η εγκυμοσύνη είναι μια μεγάλη βιολογική και ψυχολογική μετάβαση. Και, όπως δείχνει η νέα μελέτη, ο εγκέφαλος δεν μένει αμέτοχος σε αυτή τη διαδικασία.
Κάθε εγκυμοσύνη φαίνεται να έχει κοινά αλλά και μοναδικά στοιχεία. Η πρώτη μπορεί να συνδέεται περισσότερο με τη μετάβαση στη μητρότητα, ενώ η δεύτερη ίσως σχετίζεται περισσότερο με την προσαρμογή σε μια οικογένεια που μεγαλώνει.
Το πιο σημαντικό είναι ότι ο μητρικός εγκέφαλος δεν είναι στατικός. Φαίνεται να προσαρμόζεται, να αναδιοργανώνεται και να ανταποκρίνεται στις νέες απαιτήσεις. Και όσο περισσότερο κατανοούμε αυτές τις αλλαγές, τόσο καλύτερα μπορούμε να στηρίξουμε τις γυναίκες όχι μόνο σωματικά, αλλά και ψυχικά, σε κάθε στάδιο της μητρότητας.
vita.gr
