Politica 89.8
Μέτρα προφύλαξης από τα κουνούπια φορείς του Ιού Δυτικού Νείλου – Τι να κάνετε στο σπίτι σας
Ο ιός του Δυτικού Νείλου μεταδίδεται κυρίως μέσω του τσιμπήματος από μολυσμένα με τον ιό (φορείς) κουνούπια του είδους Culex.
Με την αύξηση της κυκλοφορίας των κουνουπιών στην Ελλάδα και ειδικά στην Αττική, η πρόληψη έχει μεγάλη σημασία, επειδή δεν υπάρχει εν ισχύ εμβόλιο για τον Ιό του Δυτικού Νείλου. Η καλύτερη στρατηγική είναι πολυεπίπεδη: πρόληψη των τσιμπημάτων, ενώ παράλληλα δυσκολεύετε τα κουνούπια να χρησιμοποιήσουν το σπίτι και το άμεσο περιβάλλον σας ως εστίες αναπαραγωγής.
Πώς μπορείτε να προστατευτείτε από τον ιό του Δυτικού Νείλου σε εξωτερικούς χώρους;
- Χρησιμοποιήστε ένα εγκεκριμένο εντομοαπωθητικό στο εκτεθειμένο δέρμα, ειδικά από το σούρουπο έως την αυγή, όταν και τα κουνούπια Culex, που συνήθως μεταδίδουν τον ιό του Δυτικού Νείλου, είναι πιο δραστήρια. Ακολουθήστε τις οδηγίες στην ετικέτα του απωθητικού για τα όρια ηλικίας και τη συχνότητα επαναεφαρμογής.
- Να φοράτε άνετα ρούχα με μακριά μανίκια και παντελόνια όταν είναι εφικτό. Τα φυσικά εμπόδια έχουν σημασία επειδή η πρόληψη των τσιμπημάτων είναι επί του παρόντος ο κύριος τρόπος με τον οποίο μπορούμε να μειώσουμε τον κίνδυνο μόλυνσης.
Μια πρόσφατη συστηματική ανασκόπηση επί 19 ανθρώπινων μελετών υποστηρίζει αυτήν την προσέγγιση. Η τοπική χρήση απωθητικών παρείχε γενικά την μεγαλύτερη και πιο αξιόπιστη προστασία, ενώ πολλά προϊόντα αιθέριων ελαίων είχαν βραχύτερη δράση και μεγαλύτερη μεταβλητότητα.
Επομένως, τα ερευνητικά στοιχεία επιβεβαιώνουν τις συμβουλές δημόσιας υγείας για τη χρήση δοκιμασμένων, εγκεκριμένων απωθητικών.
Πώς κρατάμε τα κουνούπια του Δυτικού Νείλου μακριά από το σπίτι;
Η πιο χρήσιμη στρατηγική για το σπίτι είναι η απομάκρυνση κάθε στάσιμου νερού και η παρεμπόδιση της εισόδου των κουνουπιών σε εσωτερικούς χώρους. Τα κουνούπια Culex γεννούν αυγά στο νερό και μπορούν να χρησιμοποιούν συνηθισμένα δοχεία γύρω από τα σπίτια, όπως γλάστρες, λάστιχο στο μπαλκόνι, βουλωμένες υδροροές, δεξαμενές κ.α.
Τουλάχιστον μία φορά την εβδομάδα:
- αδειάστε και τρίψτε τις μπανιέρες για πουλιά κατοικίδια, τα πιατάκια από τις γλάστρες και άλλα δοχεία συγκράτησης νερού
- αναποδογυρίστε κουβάδες από σφουγγάρισμα
- αδειάστε το νερό μέσα στο λάστιχο του κήπου/μπαλκονιού
- μαζέψτε τυχόν παιχνίδια ή αντικείμενα που συλλέγουν νερό από τη βροχή και το πότισμα
- επισκευάστε τις σήτες παραθύρων και θυρών
- χρησιμοποιήστε κλιματιστικά και ανεμιστήρες για να μην ανοίγετε τα παράθυρα
Οι κουνουπιέρες μπορούν να προστατεύσουν τα μωρά και τα άτομα που κοιμούνται σε ανεπαρκώς θωρακισμένα δωμάτια.
Πόση διαφορά κάνει η απομάκρυνση των στάσιμων υδάτων;
Σημαντική, αν και καμία μεμονωμένη δράση ενός νοικοκυριού δεν μπορεί να εγγυηθεί την απόλυτη πρόληψη. Τα κουνούπια Culex αναπτύσσονται στο νερό, επομένως η μείωση του φυσικού αναπαραγωγικού τους περιβάλλοντος αποτελεί βασικό μέρος της προστασίας σας.
Σχετική έρευνα στην Αττική υποστηρίζει αυτήν τη στρατηγική. Συγκεκριμένα, μελέτη του 2025 επί ενός ολοκληρωμένου προγράμματος διαχείρισης φορέων διαπίστωσε μείωση 34% στον αριθμό των κουνουπιών Culex pipiens μετά από στοχευμένες παρεμβάσεις ελέγχου. Μελέτησε ένα συντονισμένο πρόγραμμα δημόσιας υγείας και όχι μεμονωμένα σπίτια, επομένως δεν μπορεί να μας πει πόσο μειώνει τον κίνδυνο μόλυνσης ενός ατόμου το άδειασμα ενός δοχείου.
Πότε είναι η προστασία πιο σημαντική;
Στην Ευρώπη, η μετάδοση του Ιού Δυτικού Νείλου συνήθως συμβαίνει από τα τέλη της άνοιξης έως το φθινόπωρο και συχνά κορυφώνεται από τον Ιούλιο έως τον Σεπτέμβριο. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας συμβουλεύει τους ανθρώπους στις πληγείσες περιοχές να λαμβάνουν σοβαρά υπόψη την πρόληψη των τσιμπημάτων. Οι ηλικιωμένοι και τα άτομα με ορισμένες ιατρικές παθήσεις διατρέχουν υψηλότερο κίνδυνο σοβαρής ασθένειας, καθιστώντας την αποφυγή των κουνουπιών ιδιαίτερα σημαντική γι’ αυτούς.
Συχνές Ερωτήσεις
Μπορούν τα κουνούπια να αναπαραχθούν μόνο σε μικρή ποσότητα νερού;
Ναι. Τα πιατάκια σε γλάστρες, οι κουβάδες κλπ μπορούν όλα να γίνουν εστίες αναπαραγωγής. Το τακτικό άδειασμα και ο καθαρισμός των δοχείων είναι πιο χρήσιμο από το να περιμένετε μέχρι να εμφανιστεί μια μεγάλη λίμνη στάσιμου νερού.
Είναι η κιτρονέλλα και άλλα φυσικά απωθητικά αρκετά;
Όχι απαραίτητα. Ορισμένα απωθητικά φυτικής προέλευσης λειτουργούν, αλλά η προστασία είναι συχνά μικρότερη και λιγότερο συνεπής σε σχέση με τα καλά μελετημένα προϊόντα του εμπορίου. Χρησιμοποιήστε ένα εγκεκριμένο απωθητικό και ακολουθήστε τις οδηγίες στην ετικέτα.
Πρέπει να αποφεύγω εντελώς το να βγαίνω μετά το σούρουπο;
Όχι. Στόχος είναι η μείωση του κινδύνου, όχι η… καραντίνα σε εσωτερικούς χώρους όλο το καλοκαίρι. Εάν βρίσκεστε έξω κατά τη διάρκεια της αιχμής της δραστηριότητας των κουνουπιών Culex, συνδυάστε το απωθητικό με την κάλυψη των ρούχων και άλλα πρακτικά εμπόδια.
Συμπέρασμα
Δεν υπάρχει ένα μόνο “μαγικό κόλπο”, που να αποτρέπει τον ιό του Δυτικού Νείλου. Η καλύτερη προσέγγιση συνδυάζει αποτελεσματικό απωθητικό, κάλυψη του εκτεθειμένου δέρματος, απομάκρυνση των κουνουπιών από το σπίτι και απομάκρυνση του στάσιμου νερού όπου είναι εφικτό.
Έρευνα συγκεκριμένα για την περιοχή της Αττικής υποστηρίζει αυτήν την πολυεπίπεδη στρατηγική δημόσιας υγείας.
Πηγές:
- ecdc.europa.eu
- who.int
- cdc.gov
