Politica 89.8
Η διαταραχή ελλειμματικής προσοχής και υπερκινητικότητας (ΔΕΠΥ/ADHD) συχνά χαρακτηρίζεται από δύο, ή σε ορισμένες περιπτώσεις τρεις, μεγάλες ομάδες συμπτωμάτων: Απροσεξία, υπερκινητικότητα και παρορμητισμό.
Μια νέα μελέτη, όμως, έρχεται να επιβεβαιώσει αυτό που δείχνουν οι έρευνες εδώ και χρόνια: Στην πραγματικότητα, Η ΔΕΠΥ ορίζεται από περισσότερες κατηγορίες συμπτωμάτων. Διεξάγοντας μια ανάλυση σε ενήλικες με ΔΕΠΥ, η μελέτη εντόπισε, συγκεκριμένα, 9 κατηγορίες συμπτωμάτων που βιώνουν τα άτομα με τη διαταραχή. Μεταξύ αυτών, περιλαμβάνεται φυσικά η βασική τριάδα των προαναφερθέντων συμπτωμάτων, αλλά και 6 λιγότερο γνωστές κατηγορίες:
1. Αναταραχή και αναστάτωση
Αφορά στη δυσκολία να κάνει κανείς τα πράγματα με μια σειρά ή να διατηρεί τα πράγματα σε τάξη. Στα παιδιά, αυτό μπορεί να εκδηλωθεί ως χαμένα μαθήματα και κακές ή ελλιπείς σημειώσεις. Οι ενήλικες μπορεί να δυσκολεύονται να διατηρήσουν τακτοποιημένο το σπίτι, να χάνουν εύκολα πράγματα ή να ζορίζονται να κάνουν σχέδια, στοιχεία δυνητικά επιζήμια για την προσωπική και επαγγελματική τους ζωή. Η αποδιοργάνωση αυτή συνοδεύεται συχνά από έντονα συναισθήματα υπερφόρτωσης.
2. Ξεχασιάρικη συμπεριφορά
Όλοι οι άνθρωποι μπορεί να ξεχάσουν κάποια στιγμή καθημερινές δραστηριότητες, όπως οι δουλειές του σπιτιού, η πληρωμή λογαριασμών και άλλα. Ωστόσο, τα άτομα με ΔΕΠΥ συχνά ξεχνούν σημαντικότερα πράγματα, όπως ένα κανονισμένο ραντεβού, πρόσφατα ή παλαιότερα γεγονότα, πληροφορίες ή ονόματα ατόμων. Μερικά άτομα χάνουν τα προσωπικά τους αντικείμενα επειδή δυσκολεύονται να θυμηθούν πού τα έβαλαν.
3. Ενεργοποίηση
Τα άτομα με ΔΕΠΥ συχνά δυσκολεύονται να ξεκινήσουν και να ολοκληρώσουν εργασίες, ακόμη κι εκείνες που τους φαίνονται ενδιαφέρουσες. Οι συμμετέχοντες στη μελέτη ανέφεραν ότι αισθάνονται να έχουν «κολλήσει» σε μια κατάσταση αδράνειας και ότι το μόνο πράγμα που θα μπορούσε να τους παρακινήσει ήταν ένα αίσθημα επείγοντος, εξωτερικές πιέσεις ή βοήθεια από τρίτους. Αυτή η δυσκολία με την εσωτερικά καθοδηγούμενη ενεργοποίηση βρίσκεται στον πυρήνα της διαταραχής.
4. Συναισθηματική δυσλειτουργία
Οι δυσκολίες στη ρύθμιση των συναισθημάτων αναφέρονται ευρέως στην επιστημονική βιβλιογραφία, αλλά δεν περιλαμβάνονται στα διαγνωστικά κριτήρια. Οι άνθρωποι με ΔΕΠΥ συχνά βιώνουν έντονα συναισθήματα, ενώ πολλοί αναφέρουν ότι αισθάνονται εξαντλημένοι μετά απ’ αυτά. Άλλοι αναφέρουν διακυμάνσεις συναισθημάτων, κάτι που από μόνο του είναι κουραστικό, ενώ πολλοί αναφέρουν τον θυμό και την απόρριψη ως δύο από τα πιο δύσκολα διαχειρίσιμα συναισθήματα.
5. Αντίληψη του χρόνου
Πολλοί συμμετέχοντες αναφέρουν ότι η ΔΕΠΥ επηρεάζει την αντίληψή τους για το χρόνο. Αυτό συνάδει με παλαιότερα στοιχεία, που δείχνουν ότι τα άτομα με τη διαταραχή δυσκολεύονται περισσότερο να εκτιμήσουν πόσο χρόνο θα χρειαστεί μια εργασία, ή ακόμη και πόσος χρόνος έχει περάσει από τη στιγμή που ξεκίνησαν να κάνουν κάτι. Όταν δεν δίνουν συνειδητά προσοχή, ο χρόνος «ξεφεύγει» εύκολα, ειδικά αν βρίσκονται σε κατάσταση υπερ-εστίασης. Η δυσκολία αντίληψης του χρόνου μπορεί, επίσης, να επηρεάσει τον τρόπο με τον οποίο τα άτομα αυτά αντιμετωπίζουν τις εργασίες: Μπορεί να υπερεκτιμούν πόσο χρόνο θα τους πάρει να ολοκληρώσουν μια εργασία που θεωρούν βαρετή, ενισχύοντας την αποφυγή ή να υποτιμούν πόσο χρόνο απαιτεί μια σημαντική εργασία, αντιμετωπίζοντας δυσκολίες στην τήρηση προθεσμιών.
6. Ύπνος
Πολλοί άνθρωποι με ΔΕΠΥ αναφέρουν ότι αντιμετωπίζουν δυσκολίες στον ύπνο. Από προηγούμενες μελέτες προκύπτει ότι είναι πιο πιθανό να παρουσιάζουν καθυστερημένο κιρκαδικό ρυθμό, που μπορεί να οδηγήσει σε κόπωση κατά τη διάρκεια της ημέρας, υπνηλία ή αυξημένη ευερεθιστότητα. Πολλοί ανέφεραν, επίσης, ότι αντιμετώπιζαν δυσκολίες στο να αποκοιμηθούν λόγω ασταμάτητων σκέψεων και πνευματικής υπερδιέγερσης. Αν και ακόμη δεν είναι σαφές αν τα προβλήματα ύπνου αποτελούν συννοσηρότητα της ΔΕΠΥ ή άμεσο σύμπτωμά της, είναι σημαντικό για τη διαγνωστική διαδικασία να αναφέρονται.
Η έρευνα για τη ΔΕΠΥ συνεχίζεται, δίνοντας στοιχεία ουσιαστικής σημασίας για την εμπειρία των ασθενών. Πολλά διαγνωστικά κριτήρια έχουν δημιουργηθεί με βάση την εξωτερική παρατήρηση, αλλά η έρευνα υπογραμμίζει ότι πολλές εμπειρίες που βρίσκονται στον πυρήνα της ΔΕΠΥ δεν είναι πάντα προφανείς. Τα πρόσφατα ερευνητικά στοιχεία δείχνουν ότι η εμπειρία της ΔΕΠΥ είναι πολύ πιο σύνθετη απ’ ό,τι πιστεύεται ευρέως.
Η προσθήκη των πληροφοριών που παρέχουν οι ίδιοι οι ασθενείς θα μπορούσε να διευρύνει την κατανόηση της διαταραχής, οδηγώντας σε καλύτερη διάγνωση. Δεδομένου ότι, σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, η διαταραχή εξακολουθεί να υποδιαγιγνώσκεται, η διεύρυνση της γνώσης για τα συμπτώματά της θα μπορούσε να αποτελέσει ένα καλό πρώτο βήμα για να προσφερθεί στους ανθρώπους με ΔΕΠΥ η βοήθεια που έχουν ανάγκη.
Πηγή: ygeiamou.gr
