Ενδομητρίωση: Απλό τεστ κάνει διάγνωση σε 5 λεπτά – Γνωρίστε το SAFE score

Δημοσιεύτηκε στις 20/03/2026 22:28

Ενδομητρίωση: Απλό τεστ κάνει διάγνωση σε 5 λεπτά – Γνωρίστε το SAFE score

Ένα σύντομο ερωτηματολόγιο 5 λεπτών, που αναπτύχθηκε από ερευνητές του Πανεπιστημίου του Κουίνσλαντ, μπορεί να μειώσει δραματικά τις μεγάλες καθυστερήσεις που αντιμετωπίζουν πολλές γυναίκες πριν λάβουν τη διάγνωση της ενδομητρίωσης.

Γνωστό ως Simplified Adolescent Factors for Endometriosis (SAFE) score, το εργαλείο έχει σχεδιαστεί για να εντοπίζει κορίτσια και νεαρές γυναίκες που διατρέχουν κίνδυνο να προσβληθούν από την πάθηση και να τις παραπέμπει γρήγορα σε ειδικό για περαιτέρω εξετάσεις. Η σχετική έρευνα δημοσιεύεται στο eClinicalMedicine.

Αντιμετωπίζοντας χρόνια καθυστέρησης στη διάγνωση

Η ενδομητρίωση είναι μια χρόνια και συχνά εξουθενωτική πάθηση, στην οποία ιστός παρόμοιος με τον βλεννογόνο της μήτρας αναπτύσσεται έξω από αυτήν, προκαλώντας φλεγμονή, ουλές και έντονο πόνο. Η πάθηση επηρεάζει εκατομμύρια γυναίκες σε όλο τον κόσμο, ενώ επί του παρόντος δεν υπάρχει θεραπεία.

Παρά τα σημαντικά ποσοστά εμφάνισής της, η διάγνωση της ενδομητρίωσης καθυστερεί σημαντικά – συχνά χρειάζονται 6-8 χρόνια. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, πολλές ασθενείς υποφέρουν από συνεχείς πόνους στην πύελο, βαριές περιόδους και προβλήματα γονιμότητας.

Η καθηγήτρια Gita Mishra AO, διευθύντρια του Κέντρου Έρευνας για την Υγεία των Γυναικών του Πανεπιστημίου Κουίνσλαντ, δήλωσε ότι στόχος του δείκτη SAFE είναι να αλλάξει αυτή την κατάσταση. «Το τεστ χρησιμοποιεί 6 ερωτήσεις για να εντοπίσει κορίτσια ή νεαρές γυναίκες που διατρέχουν κίνδυνο ενδομητρίωσης και χρειάζονται περαιτέρω αξιολόγηση», δήλωσε. «Ο προσδιορισμός των ασθενών που πρέπει να παραπεμφθούν και να υποβληθούν σε θεραπεία είναι δύσκολος, γι’ αυτό και η βελτίωση του τρόπου διάγνωσης αποτελεί βασική προτεραιότητα», πρόσθεσε.

Εντοπίζοντας έγκαιρα τους παράγοντες κινδύνου -ιδανικά στην εφηβεία, αμέσως μετά την έναρξη της εμμηνόρροιας– η ομάδα ελπίζει να μειώσει σημαντικά τον μέσο χρόνο αναμονής για τη διάγνωση και να ξεκινήσει νωρίτερα τη θεραπεία.

Πώς λειτουργεί η βαθμολογία SAFE

Η βαθμολογία SAFE βασίζεται σε ένα απλό ερωτηματολόγιο, που ρωτάει αν μια νεαρή γυναίκα:

🗸 Αντιμετωπίζει συχνά πόνους στην πύελο

🗸 Έχει αναζητήσει θεραπεία για πόνους στην πύελο

🗸 Χρησιμοποιεί παυσίπονα για πόνους στην πύελο

🗸 Αντιμετωπίζει βαριά εμμηνορροϊκή αιμορραγία

🗸 Έχει επώδυνες περιόδους

🗸 Έχει οικογενειακό ιστορικό ενδομητρίωσης.

Οι απαντήσεις βαθμολογούνται χρησιμοποιώντας ένα σύστημα βασισμένο σε πόντους. Όσο περισσότεροι παράγοντες κινδύνου εντοπίζονται, τόσο υψηλότερη είναι η βαθμολογία — και τόσο μεγαλύτερη η πιθανότητα να έχει η ασθενής ενδομητρίωση.

Το εργαλείο αναπτύχθηκε με βάση τα δεδομένα περισσότερων από 9.000 συμμετεχουσών στην Αυστραλιανή Διαχρονική Μελέτη για την Υγεία των Γυναικών. Οι ερευνητές ανέλυσαν τα μοτίβα και εντόπισαν βασικούς προγνωστικούς παράγοντες που σχετίζονται με τη μεταγενέστερη διάγνωση της ενδομητρίωσης. Σχεδιασμένο για χρήση στην πρωτοβάθμια περίθαλψη, το SAFE score θα μπορούσε να βοηθήσει τους γιατρούς να αποφασίζουν ποιες ασθενείς πρέπει να παραπέμπονται για απεικόνιση ή περαιτέρω διερεύνηση.

Γιατί η έγκαιρη διάγνωση είναι κρίσιμη

Μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις στη διάγνωση της ενδομητρίωσης είναι ότι τα συμπτώματα συχνά θεωρούνται φυσιολογικά. Ο έντονος εμμηνορροϊκός πόνος μπορεί να θεωρηθεί φυσιολογικός και τα συμπτώματα μπορεί να συμπίπτουν με άλλες παθήσεις, οδηγώντας σε λανθασμένη διάγνωση. «Οι μεγάλες καθυστερήσεις στη διάγνωση μπορεί να οφείλονται σε ασαφή συμπτώματα, έλλειψη ευαισθητοποίησης, εσφαλμένη διάγνωση και κανονικοποίηση του πόνου της εμμηνόρροιας», εξήγησε η δρ. Mishra. «Αυτό επηρεάζει σημαντικά την ποιότητα ζωής».

Παραδοσιακά, η διάγνωση απαιτούσε λαπαροσκοπική χειρουργική επέμβαση για να επιβεβαιωθεί η παρουσία ιστού παρόμοιου με τον ενδομήτριο εκτός της μήτρας. Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια γίνονται προσπάθειες για έγκαιρη, μη χειρουργική ανίχνευση, με τη χρήση υπερήχων ή μαγνητικής τομογραφίας.

Η έγκαιρη διάγνωση έχει επίσης σημαντικές επιπτώσεις στη γονιμότητα. Η έρευνα διαπίστωσε ότι πολλές γυναίκες διαγιγνώσκονται περίπου στην ηλικία των 30 ετών, οπότε και προσπαθούν να συλλάβουν. «Η έγκαιρη διάγνωση μπορεί να αλλάξει τη θεραπεία των προβλημάτων γονιμότητας αργότερα», εξήγησε η δρ. Mishra.

Για παράδειγμα, η πρόκληση ωορρηξίας χρησιμοποιείται συνήθως ως θεραπεία πρώτης γραμμής για τη γονιμότητα, αλλά συχνά είναι λιγότερο αποτελεσματική σε γυναίκες με ενδομητρίωση από την εξωσωματική γονιμοποίηση (IVF). Η έγκαιρη αναγνώριση της πάθησης θα μπορούσε να οδηγήσει σε πιο κατάλληλες θεραπευτικές αποφάσεις.

Τι αναμένεται στη συνέχεια

Η επόμενη φάση της έρευνας θα αξιολογήσει τη βαθμολογία SAFE σε πραγματικές κλινικές συνθήκες. Οι ερευνητές θα διερευνήσουν επίσης εάν το εργαλείο θα μπορούσε να αναπτυχθεί σε μια ψηφιακή εφαρμογή, για να καταστήσει τον έλεγχο ακόμη πιο προσβάσιμο.

Εάν επικυρωθεί στην κλινική πρακτική, η βαθμολογία SAFE θα μπορούσε να αποτελέσει ένα απλό, αλλά ισχυρό βήμα προς τη μείωση των χρόνων αβεβαιότητας, πόνου και καθυστερημένης περίθαλψης για τις γυναίκες και τα κορίτσια σε όλο τον κόσμο.

Πηγή: ygeiamou.gr


Περισσότερα Video

Ακολουθήστε το Politica στο Google News και στο Facebook