Δεύτερη σύνταξη: Ποιοι μπορούν να πάρουν έξτρα χρήματα – 15 ερωτήσεις και απαντήσεις

Νέες δυνατότητες για τη δημιουργία μιας «δεύτερης σύνταξης» αποκτούν μισθωτοί και ελεύθεροι επαγγελματίες μέσω των αλλαγών στην επαγγελματική ασφάλιση.
Τα νέα Ανοιχτά Ταμεία διευρύνουν την πρόσβαση, ενώ αυξάνονται τα ποσά που μπορούν να καταβάλλονται κάθε χρόνο και παρέχονται σημαντικά φορολογικά κίνητρα. Σήμερα λειτουργούν στην Ελλάδα 27 Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης, με περίπου 55.000 ασφαλισμένους και μέσο ατομικό λογαριασμό 10.500 ευρώ.
Τι πρέπει να γνωρίζουν οι ασφαλισμένοι:
1. Τι είναι η «δεύτερη σύνταξη»;
Πρόκειται για ένα πρόσθετο εισόδημα που μπορεί να δημιουργήσει ένας εργαζόμενος ή ελεύθερος επαγγελματίας μέσω της επαγγελματικής ασφάλισης.
Οι εισφορές συγκεντρώνονται σε ατομικό λογαριασμό και επενδύονται, ώστε όταν έρθει η ώρα της συνταξιοδότησης να υπάρχει ένα επιπλέον κεφάλαιο.
2. Αν μπω σε επαγγελματικό Ταμείο, θα πάρω δεύτερη σύνταξη;
Αυτός είναι ο βασικός στόχος. Η παροχή μπορεί, ανάλογα με το πρόγραμμα, να δοθεί είτε ως περιοδική σύνταξη είτε ως εφάπαξ.Το τελικό ποσό εξαρτάται από τις εισφορές, τα χρόνια συμμετοχής, τις επενδυτικές αποδόσεις και τους όρους του Ταμείου.
3. Ποιοι μπορούν να συμμετέχουν;
Η μεγάλη αλλαγή είναι ότι η επαγγελματική ασφάλιση ανοίγει σε περισσότερους εργαζόμενους.
Με τα Ανοιχτά Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης και τα Ανοιχτά Ομαδικά Ασφαλιστικά Προϊόντα Επαγγελματικής Συνταξιοδότησης διευκολύνεται ιδιαίτερα η πρόσβαση εργαζομένων μικρών επιχειρήσεων, οι οποίοι μέχρι σήμερα είχαν περιορισμένες επιλογές.
4. Πόσα χρήματα μπορεί να βάζει ένας ελεύθερος επαγγελματίας;
Το ανώτατο όριο εισφορών για τους ελεύθερους επαγγελματίες φτάνει τις 35.000 ευρώ τον χρόνο.
Αυτό δεν σημαίνει φυσικά ότι κάποιος πρέπει να καταβάλλει το ανώτατο ποσό. Το ύψος των εισφορών καθορίζεται με βάση τους όρους του προγράμματος και τις οικονομικές δυνατότητες του ασφαλισμένου.
5. Τι ισχύει για τους μισθωτούς;
Για τους μισθωτούς το ανώτατο όριο εισφορών μπορεί να φτάσει στο 35% του ετήσιου εισοδήματός τους.Οι εισφορές μπορεί να καταβάλλονται από τον εργαζόμενο, τον εργοδότη ή και από τους δύο.
6. Υπάρχει φοροαπαλλαγή;
Ναι. Οι εισφορές στα συγκεκριμένα επαγγελματικά συνταξιοδοτικά προγράμματα εκπίπτουν κατά 100%, μέχρι τα προβλεπόμενα ανώτατα όρια.Πρόκειται για ένα από τα σημαντικότερα κίνητρα του νέου πλαισίου για όσους θέλουν να δημιουργήσουν συμπληρωματικό συνταξιοδοτικό κεφάλαιο.
7. Τι ισχύει εάν είμαι άνω των 55 ετών;
Για όσους ασφαλίζονται για πρώτη φορά σε πρόγραμμα επαγγελματικής ασφάλισης από τα 55 και μετά προβλέπεται ειδικό όριο.
Οι μη μισθωτοί μπορούν να καταβάλλουν έως 20.000 ευρώ τον χρόνο, ενώ για τους μισθωτούς το όριο φτάνει στο 20% του εισοδήματός τους.Παράλληλα, καταργείται η φορολογική «ποινή» που λειτουργούσε ως αντικίνητρο για την είσοδο στην επαγγελματική ασφάλιση σε μεγαλύτερη ηλικία.Η παροχή συνδέεται με τους όρους του κάθε προγράμματος και μπορεί να καταβάλλεται είτε ως σύνταξη είτε ως εφάπαξ.Το νέο πλαίσιο συνδέει τη φορολογία της παροχής με την ηλικία κατά την οποία γίνεται η έξοδος από το πρόγραμμα.
9. Τι φόρο θα πληρώσω από τα 62 έως τα 67;
Εάν η έξοδος γίνει από το 62ο έως και το 67ο έτος, ο φόρος διαμορφώνεται σε:
5% εάν τα χρήματα καταβληθούν ως σύνταξη και 10% εάν ληφθούν ως εφάπαξ.
10. Τι αλλάζει εάν περιμένω μέχρι μετά τα 67;
Η φορολογία γίνεται ακόμη χαμηλότερη.
Μετά το 67ο έτος, ο συντελεστής πέφτει στο 2,5% για τη σύνταξη και στο 5% για το εφάπαξ.
Άρα, με βάση αποκλειστικά τη φορολογία της παροχής, υπάρχει μεγαλύτερο κίνητρο για παραμονή στο πρόγραμμα μετά τα 67.
11. Τι γίνεται αν χρειαστώ τα χρήματά μου νωρίτερα;
Καταργείται η πρόσθετη φορολογική ποινή που ίσχυε για την πρόωρη λήψη των χρημάτων.
Σε αυτή την περίπτωση η παροχή φορολογείται ως εισόδημα, χωρίς πρόσθετη επιβάρυνση μέσω αυξημένων φορολογικών συντελεστών.
Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι τα χρήματα μπορούν να αναληφθούν οποιαδήποτε στιγμή, καθώς πρέπει να πληρούνται και οι προϋποθέσεις του εκάστοτε προγράμματος.
12. Αν αλλάξω δουλειά, χάνω όσα έχω μαζέψει;
Όχι. Καθιερώνεται η πλήρης φορητότητα των δικαιωμάτων.
Ο εργαζόμενος μπορεί να μεταφέρει το κεφάλαιο και τα κατοχυρωμένα δικαιώματά του σε άλλο επαγγελματικό Ταμείο ή αντίστοιχο συνταξιοδοτικό πρόγραμμα.
13. Τι γίνεται εάν μείνω άνεργος;
Η ανεργία δεν σημαίνει αυτομάτως ότι χάνεται η επαγγελματική ασφάλιση.
Προβλέπεται δυνατότητα διατήρησης της σύνδεσης με το πρόγραμμα ακόμη και κατά τη διάρκεια περιόδου ανεργίας, ώστε να μη διακόπτεται η ασφαλιστική συνέχεια.
14. Είναι εγγυημένο πόσα χρήματα θα πάρω;
Όχι. Δεν υπάρχει ένα προκαθορισμένο ποσό δεύτερης σύνταξης κοινό για όλους.
Το τελικό κεφάλαιο εξαρτάται από το πόσα χρήματα καταβλήθηκαν, για πόσα χρόνια, τις επενδυτικές αποδόσεις και τους όρους του προγράμματος.
Γι’ αυτό και ο ασφαλισμένος θα πρέπει να εξετάζει προσεκτικά τις χρεώσεις, το επενδυτικό προφίλ και τους όρους καταβολής της παροχής.
15. Ποιους συμφέρει περισσότερο;
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει για τους νεότερους εργαζόμενους, επειδή έχουν περισσότερο χρόνο για να δημιουργήσουν κεφάλαιο, αλλά και για εργαζόμενους μικρών επιχειρήσεων που αποκτούν ευκολότερη πρόσβαση.
Αφορά επίσης ελεύθερους επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενους, καθώς και εργαζόμενους που αλλάζουν συχνά δουλειά.
Το βασικό που πρέπει να γνωρίζει κάθε ασφαλισμένος είναι ότι η επαγγελματική ασφάλιση δεν αντικαθιστά την κύρια και την επικουρική σύνταξη. Λειτουργεί συμπληρωματικά, δημιουργώντας ένα πρόσθετο εισόδημα για τα χρόνια μετά την εργασία.