Politica 89.8
Διπλά ένσημα: Ποιοι παίρνουν μεγαλύτερη σύνταξη – Ποιοι χάνουν την προσαύξηση
Σημαντική αύξηση στη σύνταξή τους μπορούν να εξασφαλίσουν ασφαλισμένοι που για κάποια χρόνια της εργασιακής τους ζωής κατέβαλλαν παράλληλα εισφορές σε δύο Ταμεία.
Τα γνωστά ως «διπλά ένσημα» μπορούν να δώσουν έξτρα ποσό στη σύνταξη, το οποίο σε ορισμένες περιπτώσεις φτάνει ακόμη και τα 338 ευρώ τον μήνα. Δεν κερδίζουν, όμως, όλοι το ίδιο.
Το «κλειδί» βρίσκεται στο πότε πραγματοποιήθηκε η παράλληλη ασφάλιση και πότε συνταξιοδοτήθηκε ο ασφαλισμένος.
Διαφορετικοί κανόνες ισχύουν για τις εισφορές που καταβλήθηκαν έως τις 31 Δεκεμβρίου 2016 και διαφορετικοί για την ασφάλιση από την 1η Ιανουαρίου 2017 και μετά.
Υπάρχει, παράλληλα, μία κατηγορία συνταξιούχων που βρίσκεται σε δυσμενέστερη θέση: όσοι είχαν ήδη συνταξιοδοτηθεί πριν από τις 13 Μαΐου 2016 και δεν είχαν συμπληρώσει 16 χρόνια παράλληλης ασφάλισης.
Διπλά ένσημα έως το 2016: Πόσο αυξάνεται η σύνταξη
Στην πρώτη κατηγορία ανήκουν ασφαλισμένοι που είχαν παράλληλη ασφάλιση σε δύο Ταμεία έως τις 31 Δεκεμβρίου 2016 και συνταξιοδοτήθηκαν από τις 13 Μαΐου 2016 και μετά ή πρόκειται να συνταξιοδοτηθούν στο μέλλον.
Ο παράλληλος χρόνος ασφάλισης δεν χάνεται, καθώς οι πρόσθετες εισφορές που είχαν καταβληθεί στον δεύτερο ασφαλιστικό φορέα μπορούν να δώσουν προσαύξηση στη σύνταξη.
Το ποσό εξαρτάται από τα χρόνια παράλληλης ασφάλισης, τις εισφορές που καταβλήθηκαν και τις αντίστοιχες συντάξιμες αποδοχές.
Ενδεικτικά, ο υπολογισμός μπορεί να οδηγήσει σε προσαύξηση της τάξης του 1,5% επί των συντάξιμων αποδοχών για κάθε έτος παράλληλης ασφάλισης.
Για παράδειγμα, ασφαλισμένος με 10 χρόνια παράλληλης ασφάλισης και συντάξιμες αποδοχές 1.000 ευρώ μπορεί να πάρει επιπλέον περίπου 150 ευρώ τον μήνα στη σύνταξή του.
Σε άλλη περίπτωση, ασφαλισμένος με 15 χρόνια παράλληλης ασφάλισης και εισφορές 300 ευρώ τον μήνα μπορεί να φτάσει σε προσαύξηση περίπου 338 ευρώ, ανάλογα πάντα με τα ασφαλιστικά του δεδομένα.
Τέτοιες περιπτώσεις αφορούν, μεταξύ άλλων, ασφαλισμένους που είχαν κύρια ασφάλιση στο ΙΚΑ και ταυτόχρονα κατέβαλλαν εισφορές στο ΤΕΒΕ, στο ΤΣΜΕΔΕ ή σε άλλο πρώην Ταμείο.
Τι ισχύει για την παράλληλη ασφάλιση από το 2017
Διαφορετικός είναι ο τρόπος υπολογισμού για τον χρόνο ασφάλισης από την 1η Ιανουαρίου 2017 και μετά. Με την ενοποίηση των ασφαλιστικών φορέων στον ΕΦΚΑ, η παράλληλη δραστηριότητα δεν δημιουργεί με τον ίδιο τρόπο έναν δεύτερο αυτοτελή χρόνο ασφάλισης.
Οι επιπλέον εισφορές, όμως, δεν πάνε χαμένες. Αξιοποιούνται στον υπολογισμό των συντάξιμων αποδοχών και μπορούν έτσι να αυξήσουν την ανταποδοτική σύνταξη. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση εργαζομένου που απασχολείται ως μισθωτός και ταυτόχρονα είναι ελεύθερος επαγγελματίας.
Εάν από τη μισθωτή εργασία έχει συντάξιμες αποδοχές 1.200 ευρώ και από την παράλληλη αυτοαπασχόληση προκύπτουν επιπλέον συντάξιμες αποδοχές περίπου 280 ευρώ, η συνολική βάση μπορεί να ανέλθει στα 1.480 ευρώ.
Σε ορίζοντα 37 ετών ασφάλισης, η διαφορά μπορεί να οδηγήσει σε περίπου 119 ευρώ μεγαλύτερη μηνιαία σύνταξη σε σχέση με την περίπτωση που υπήρχε μόνο η μισθωτή απασχόληση.
Το όφελος μπορεί να είναι μεγαλύτερο όταν αυξάνονται οι αποδοχές και οι εισφορές. Με συνολικές συντάξιμες αποδοχές 2.640 ευρώ, για παράδειγμα, η σύνταξη μπορεί να είναι περίπου 280 ευρώ υψηλότερη από εκείνη που θα προέκυπτε μόνο από τη μισθωτή εργασία.
Ανάλογη λογική εφαρμόζεται και όταν κάποιος εργάζεται ταυτόχρονα ως μισθωτός σε δύο διαφορετικούς εργοδότες, καθώς οι αποδοχές συνυπολογίζονται για τη διαμόρφωση των συντάξιμων αποδοχών.
Ποιοι είναι οι χαμένοι από τα «διπλά ένσημα»
Στους χαμένους βρίσκονται κυρίως συνταξιούχοι που αποχώρησαν πριν από τις 13 Μαΐου 2016 και είχαν λιγότερα από 16 χρόνια παράλληλης ασφάλισης. Για αυτούς δεν εφαρμόζεται ο ίδιος μηχανισμός προσαύξησης που ισχύει για όσους συνταξιοδοτήθηκαν μετά τη συγκεκριμένη ημερομηνία. Ο παράλληλος χρόνος δεν μετατρέπεται αυτόματα σε επιπλέον ποσό σύνταξης, ενώ για να προκύψει δικαίωμα δεύτερης σύνταξης απαιτείται η συμπλήρωση 16 ετών παράλληλης ασφάλισης.
Έτσι, ένας συνταξιούχος μπορεί να έχει καταβάλει για χρόνια εισφορές σε δύο διαφορετικά Ταμεία, χωρίς τελικά να απολαμβάνει την ίδια προσαύξηση με έναν ασφαλισμένο που συνταξιοδοτήθηκε μετά τις 13 Μαΐου 2016.
Στους δυνητικά χαμένους μπορούν να βρεθούν και ασφαλισμένοι που έχουν περισσότερες από μία επαγγελματικές δραστηριότητες της ίδιας ασφαλιστικής ιδιότητας, όταν δεν καταβάλλονται ξεχωριστές εισφορές για κάθε δραστηριότητα. Με άλλα λόγια, δύο επαγγελματικές δραστηριότητες δεν σημαίνουν απαραίτητα και διπλό όφελος στη σύνταξη.
Τα 4 σημεία που πρέπει να ελέγξουν οι ασφαλισμένοι
Όσοι είχαν παράλληλη ασφάλιση θα πρέπει να ελέγξουν τέσσερα βασικά στοιχεία:
πόσα χρόνια είχαν ταυτόχρονη ασφάλιση,
εάν ο παράλληλος χρόνος ήταν πριν ή μετά την 1η Ιανουαρίου 2017,
πόσες και τι ύψους εισφορές καταβλήθηκαν,
πότε συνταξιοδοτήθηκαν ή πρόκειται να συνταξιοδοτηθούν.
Η ημερομηνία αποτελεί το βασικό «κλειδί». Για την παράλληλη ασφάλιση έως το τέλος του 2016 οι επιπλέον εισφορές μπορούν να δώσουν ξεχωριστή προσαύξηση στη σύνταξη. Από το 2017 και μετά αξιοποιούνται κυρίως μέσω της αύξησης των συντάξιμων αποδοχών και της ανταποδοτικής σύνταξης.
Γι’ αυτό δύο ασφαλισμένοι με τον ίδιο αριθμό ετών παράλληλης εργασίας μπορεί τελικά να δουν πολύ διαφορετικό ποσό στον τραπεζικό τους λογαριασμό όταν έρθει η ώρα της σύνταξης.
