Politica 89.8
Μια επιπλέον εθνική σύνταξη: Το μεγάλο σενάριο για 1,87 εκατ. συνταξιούχους – Ποιοι μπαίνουν στη λίστα
Μια νέα εισοδηματική ενίσχυση, η οποία για τους χαμηλοσυνταξιούχους μπορεί να φτάσει ακόμη και στο ύψος μιας επιπλέον εθνικής σύνταξης, βρίσκεται μεταξύ των σεναρίων που εξετάζει η κυβέρνηση λίγες ώρες πριν «κλειδώσει» το πακέτο της ΔΕΘ.
Στο επίκεντρο βρίσκεται η μόνιμη ενίσχυση που θα καταβληθεί τον Νοέμβριο σε περίπου 1,87 εκατομμύρια δικαιούχους. Το ποσό των 300 ευρώ αποτελεί τη βάση, ωστόσο οι τελευταίοι υπολογισμοί εξετάζουν τη δυνατότητα αύξησής του στα 400 ευρώ, ακόμη και στα 446 ευρώ, όσο περίπου είναι σήμερα η εθνική σύνταξη.
Εάν τελικά επιλεγεί το ανώτερο σενάριο, ένας χαμηλοσυνταξιούχος θα μπορεί να λάβει μέσα στον Νοέμβριο ένα πρόσθετο ποσό που θα αντιστοιχεί περίπου σε μία ακόμη μηνιαία εθνική σύνταξη. Πρόκειται για μια σημαντική εισοδηματική «ένεση», η οποία θα έρθει λίγο πριν από τις γιορτές και μόλις έναν μήνα πριν περάσει στους λογαριασμούς των συνταξιούχων και η νέα αύξηση των συντάξεων για το 2027.
Το τελικό ποσό της ενίσχυσης δεν έχει ακόμη αποφασιστεί. Το οικονομικό επιτελείο βάζει κάτω το κόστος κάθε σεναρίου, σε συνδυασμό με τα διαθέσιμα δημοσιονομικά περιθώρια, την πορεία των φορολογικών εσόδων και το συνολικό κόστος των μέτρων που θα ανακοινωθούν από τον Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη στη Θεσσαλονίκη.
Το πακέτο για τους συνταξιούχους, πάντως, δεν περιορίζεται στην ενίσχυση του Νοεμβρίου. Στην ίδια εξίσωση μπαίνουν η νέα αύξηση των συντάξεων που υπολογίζεται πλέον κοντά στο 2,6%, η αλλαγή στην προσωπική διαφορά που αφορά περίπου 670.000 συνταξιούχους, αλλά και πιθανές παρεμβάσεις στην Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων για περίπου 400.000 δικαιούχους. Αυτό σημαίνει ότι για διαφορετικές κατηγορίες συνταξιούχων μπορεί να προκύψουν περισσότερες από μία αυξήσεις ή ενισχύσεις μέσα στους επόμενους μήνες.
Από τα 300 στα 400 ή ακόμη και στα 446 ευρώ
Το μεγαλύτερο ενδιαφέρον συγκεντρώνει αυτή τη στιγμή το ύψος της μόνιμης ενίσχυσης του Νοεμβρίου. Η κυβέρνηση έχει ως βάση το ποσό των 300 ευρώ, όμως εξετάζει εάν υπάρχει το δημοσιονομικό περιθώριο για μια μεγαλύτερη παρέμβαση.
Το πρώτο σενάριο ανεβάζει την ενίσχυση στα 400 ευρώ, δηλαδή κατά 100 ευρώ περισσότερο. Υπάρχει, όμως, και ένα ακόμη πιο ενισχυμένο σενάριο, σύμφωνα με το οποίο το ποσό θα μπορούσε να φτάσει στα 446 ευρώ.
Η επιλογή αυτού του ποσού θα είχε και ισχυρό συμβολισμό, καθώς αντιστοιχεί περίπου στο σημερινό ύψος της εθνικής σύνταξης. Για όσους λαμβάνουν χαμηλές συντάξεις, επομένως, η ενίσχυση θα προσεγγίζει στην πράξη μια επιπλέον μηνιαία σύνταξη.
Οι τελικές αποφάσεις θα ληφθούν με βάση το δημοσιονομικό κόστος, καθώς ακόμη και μία αύξηση μερικών δεκάδων ευρώ ανά δικαιούχο μεταφράζεται σε σημαντική πρόσθετη δαπάνη όταν αφορά σχεδόν 1,9 εκατομμύρια πολίτες.
Ποιοι βρίσκονται στη λίστα
Η περίμετρος των δικαιούχων έχει διευρυνθεί σημαντικά και πλέον υπολογίζεται ότι φτάνει περίπου τα 1,87 εκατομμύρια άτομα, δηλαδή περίπου το 85% του συνταξιοδοτικού πληθυσμού.
Εκτός από τους συνταξιούχους που πληρούν τα προβλεπόμενα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια, στην ενίσχυση περιλαμβάνονται ανασφάλιστοι υπερήλικες και άτομα με αναπηρία.Οι αλλαγές στα κριτήρια έχουν ήδη ανοίξει την πόρτα σε περίπου 420.000 επιπλέον δικαιούχους, αυξάνοντας αισθητά τον αριθμό των πολιτών που μπορούν να λάβουν το ποσό.
Στο τραπέζι βρίσκεται παράλληλα μια σημαντική αλλαγή για χήρες και χήρους. Το ηλικιακό όριο εξετάζεται να μειωθεί από τα 65 στα 60 έτη, εφόσον η σύνταξη χηρείας αποτελεί τη μοναδική πηγή εισοδήματός τους. Με την αλλαγή αυτή θα διευρυνθεί ακόμη περισσότερο η περίμετρος προστασίας για μια κατηγορία συνταξιούχων που σε αρκετές περιπτώσεις διαθέτει περιορισμένο μηνιαίο εισόδημα.
Δεύτερη αύξηση από τον Δεκέμβριο
Έναν μήνα μετά την καταβολή της ενίσχυσης του Νοεμβρίου έρχεται η επόμενη αλλαγή για τους συνταξιούχους. Πρόκειται για την τακτική αύξηση των συντάξεων για το 2027, η οποία θα φανεί στις συντάξεις Ιανουαρίου που καταβάλλονται τον Δεκέμβριο του 2026.
Με τα μέχρι στιγμής δεδομένα, το ποσοστό της αύξησης εκτιμάται ότι θα κινηθεί περίπου στο 2,6%, υψηλότερα από την αρχική εκτίμηση του 2,4%.
Η τελική αύξηση θα εξαρτηθεί από τα στοιχεία για την ανάπτυξη και τον πληθωρισμό, ωστόσο, εφόσον επιβεβαιωθεί το 2,6%, περίπου 2,5 εκατομμύρια συνταξιούχοι θα δουν νέα προσαρμογή στις αποδοχές τους.
Για έναν συνταξιούχο με σύνταξη 500 ευρώ, μια αύξηση 2,6% αντιστοιχεί σε περίπου 13 ευρώ τον μήνα ή 156 ευρώ τον χρόνο.
Στα 1.000 ευρώ σύνταξης, η αύξηση φτάνει τα 26 ευρώ τον μήνα ή 312 ευρώ ετησίως.
Για σύνταξη 1.250 ευρώ, το όφελος διαμορφώνεται περίπου στα 32,5 ευρώ τον μήνα ή 390 ευρώ τον χρόνο.
Αντίστοιχα, σε σύνταξη 1.500 ευρώ, η αύξηση είναι περίπου 39 ευρώ τον μήνα και 468 ευρώ σε ετήσια βάση.
Για υψηλότερη σύνταξη της τάξης των 2.000 ευρώ, η αύξηση φτάνει τα 52 ευρώ τον μήνα ή 624 ευρώ τον χρόνο, ενώ στα 2.700 ευρώ το ετήσιο μικτό όφελος ξεπερνά τα 840 ευρώ.
Τα ποσά αυτά είναι μικτά και το τελικό όφελος που θα φτάσει στην τσέπη κάθε συνταξιούχου θα εξαρτηθεί από τις προβλεπόμενες κρατήσεις και τη φορολογία.
Οι 670.000 που θα δουν για πρώτη φορά ολόκληρη την αύξηση
Μια από τις σημαντικότερες αλλαγές αφορά περίπου 670.000 συνταξιούχους με προσωπική διαφορά.
Για χρόνια, ένα μεγάλο μέρος αυτών των συνταξιούχων δεν έβλεπε πραγματική αύξηση στο ποσό που έμπαινε στον τραπεζικό λογαριασμό, καθώς οι ετήσιες αυξήσεις συμψηφίζονταν με την προσωπική διαφορά. Από το 2027 αυτό αναμένεται να αλλάξει.Η προσωπική διαφορά θα εξακολουθήσει να εμφανίζεται ξεχωριστά, ωστόσο δεν θα λειτουργεί πλέον ως μηχανισμός που «τρώει» τις νέες αυξήσεις. Έτσι, ένας συνταξιούχος που εξακολουθεί να έχει υπόλοιπο προσωπικής διαφοράς θα μπορεί να πάρει κανονικά την αύξηση του 2027.Εφόσον, για παράδειγμα, δικαιούται αύξηση 25 ευρώ τον μήνα, το ποσό αυτό δεν θα χρησιμοποιείται για να μειωθεί λογιστικά η προσωπική του διαφορά, αλλά θα περνά στην καταβαλλόμενη σύνταξη. Πρόκειται για αλλαγή με ιδιαίτερη σημασία, καθώς ουσιαστικά βάζει τέλος σε μια διαφορετική μεταχείριση μεταξύ παλαιών και νέων συνταξιούχων ως προς τις ετήσιες αυξήσεις.
Τι μπορεί να αλλάξει στην ΕΑΣ
Ένα ακόμη «μέτωπο» που παραμένει ανοιχτό αφορά την Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ). Περίπου 400.000 συνταξιούχοι με υψηλότερες κύριες συντάξεις εξακολουθούν να επιβαρύνονται από την εισφορά, με αποτέλεσμα ένα μέρος της αύξησης που λαμβάνουν να περιορίζεται από τις σχετικές κρατήσεις.Στο τραπέζι βρίσκονται αλλαγές στα κλιμάκια της ΕΑΣ, με στόχο να αντιμετωπιστούν στρεβλώσεις και να περιοριστούν οι περιπτώσεις στις οποίες μια μικρή αύξηση της σύνταξης μπορεί να οδηγήσει σε δυσανάλογη επιβάρυνση. Παράλληλα εξετάζεται και η κατάργηση της ΕΑΣ στις επικουρικές συντάξεις.
Εφόσον προχωρήσει η συγκεκριμένη παρέμβαση, οι συνταξιούχοι που σήμερα έχουν σχετική κράτηση στην επικουρική τους θα δουν απευθείας αύξηση στο καθαρό ποσό που λαμβάνουν κάθε μήνα.
Τι μπορεί να μπει στην τσέπη ενός συνταξιούχου
Το ενδιαφέρον πλέον στρέφεται στον συνδυασμό των μέτρων.
Ένας συνταξιούχος που θα είναι δικαιούχος της ενίσχυσης του Νοεμβρίου και παράλληλα της αύξησης του 2027 μπορεί να έχει διπλό όφελος μέσα σε διάστημα λίγων εβδομάδων.
Για παράδειγμα, εάν ένας συνταξιούχος των 1.000 ευρώ λάβει ενίσχυση 400 ευρώ και στη συνέχεια αύξηση 2,6%, το συνολικό μικτό όφελος σε ορίζοντα ενός έτους μπορεί να φτάσει περίπου τα 712 ευρώ.
Εάν η ενίσχυση ανέβει στα 446 ευρώ, το αντίστοιχο όφελος προσεγγίζει τα 758 ευρώ, χωρίς να υπολογίζονται τυχόν πρόσθετες θετικές αλλαγές από προσωπική διαφορά ή ΕΑΣ.
Για έναν χαμηλοσυνταξιούχο των 500 ευρώ, η ενίσχυση των 446 ευρώ θα έχει ακόμη μεγαλύτερη αναλογική σημασία, καθώς θα αντιστοιχεί σχεδόν σε έναν ολόκληρο επιπλέον μήνα εισοδήματος.
