Politica 89.8
Φυσικό αέριο: Ο πλανήτης σε κλοιό ελλείψεων – Η Ασία στο επίκεντρο, σε δοκιμασία οι γραμμές άμυνας
Χώρες σε ολόκληρη την Ασία προετοιμάζονται για πλήρη διακοπή τις επόμενες ημέρες των προμηθειών υγροποιημένου φυσικού αερίου από τη Μέση Ανατολή, ενός καυσίμου που στηρίζει την ηλεκτροπαραγωγή και τη βιομηχανική παραγωγή σε μεγάλο μέρος της περιοχής.
Ο αποκλεισμός των Στενών του Ορμούζ, καθώς και τα επανειλημμένα πλήγματα στο μεγαλύτερο κέντρο εξαγωγών υγροποιημένου φυσικού αερίου στον κόσμο, στο Κατάρ, έχουν αφαιρέσει περίπου 28 εκατομμύρια τόνους προσφοράς από την αγορά φέτος. Το ποσό αυτό αντιστοιχεί σχεδόν σε ολόκληρη την προβλεπόμενη παγκόσμια αύξηση προσφοράς για το 2026. Μπορεί να χρειαστούν χρόνια μέχρι οι ροές υγροποιημένου φυσικού αερίου από τη Μέση Ανατολή να επιστρέψουν στα προπολεμικά επίπεδα, μεταδίδουν οι New York Times.
«Πρόκειται για σημαντική σύσφιξη της αγοράς — μιλάμε για μειωμένη παραγωγή έως το τέλος της δεκαετίας», δήλωσε ο Χένινγκ Γκλόιστιν, διευθυντής για την ενέργεια στην Eurasia Group, εταιρεία ανάλυσης πολιτικού κινδύνου. Στην Ασία, μέσα στην επόμενη εβδομάδα, «εκεί είναι που θα αρχίσει να γίνεται αισθητή η πραγματική, φυσική επίδραση της μη παράδοσης», ανέφερε.
Μέχρι τώρα, η Ασία προστατευόταν από ένα «μαξιλάρι» φορτίων από τον Περσικό Κόλπο που βρίσκονταν ήδη εν πλω πριν από το κλείσιμο των Στενών. Ωστόσο, τα τελευταία από αυτά τα πλοία θα φτάσουν μέσα στις επόμενες ημέρες. Αυτό θα αφήσει την Ασία, που αγοράζει περίπου το 90% του υγροποιημένου φυσικού αερίου που παράγει η Μέση Ανατολή, αντιμέτωπη με ένα κενό μεταξύ προσφοράς και αναγκών. Το κενό αυτό δεν αναμένεται να περιοριστεί πριν από το 2028, όταν προβλέπεται αύξηση της παραγωγής φυσικού αερίου στις ΗΠΑ.
Στο επίκεντρο η Ασία
Οι μεγαλύτερες οικονομίες της Ασίας — Κίνα, Ιαπωνία, Ινδία και Νότια Κορέα — καθώς και αναδυόμενες αγορές όπως το Βιετνάμ και η Ταϊλάνδη, εξαρτώνται σημαντικά από το υγροποιημένο φυσικό αέριο για την ηλεκτροπαραγωγή. Η απρόσμενη αυτή διαταραχή απειλεί τη βιομηχανική παραγωγή της περιοχής και ενδέχεται να επηρεάσει τη μελλοντική της διάθεση να βασιστεί σε αυτό το καύσιμο.
Ήδη εμφανίζονται ενδείξεις πίεσης. Όσες χώρες μπορούν στρέφονται σε παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας με πετρέλαιο και άνθρακα, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις περιορίζουν επιθετικά την κατανάλωση. Τα μέτρα αυτά αναμένεται να ενταθούν όσο διαρκεί η διαταραχή των ενεργειακών ροών.
Στροφή σε άνθρακα και άλλες πηγές
«Όταν υπάρχει λιγότερη προσφορά στην αγορά, αυτό σημαίνει ότι η ζήτηση θα πρέπει να μειωθεί», δήλωσε ο Ντάνιελ Τόλμαν, διευθυντής ερευνών για το παγκόσμιο υγροποιημένο φυσικό αέριο στην Wood Mackenzie. «Το πρώτο που θα δούμε είναι οι χώρες να στρέφονται σε άλλα καύσιμα όπου αυτό είναι δυνατό».
Ορισμένα κράτη με ανεπτυγμένες μονάδες άνθρακα μπορούν να προσαρμοστούν γρήγορα. Σύμφωνα με ανάλυση της Wood Mackenzie, η Νότια Κορέα, που εισάγει σχεδόν το ένα πέμπτο του υγροποιημένου φυσικού αερίου της από τη Μέση Ανατολή, θα μπορούσε να καλύψει πλήρως το έλλειμμα έως το καλοκαίρι μέσω αυξημένης χρήσης άνθρακα. Στην Ιαπωνία, ο άνθρακας μπορεί να καλύψει έως και το 70% της ηλεκτροπαραγωγής από φυσικό αέριο.
Η επιστροφή στον άνθρακα — που εκπέμπει περίπου διπλάσιο διοξείδιο του άνθρακα σε σχέση με το φυσικό αέριο — απειλεί τους στόχους απανθρακοποίησης και την κλιματική πολιτική. Ωστόσο, πολλές χώρες προχωρούν σε αυτή την κατεύθυνση για λόγους άμεσης επιβίωσης της βιομηχανίας.
Η κυβέρνηση της Νότιας Κορέας ανακοίνωσε ότι θα άρει τα όρια στη χρήση μονάδων άνθρακα που είχαν τεθεί για την προστασία της ποιότητας του αέρα, ενώ Σεούλ και Τόκιο σχεδιάζουν ενίσχυση της πυρηνικής ενέργειας.
Η Ινδία, επίσης μεγάλος εισαγωγέας, αναμένεται να στραφεί έντονα στον άνθρακα, αξιοποιώντας τα μεγάλα εγχώρια αποθέματά της. Από την έναρξη του πολέμου, το Νέο Δελχί έχει δώσει εντολές για λειτουργία των μονάδων στο μέγιστο για τρεις μήνες.
Η Κίνα διαθέτει επίσης μεγάλα αποθέματα άνθρακα, ενώ συνδυάζει εισαγωγές φυσικού αερίου από τη Ρωσία με εκτεταμένα δίκτυα ανανεώσιμων πηγών και αποθήκευσης ενέργειας, περιορίζοντας τις επιπτώσεις.
Άλλες χώρες έχουν λιγότερες επιλογές. Η Ταϊβάν, που εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το Κατάρ, έχει περιορίσει τη χρήση άνθρακα και καταργήσει την πυρηνική ενέργεια, γεγονός που καθιστά δύσκολη και δαπανηρή την επιστροφή σε παλαιές μονάδες.
Για τις πλουσιότερες οικονομίες της Βορειοανατολικής Ασίας, η κρίση είναι διαχειρίσιμη αλλά ακριβή, καθώς μπορούν να αγοράσουν φορτία φυσικού αερίου από την αγορά άμεσης παράδοσης.
«Επειδή είναι πλουσιότερες, μπορούν να διαχειριστούν το πρόβλημα με χρήματα», δήλωσε ο Γκλόιστιν, προσθέτοντας ότι αυτό θα γίνει εις βάρος φτωχότερων χωρών.
Περιορισμός κατανάλωσης και βιομηχανικές επιπτώσεις
Στη Νότια και Νοτιοανατολική Ασία, χώρες όπως το Πακιστάν και το Μπανγκλαντές θα αναγκαστούν κυρίως να περιορίσουν τη χρήση ενέργειας. «Οι χώρες πρέπει να επιλέξουν μεταξύ υψηλού κόστους εισαγωγών ή επιβράδυνσης της οικονομίας», ανέφερε ο Τόλμαν.
Οι επιπτώσεις στη βιομηχανία είναι ήδη ορατές. Κλάδοι όπως αυτοί του γυαλιού, του χάλυβα και των κεραμικών εξαρτώνται σχεδόν αποκλειστικά από το φυσικό αέριο, ενώ η παραγωγή λιπασμάτων απαιτεί αμμωνία που βασίζεται στο φυσικό αέριο.
Στο Βιετνάμ έχουν επηρεαστεί εργοστάσια χάλυβα και λιπασμάτων, ενώ σε Ινδία και Πακιστάν η έλλειψη καυσίμων έχει αφήσει εκατομμύρια άτομα χωρίς δυνατότητα μαγειρέματος, οδηγώντας στο κλείσιμο χιλιάδων μικρών επιχειρήσεων.
Ορισμένες κυβερνήσεις προχωρούν ήδη σε δελτίο ενέργειας. Οι Φιλιππίνες πειραματίζονται με μικρότερες εργάσιμες εβδομάδες, το Πακιστάν έχει κλείσει σχολεία, ενώ στην Ινδία περιορίζεται η παροχή φυσικού αερίου στη βιομηχανία.
Η κρίση πλήττει ιδιαίτερα τη Νοτιοανατολική Ασία, όπου η βιομηχανική ανάπτυξη είχε ενισχυθεί τα τελευταία χρόνια. Στο Βιετνάμ, η έλλειψη φυσικού αερίου αποτελεί σοβαρό εμπόδιο.
«Αν δεν μπορείς να αλλάξεις καύσιμο, τότε είτε πληρώνεις είτε μειώνεις την κατανάλωση», δήλωσε ο Γκλόιστιν, προειδοποιώντας ότι πολλές επιχειρήσεις ίσως αναγκαστούν να περιορίσουν επενδύσεις ή να κλείσουν εργοστάσια.
Καμία επιστροφή στην κανονικότητα
Το βασικό ερώτημα είναι αν οι χώρες θα συνεχίσουν να βασίζονται στο υγροποιημένο φυσικό αέριο μετά από δύο μεγάλες κρίσεις προσφοράς — το 2022 με την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία και τώρα με τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή.
Στην Ασία, το υγροποιημένο φυσικό αέριο θεωρούνταν «καύσιμο-γέφυρα», πιο καθαρό από τον άνθρακα και πιο αξιόπιστο από τις ανανεώσιμες πηγές. Πριν από τον πόλεμο, η ζήτηση αναμενόταν να διπλασιαστεί έως τα μέσα του αιώνα.
Οι προβλέψεις αυτές θα οδηγούσαν σε μαζικές επενδύσεις σε μονάδες και τερματικούς σταθμούς φυσικού αερίου.
Τώρα, όμως, «η ιδέα ότι το υγροποιημένο φυσικό αέριο είναι αξιόπιστο καύσιμο έχει υπονομευθεί», δήλωσε ο Γκλόιστιν. «Έχει ουσιαστικά καταρρεύσει μετά τη δεύτερη μεγάλη κρίση σε πέντε χρόνια».
Η κρίση αναμένεται να ενισχύσει τη στροφή σε ανανεώσιμες πηγές και πυρηνική ενέργεια, που θεωρούνται λιγότερο ευάλωτες σε γεωπολιτικούς κινδύνους.
«Όσοι σχεδιάζουν μονάδες φυσικού αερίου θα πρέπει να επανεξετάσουν τα σχέδιά τους», είπε. «Δεν θα υπάρξει επιστροφή στην κανονικότητα ακόμη κι αν τελειώσει ο πόλεμος».
Πηγή: newmoney.gr
