Η αυτοματοποίηση δημιουργεί ρίσκο στην εφοδιαστική αλυσίδα τροφίμων

Καλογυαλισμένα μήλα στοιβάζονται προσεκτικά στα τελάρα, το καθένα με το δικό του αυτοκόλλητο. Μάνγκο τυλιγμένα σε διχτάκι μεταφέρονται αεροπορικώς στα σουπερμάρκετ χειμώνα-καλοκαίρι. Ομως η αφθονία που προσφέρει η παγκοσμιοποιημένη αγορά τροφίμων συνοδεύονται από ρίσκα.
Σήμερα, τα τρόφιμα διακινούνται σε περίπλοκες εφοδιαστικές αλυσίδες μόνο εφόσον αναγνωρίζονται και εγκρίνονται από ψηφιακά συστήματα. Βάσεις δεδομένων, πλατφόρμες και αυτοματοποιημένες διαδικασίες καθορίζουν αν οι αποστολές μπορούν να προχωρήσουν. Αν ένα σύστημα αποτύχει να επαληθεύσει μια παράδοση, τα τρόφιμα δεν μπορούν να διατεθούν, να ασφαλιστούν, να πωληθούν ή να διανεμηθούν νόμιμα.
Στην πράξη, τα τρόφιμα που δεν αναγνωρίζονται από το σύστημα είναι σαν να μην υπάρχουν, κι ας περιμένουν έτοιμα σε αποθήκες με τον κίνδυνο να σαπίσουν.
Οπως προειδοποιεί στο The Conversation οΜοχάμεντ Αλζουχέρ του Πανεπιστημίου του Ντέραμ. Τα αυτοματοποιημένα συστήματα και η εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης (ΑΙ) που ήδη χρησιμοποιούνται ευρέως στις εφοδιαστικές αλυσίδες ενέχουν δύο βασικά ρίσκα.
Ψηφιακές επιθέσεις
Το πρώτο είναι οι κυβερνοεπιθέσεις, όπως είδαμε στην περίπτωση της JBS Foods, της μεγαλύτερης εταιρείας επεξεργασίας κρέατος στον κόσμο, η οποία το 2021 δέχθηκε επίθεση ransomware που παρέλυσε εργοστάσια σε ΗΠΑ, Καναδά και Αυστραλία, διαταράσσοντας την παγκόσμια παραγωγή και οδηγώντας ακόμη και σε καταβολή λύτρων εκατομμυρίων δολαρίων .
Παρόμοια περιστατικά έχουν καταγραφεί και στη Βρετανία,, όπου κυβερνοεπιθέσεις σε αλυσίδες λιανικής και εταιρείες logistics έχουν προκαλέσει προβλήματα στις παραδόσεις και ελλείψεις σε προϊόντα, αναδεικνύοντας την ευπάθεια ολόκληρου του συστήματος διανομής.
Το δεύτερο είναι η αδιαφανής λειτουργία των συστημάτων ΑΙ, τα οποία μεταξύ άλλων προβλέπουν τη ζήτηση, βελτιστοποιούν τον σχεδιασμό, διαχειρίζονται τα αποθέματα και προτεραιοποιούν τις παραδόσεις.
Το πρόβλημα είναι ότι τα συστήματα αυτά δεν εξηγούν το σκεπτικό των αποφάσεών τους. Το σύστημα συμπεριφέρεται σαν «μαύρο κουτί» του οποίου τις εντολές αδυνατούν να εξηγήσουν ακόμα και οι δημιουργοί του. Τα φορτηγά μπορεί να περιμένουν έτοιμα, δεν υπάρχει όμως κωδικός εξουσιοδότησης. Οι οδηγοί περιμένουν. Τα τρόφιμα είναι εκεί αλλά δεν μπορούν να μεταφερθούν.
Και, όλο και περισσότερο, οι αποφάσεις της μηχανής είναι πρακτικά αδύνατο να παρακαμφθούν, ακόμα κι αν είναι σαφές ότι το σύστημα έχει κολλήσει. Καθώς οι επιχειρήσεις βασίζονται ολοένα και περισσότερο στην αυτοματοποίηση, μειώνεται και το εκπαιδευμένο προσωπικό που μπορεί να διαχειριστεί κρίσεις χειροκίνητα, προειδοποιεί ο Αλζουχέρ.
Οι ερευνητής επισημαίνει ότι η επισιτιστική ασφάλεια δεν εξαρτάται πλέον μόνο από την παραγωγή ή τη διαθεσιμότητα τροφίμων, αλλά και από την «εξουσιοδότηση» των συστημάτων που επιτρέπουν τη διακίνησή τους. Αν τα δεδομένα χαθούν ή δεν επαληθευτούν, τα τρόφιμα μπορεί να μην φτάσουν ποτέ στους καταναλωτές.
Σε έναν κόσμο όπου η τεχνολογία καθορίζει ολοένα και περισσότερο την καθημερινότητα, η πρόκληση είναι να διασφαλιστεί ότι οι υποδομές αυτές παραμένουν ανθεκτικές, διαφανείς και υπό ανθρώπινο έλεγχο.
Πηγή: in.gr