Politica 89.8
Η κρίσιμη συνάντηση Τραμπ – Νετανιάχου: Το παρασκήνιο, οι τριβές και τα διακυβεύματα
Τον Ισραηλινό πρωθυπουργό, Μπενιαμίν Νετανιάχου φιλοξενεί στην Ουάσινγκτον σήμερα, Τρίτη (28/7) ο Ντόναλντ Τραμπ, σε μία κρίσιμη καμπή για τις πολεμικές επιχειρήσεις στη Μέση Ανατολή και σε μία περίοδο κατά την οποία Αμερικανός πρόεδρος φαίνεται να έχει εκφράσει τη δυσαρέσκειά του για τη στάση του ομολόγου του στην περιοχή.
Αυτή η δυσαρέσκεια εκτιμάται πως θα αλλάξει και την «ιεροτελεστία» της υποδοχής του Νετανιάχου στον Λευκό Οίκο. Επί σειρά ετών, τον Ισραηλινό πρωθυπουργό ανέμενε ένα κόκκινο χαλί μία θερμή χειραψία και κοινά μηνύματα σχετικά με την φιλία των ΗΠΑ με το Ισραήλ.
Ωστόσο, η σχέση τους έχει παρουσιάσει εντάσεις τους τελευταίους πέντε μήνες, σύμφωνα με το CNNi.
Η στενή συνεργασία και τα θερμά λόγια από την έναρξη του πολέμου στο Ιράν έχουν δώσει τη θέση τους στα αιχμηρά σχόλια του Τραμπ που απευθύνονται στον πιο ένθερμο υποστηρικτή του.
Να σημειωθεί ότι, αυτή είναι η έβδομη επίσκεψη του Νετανιάχου στις ΗΠΑ από τότε που ο Τραμπ επέστρεψε στο «τιμόνι» του Λευκού Οίκοθ. Πρόκειται για τις περισσότερες επισκέψεις που έχει κάνει οποιοσδήποτε άλλος ηγέτης κράτους. Αυτή τη φορά, όμως, φτάνει στην Ουάσινγκτον ενώ βαίνει στο δρόμο προς τις κάλπες και ενώ προσπαθεί να σταθεροποιήσει μια τεταμένη σχέση.
Ο Νετανιάχου εργάζεται εδώ και αρκετές εβδομάδες για να εξασφαλίσει μια πρόσκληση στον Λευκό Οίκο, όπως αποκαλύπτουν στο CNNi, ένας Αμερικανός αξιωματούχος, όσο και ισραηλινή πηγή. Σκοπός είναι να συζητήσουν τις εξελίξεις στον πόλεμο του Ιράν, ενώ ο Ισραηλινός ομόλογος του Τραμπ επιδιώκει ταυτόχρονα να τον «προειδοποιήσει» για τυχόν διπλωματικές παραχωρήσεις.
Οι «αντιστάσεις» Τραμπ σε νέα συνάντηση
Από την άλλη, ο Τραμπ φαίνεται να είχε αντισταθεί στην πραγματοποίηση της συνάντησης και ορισμένοι αξιωματούχοι του Λευκού Οίκου έχουν απογοητευτεί από τις ισραηλινές προσπάθειες να εξασφαλιστεί μια συνάντηση μέσω διαρροών στα μέσα ενημέρωσης.
Την ευκαιρία για μία συνάντηση έδωσε τελικά η κηδεία του Ρεπουμπλικάνου γερουσιαστή Λίντσεϊ Γκράχαμμε το ευρύτερο γεγονός.
Αξιωματούχος της αμερικανικής κυβέρνησης δήλωσε ότι ο Τραμπ έχει μια «ισχυρή σχέση» με τον Νετανιάχου και ότι το Ισραήλ «δεν έχει μεγαλύτερο φίλο» από τον Αμερικανό πρόεδρο. «Οι Αμερικανοί και οι σύμμαχοί μας σε όλο τον κόσμο είναι ήδη πιο ασφαλείς χάρη στις τολμηρές ενέργειες των Ηνωμένων Πολιτειών να αρνηθούν στο ιρανικό καθεστώς την ικανότητα να αναπτύξει πυρηνικά όπλα», δήλωσε ο αξιωματούχος στο CNNi.
«Ο Νετανιάχου ήθελε να συνεχίσει να πιέζει – Ο Τραμπ ήθελε διέξοδο»
Υπενθυμίζεται ότι, την τελευταία φορά που συναντήθηκαν οι δύο ηγέτες ήταν τον Φεβρουάριο. Στις 28 Φεβρουαρίου ΗΠΑ και Ισραήλ εξαπέλυσαν κοινές επιθέσεις εναντίον του Ιράν. Τα πρώτα χτυπήματα του πολέμου αποτέλεσαν μια επίδειξη πρωτοφανούς στρατιωτικού συντονισμού. Έναν συντονισμό τον οποίο ο Νετανιάχου και ο Τραμπ χαιρέτισαν με ενθουσιασμό. Καθώς ο πόλεμος διαρκούσε και αποτύγχανε να επιτύχει τον την ανατροπής του ιρανικού καθεστώτος, το χάσμα μεταξύ τους έγινε σαφές: ο Νετανιάχου ήθελε να συνεχίσει να πιέζει – ο Τραμπ ήθελε διέξοδο.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ φαίνεται να είχε πειστεί από τον ομόλογό του, αλλά και από άλλους ότι ο πόλεμος θα περιοριζόταν και θα διαρκούσε λίγες εβδομάδες. Μήνες αργότερα, ο θυμός του για ένα άβολο και πολύνεκρο αδιέξοδο οδήγησε σε τηλεφωνικά τετ α τετ γεμάτα ένταση προς το καθεστώς στην Τεχεράνη επειδή δεν ακολούθησε τον δρόμο που αναμενόταν, όπως σχολιάζει Αμερικανός αξιωματούχος.
Με στοιχεία για τις πυρηνικές δυνατότητες του Ιράν θέλει να «δελεάσει» τον Τραμπ ο Νετανιάχου
Ο Νετανιάχου σχεδιάζει να παρουσιάσει στον Τραμπ νέες πληροφορίες σχετικά με την κατάσταση της πυρηνικής και στρατιωτικής ανασυγκρότησης του Ιράν, όπως δήλωσε ισραηλινή πηγή στο CNNi, αν και όπως είπε, το Ισραήλ εκτιμά ότι «ο Τραμπ δεν ενδιαφέρεται ιδιαίτερα να ξαναρχίσει μια σύγκρουση πλήρους εμβέλειας, τουλάχιστον πριν τις αμερικανικές εκλογές τον Νοέμβριο».
Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός έχει αποφύγει να αντικρούσει τις «αιχμές» του Τραμπ δημόσια και να απαντήσει στην κατάπαυση του πυρός του Απριλίου, αλλά οι πολιτικοί του σύμμαχοι, όπως ο Μπεν Γκβίρ έχουν καταγγείλει ανοιχτά τη συμφωνία με το Ιράν.
Τα φιλοκυβερνητικά ισραηλινά μέσα μέσα ενημέρωσης, δε, στοχοποίησαν ανοιχτά τους «αρχιτέκτονες» της συμφωνίας, τον αντιπρόεδρο των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς, τον Τζάρεντ Κούσνερ και τον Στιβ Γουίτκοφ. Ο Βανς απάντησε, στρέφοντας τα «βέλη» του στα σκληροπυρηνικά μέλη του υπουργικού συμβουλίου του Νετανιάχου, καταλογίζοντάς τους ότι σαμποτάρουν τις διαπραγματεύσεις με το Ιράν και ότι προσπαθούν να πείσουν την αμερικανική κοινή γνώμη κατά της συμφωνίας. Ο ίδιος προειδοποίησε ότι το Ισραήλ απομακρύνει «τον μόνο ισχυρό σύμμαχο που του έχει απομείνει».
Ο Τραμπ έχει πλήρη επίγνωση των πολιτικών πιέσεων που αντιμετωπίζει ο Νετανιάχου ενόψει των εθνικών εκλογών του Ισραήλ τον Οκτώβριο και σύμφωνα με αξιωματούχους γνωρίζει επίσης ότι η υποστήριξή του προς τον Ισραηλινό πρωθυπουργό θα μπορούσε να είναι κρίσιμη. Έχοντας επίγνωση αυτής της επιρροής, ο Τραμπ έχει εκφράσει την υποστήριξή του. Την περασμένη εβδομάδα, για παράδειγμα, δήλωσε ότι ο Νετανιάχου δεν θα συλληφθεί εάν έρθει στις Ηνωμένες Πολιτείες, μετά την άρνηση του δημάρχου της Νέας Υόρκης Ζόχραν Μαμντάνι να τον δεχθεί στην αμερικανική μητρόπολη.
«Αγκάθι» ο Λίβανος
«Αγκάθι» στις σχέσεις των δύο φαίνεται να έχει αποτελέσει και το ισραηλινό σφυροκόπημα στον Λίβανο. Σύμφωνα με το CNNi, ο Αμερικανός πρόεδρος έχει αποκαλέσει δημόσια τον Νετανιάχου «τρελό» και «δύσκολο» επειδή συνέχισε μια εκστρατεία βομβαρδισμού εντός του Λιβάνου που απειλούσε να τινάξει στον αέρα την κατάπαυση του πυρός που είχε συμφωνηθεί. Και τον έχει επικρίνει σε τηλεφωνική τους επικοινωνία επειδή παρέκκλινε από τους πολεμικούς στόχους του Τραμπ. Αυτή η απόκλιση στόχων εκτείνεται πέρα από το Ιράν.
Καθώς ο Τραμπ πίεζε τον Νετανιάχου να σταματήσει τον πόλεμο εναντίον της Χεζμπολάχ, ο Λίβανος έγινε ένα ακόμη σημείο τριβής. Σε τηλεφωνική επικοινωνία του Αμερικανού προέδρου με τον Ισραηλινό ομόλογό του στις αρχές Ιουνίου, την οποία επικαλούνταν το Axios, φαίνεται να είπε στον Νετανιάχου: «Όλοι σε μισούν τώρα… όλοι μισούν το Ισραήλ εξαιτίας αυτού (σ.σ. των επιθέσεων στον Λίβανο)».
Το Ισραήλ τελικά συμφώνησε σε τριμερή συμφωνία με τον Λίβανο, αλλά αρνείται να αποσυρθεί πλήρως από τον νότιο Λίβανο χωρίς πρώτα τον αφοπλισμό της Χεζμπολάχ. Μάλιστα, οι ισραηλινές δυνάμεις εξακολουθούν να επελαύνουν στην περιοχή.
Ο Νετανιάχου, δε, δήλωσε την Κυριακή (27/7) στο υπουργικό συμβούλιο ασφαλείας που πραγματοποιήθηκε, δήλωσε πως η κυβέρνηση Τραμπ θέλει να αποσύρει τις ισραηλινές δυνάμεις από θέσεις στον Λίβανο, τη Γάζα και τη Συρία, σύμφωνα με ισραηλινή πηγή.
Και σύμφωνα με την ίδια πηγή, ο Νετανιάχου σκοπεύει να αντισταθεί .
Τα F-35 στην Τουρκία ακόμη μια τριβή
Το ήδη τεταμένο κλίμα έρχονται να δυναμιτίσουν έτι περαιτέρω δύο ακόμη ζητήματα: Το ενδεχόμενο πώλησης μαχητικών αεροσκαφών F-35 στην Τουρκία από τις ΗΠΑ και η συμφωνία ΗΠΑ-Σαουδικής Αραβίας για την πυρηνική ενέργεια. Ισραηλινοί αξιωματούχοι ανησυχούν ότι το πρώτο θα μπορούσε να διαβρώσει το στρατιωτικό πλεονέκτημα της χώρας τους, ενώ το δεύτερο θα μπορούσε να πυροδοτήσει μια περιφερειακή κούρσα πυρηνικών εξοπλισμών.
Ο Τραμπ έχει συνδέσει δημόσια τη συμφωνία της Σαουδικής Αραβίας με την ομαλοποίηση των σχέσεων με το Ισραήλ και την επέκταση των Συμφωνιών του Αβραάμ.
Ερωτηθείς τη Δευτέρα για την πιθανότητα πώλησης μαχητικών αεροσκαφών στην Τουρκία και την αντίθεση του Νετανιάχου σε μια τέτοια συμφωνία, ο Τραμπ απάντησε ότι «κανείς» δεν υπαγορεύει τις πωλήσεις εκτός από αυτόν, αποκαλώντας την Τουρκία «μεγάλο σύμμαχο».
Πριν την αναχώρησή του τη Δευτέρα (27/7) ο Νετανιάχου δήλωσε ότι σχεδιάζει να συζητήσει «πρώτα και κύρια, το Ιράν. Φυσικά, ο στόχος μας είναι να διαφυλάξουμε την ασφάλειά μας και επίσης να επεκτείνουμε τον κύκλο της ειρήνης γύρω μας».
Νέα αμυντική συμφωνία θέλει το Ισραήλ
Ισραηλινή πηγή ανέφερε ότι ο Νετανιάχου θα επιδιώξει διαβεβαιώσεις ότι τυχόν πωλήσεις όπλων στην Τουρκία ή πυρηνική συνεργασία με τη Σαουδική Αραβία δεν θα θέσουν σε κίνδυνο το στρατιωτικό πλεονέκτημα του Ισραήλ. Στόχος είναι επίσης να επιτύχει μια νέα μακροπρόθεσμη αμυντική συμφωνία ΗΠΑ-Ισραήλ που θα αντικαταστήσει το μνημόνιο Ομπάμα που πρόκειται να λήξει.
«Ο Νετανιάχου θέλει να προχωρήσει από τον πόλεμο σε άλλα πράγματα – όπως μια συμφωνία ασφαλείας, ίσως ομαλοποίηση των σχέσεων με τη Σαουδική Αραβία – και να διασφαλίσει ότι υπάρχει συντονισμός Τραμπ σχετικά με πράγματα που μπορεί να χρησιμοποιήσει στις εκλογές», δήλωσε η ισραηλινή πηγή. Πιστεύει ότι η άμεση επαφή με τον Τραμπ μπορεί να παρακάμψει τις διαφωνίες εντός της κυβέρνησης, δήλωσε η πηγή στο CNNi.
Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός έχει δηλώσει πως δεν έχει τριβές με τον Αμερικανό πρόεδρο, απλώς «τακτικές» διαφωνίες και έχει επαναλάβει ότι η σχέση τους είναι πιο στενή από ποτέ. Ωστόσο, Ισραηλινός αξιωματούχος δήλωσε ότι χρειάστηκε χρόνος για να προγραμματιστεί η συνάντηση με τον Τραμπ και ότι αρχικά «εμποδίστηκε», αν και δεν ήταν σαφές από ποιον. Η συνάντηση επιβεβαιώθηκε μόνο αφού ο Νετανιάχου ανακοίνωσε ότι θα παραστεί στην κηδεία του Γκράχαμ.
Τα μεγάλα «στοιχήματα» για τον Νετανιάχου
Τα διακυβεύματα για τον Νετανιάχου είναι μεγάλα. Σύμφωνα με πρόσφατες δημοσκοπήσεις, δεν καταφέρνει να εξασφαλίσει την πλειοψηφία που απαιτείται για να κερδίσει μια ακόμη θητεία στις εκλογές του Οκτωβρίου. Ο Τραμπ αποτελεί εδώ και καιρό ένα από τα πιο πολύτιμα «περιουσιακά του στοιχεία» κατά την προεκλογική του εκστρατεία.
Αξίζει να σημειωθεί ότι, η συνάντηση στην Ουάσινγκτον δεν φαίνεται να περιλαμβάνει και μία δημόσια φωτογράφιση. Ωστόσο, ούτε και κατά τη συνάντησή τους τον Φεβρουάριο είχε πραγματοποιηθεί κοινή φωτογράφηση λόγω του ευαίσθητου στρατιωτικού σχεδιασμού που οδήγησε στον πόλεμο.
Η διακριτικότητα με την οποία πραγματοποιείται η συνάντησή τους αυτή τη φορά θα μπορούσε να αποκρύψει τις επόμενες επιθέσεις κατά του Ιράν… ή τις εντάσεις γύρω από την επόμενη εκεχειρία.
cnn.gr
