Politica 89.8
Δεν είναι ακριβώς εκείνος ο εξοπλισμός που στοχεύει την Ουκρανία, ούτε εκείνα όπλα που θα ανταγωνιστούν το αμερικανικό ναυτικό στον ανοιχτό ωκεανό. Σύμφωνα με αναλυτές, η αμυντική βιομηχανία στη Ρωσία κατασκευάζει εκείνα τα εργαλεία καταναγκασμού που στοχεύουν την ίδια την Ευρώπη, δίνοντας έμφαση στη ναυπηγική και σε πυραύλους.
Παρά τις κυρώσεις και τη χρόνια αναποτελεσματικότητα, τα ρωσικά ναυπηγεία στρέφονται αποφασιστικά σε πλατφόρμες που απειλούν άμεσα την Ευρώπη, υποστηρίζουν σε ανάλυσή τους στο περιοδικό Foreign Policy, οι Τζέικομπ, Παρακίλας ερευνητής στη Rand, και Πάβλο Σχουρένκο ερευνητής στο Ινστιτούτο της Σχολής Οικονομικών του Κιέβου.
Βλέποντας τους καταλόγους παραγγελιών της ρωσικής κυβέρνησης, οι δύο ειδικοί παρατηρούν ότι κυριαρχούν πλέον στόλοι ικανοί για επιχειρήσεις σε πάγο, πυρηνικά βοηθητικά/υποστηρικτικά σκάφη και πετρελαιοηλεκτρικά υποβρύχια.
«Πρόκειται για πλατφόρμες σχεδιασμένες να μεταφέρουν πυραύλους cruise και συστήματα ηλεκτρονικού πολέμου στα πιο ευάλωτα θαλάσσια περάσματα του ΝΑΤΟ. Αυτά τα συστήματα επιχειρούν «κοντά στην πατρίδα», κυρίως στα νερά γύρω από τη Βόρεια Ευρώπη» αναφέρουν.
Τα ναυπηγεία παίρνουν «φωτιά»
Το 2023, το εμβληματικό ναυπηγείο Baltic Shipyard, από ζημίες 264 εκατ. ευρώ κατάφερε να έχει κέρδη 41 εκατ. δολαρίων, καθώς εξασφάλισε πλήθος κρατικών συμβολαίων. «Οι παραγγελίες περιλαμβάνουν πυρηνικά σκάφη συντήρησης για επιχειρήσεις στην Αρκτική, όπου το ΝΑΤΟ πραγματοποιεί ασκήσεις και όπου συγκλίνουν ορισμένα από τα κρίσιμα υποθαλάσσια καλώδια της Ευρώπης».
Η κατανάλωση χάλυβα στο Baltic Shipyard αυξήθηκε κατά 98% σε έναν χρόνο, ενώ στο Vyborg Shipyard αυξήθηκε κατά 93% από το 2022, δείχνοντας πόσο πρόθυμη είναι η Μόσχα να επιδοτήσει την ανάκαμψη του ναυτικού.
Παράλληλα, οι αρχές της Αγίας Πετρούπολης και η United Shipbuilding Corporation προωθούν σχέδιο ενοποίησης πέντε ναυπηγείων της πόλης σε ένα ενιαίο «σύμπλεγμα», με 2,6 δισ. δολάρια να προορίζονται για εκσυγχρονισμό. Ο στόχος είναι απλός, σύμφωνα με τους δύο αναλυτές: να γίνει η ρωσική ναυπηγική βιομηχανία ταχύτερη, δυσκολότερη στη διατάραξη και ικανότερη να κινητοποιείται σε μεγάλη κλίμακα.
Ορατά αποτελέσματα
Το ναυπηγείο Admiralty Shipyards συνεχίζει τη παραγωγή μη πυρηνικών υποβρυχίων, όπως το Project 636.3 Yakutsk, που καθελκύστηκε για τον Στόλο του Ειρηνικού τον Οκτώβριο του 2024, και το Lada-class (Project 677) Kronstadt, που εντάχθηκε σε υπηρεσία στις αρχές του 2024 μετά από ανασχεδιασμό.
Μπορεί να είναι μικρά και λιγότερο ικανά από τα μεγαλύτερα πυρηνοκίνητα, ωστόσο για τις κλειστές θάλασσες, πχ Βόρεια Θάλασσα, Μεσόγειος, είναι ιδιαίτερα απειλητικά.
«Η έμφαση της Ρωσίας στον εξοπλισμό των μικρών πολεμικών της με πυραύλους cruise μεγάλου βεληνεκούς επιδεινώνει τα ήδη υπάρχοντα κενά της ευρωπαϊκής αεράμυνας» αναφέρουν στην ανάλυσή τους. «Δίνει στους Ρώσους διοικητές τη δυνατότητα να απειλούν θανατηφόρα πλήγματα σε μεγάλο βάθος μέσα στις ευρωπαϊκές «καρδιές», από πολλές κατευθύνσεις, μια τακτική που τελειοποιήθηκε με χρόνια επιθέσεων πολλών κατευθύνσεων κατά ουκρανικών πόλεων και κρίσιμων πολιτικών υποδομών».
Πύραυλοι
Η παραγωγή πυραύλων της Ρωσίας έχει επίσης αυξηθεί απότομα από το 2023, συνεχίζουν στην ανάλυσή τους οι Παρακίλας και Σχουρένκο, προσθέτοντας ότι αυτό σηματοδοτεί κάτι περισσότερο από προσπάθεια αναπλήρωσης των δυνάμεων που χάθηκαν στην Ουκρανία. Σύμφωνα με την ουκρανική υπηρεσία πληροφοριών, η Ρωσία παράγει 115–130 συστήματα μεγάλου βεληνεκούς τον μήνα — ρυθμός που, αν διατηρηθεί, δημιουργεί αποθέματα πολύ πέρα από τις άμεσες ανάγκες του πολέμου.
«Οι πύραυλοι cruise Kalibr, τα αεροεκτοξευόμενα Kh-101/102 και οι βαλλιστικοί Iskander που βγαίνουν από αυτές τις γραμμές παραγωγής μπορούν να θέσουν σε κίνδυνο ευρωπαϊκές πρωτεύουσες και βάσεις του ΝΑΤΟ» λένε.
Δεδομένου ότι οι ρωσικές δυνάμεις τείνουν να χρησιμοποιούν σχετικά μικρούς αριθμούς πυραύλων cruise και βαλλιστικών στις τακτικές επιθέσεις τους στην Ουκρανία —προτιμώντας τεράστιες ποσότητες φθηνών drones τύπου Shahed— ο ρυθμός αυτός υποδηλώνει έντονα δημιουργία αποθεμάτων για επιχειρήσεις πέρα από τον τρέχοντα πόλεμο.
Οι αναβαθμίσεις εξοπλισμού και οι αυξημένες προσλήψεις στο Votkinsk Machine-Building Plant, παραγωγό των Iskander και εξαρτημάτων για διηπειρωτικούς βαλλιστικούς πυραύλους, το υπογραμμίζουν.
Άσκηση πίεσης στο NATO
Παράλληλα, η Ρωσία κατασκευάζει νέα εγκατάσταση στο Biysk Oleum Plant για παραγωγή έως 6.000 μετρικών τόνων ισχυρών εκρηκτικών τον χρόνο. Το εργοστάσιο πυρομαχικών Sverdlova έλαβε δισεκατομμύρια σε κρατικές επενδύσεις για να αυξήσει την παραγωγή ΤΝΤ, κρίσιμης ύλης για πολεμικές κεφαλές πυραύλων.
Η MKB Novator, μέρος της Almaz-Antey, πέρασε σε παραγωγή 24/7 των Kalibr και Iskander από νωρίς στον πόλεμο. Και το Krasnoyarsk Machine-Building Plant αυξάνει τη παραγωγή του βαρέος διηπειρωτικού βαλλιστικού πυραύλου RS-28 Sarmat, με αναβαθμίσεις υποδομών που αναφέρθηκαν το 2024.
Αυτά τα όπλα θα επιτρέψουν στη Μόσχα να αυξήσει την πίεση προς το ΝΑΤΟ, σύμφωνα με τους δύο ειδικούς, καθώς το ρωσικό ναυτικό επιχειρεί πλοία οπλισμένα με Kalibr σε απόσταση πλήγματος από ευρωπαϊκές πρωτεύουσες τόσο στη Βαλτική όσο και στη Μεσόγειο.
Οι ρωσικοί στρατηγικοί βομβαρδιστικοί στόλοι μεγάλου βεληνεκούς πραγματοποιούν περιοδικές πτήσεις πάνω από και κοντά στις θάλασσες Μπάρεντς και Νορβηγίας. Αυτές οι πτήσεις αντιμετωπίζουν τις βόρειες προσεγγίσεις του ΝΑΤΟ ως «πεδία εκπαίδευσης», κανονικοποιώντας τη ρωσική στρατιωτική παρουσία στην περιοχή, με τρόπο αντίστοιχο των ναυτικών περιπολιών.
Τα ρωσικά βομβαρδιστικά και τα πυρομαχικά τους επίσης προωθούνται ολοένα περισσότερο προς τα εμπρός -όπως στο πρόσφατα ανακαινισμένο αεροδρόμιο Severomorsk-2 στη χερσόνησο Κόλα- ώστε να καθίστανται δυνατά βαθιά πλήγματα κατά ευρωπαϊκών στόχων, αντί να διατηρούνται σε μια προστατευτική, αντιδραστική στάση.
Οι επεκτάσεις της ρωσικής βιομηχανικής ικανότητας αποκαλύπτουν μια στρατηγική που στοχεύει να καταστήσει την πίεση προς την Ευρώπη φθηνή και να διατηρεί μια παρατεταμένη αντιπαράθεση επιχειρησιακά εφικτή. Επιπλέον, δημιουργούν τη δυνατότητα να τίθενται στόχοι σε όλη την ήπειρο σε κίνδυνο από πολλαπλές κατευθύνσεις ταυτόχρονα, επιτείνοντας τα στρατηγικά διλήμματα της ευρωπαϊκής άμυνας.
