Politica 89.8
Αγροτικές συντάξεις: Τι ισχύει για τη συνταξιοδότηση λόγω γήρατος και ποιοι θεμελιώνουν δικαίωμα
Δύο βασικές διαδρομές οδηγούν στη σύνταξη λόγω γήρατος για τους ασφαλισμένους του πρώην ΟΓΑ, με το όριο ηλικίας και τον απαιτούμενο χρόνο ασφάλισης να αποτελούν τα βασικά κριτήρια. Η γενική προϋπόθεση προβλέπει τη συμπλήρωση του 67ου έτους και τουλάχιστον 15 ετών ασφάλισης, ενώ για έξοδο νωρίτερα, στα 62, απαιτούνται συνολικά 40 έτη ασφάλισης και η καταβολή των προβλεπόμενων εισφορών.
Για τη δεύτερη περίπτωση, ο απαιτούμενος ασφαλιστικός χρόνος μπορεί να έχει πραγματοποιηθεί όχι μόνο στον ΟΓΑ, αλλά και σε άλλον φορέα κύριας ασφάλισης στην Ελλάδα ή σε αντίστοιχο φορέα χώρας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της Ελβετίας, του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου ή χώρας με την οποία υπάρχει διμερής σύμβαση κοινωνικής ασφάλειας, εφόσον αυτή το προβλέπει.
Σύνταξη στα 62 με 40 έτη ασφάλισης
Η δυνατότητα συνταξιοδότησης με τη συμπλήρωση των 62 ετών και 40 ετών ασφάλισης αποτελεί ειδική διαδρομή για τους ασφαλισμένους του πρώην ΟΓΑ. Για να θεμελιωθεί το σχετικό δικαίωμα, πρέπει να έχει συμπληρωθεί το απαιτούμενο όριο ηλικίας και να έχουν καταβληθεί ασφαλιστικές εισφορές στον ΟΓΑ, αλλά και σε οποιονδήποτε άλλο ασφαλιστικό φορέα, έναν ή περισσότερους, ώστε να συμπληρώνεται ο συνολικός χρόνος των 40 ετών.
Σημαντικό στοιχείο αποτελεί η δυνατότητα συμπλήρωσης του απαιτούμενου χρόνου μέσω αναγνώρισης πλασματικών ετών. Συνολικά μπορούν να αναγνωριστούν έως και 7 έτη, ώστε να συμπληρωθεί ο απαιτούμενος ασφαλιστικός χρόνος. Στις κατηγορίες πλασματικού χρόνου περιλαμβάνεται, μεταξύ άλλων, ο χρόνος στρατιωτικής θητείας και ανατροφής τέκνων.
Έτσι, για έναν ασφαλισμένο που βρίσκεται κοντά στη συμπλήρωση των 40 ετών, η αναγνώριση του προβλεπόμενου πλασματικού χρόνου μπορεί να αποτελέσει κρίσιμο παράγοντα για τη θεμελίωση του συνταξιοδοτικού δικαιώματος στην ηλικία των 62 ετών.
Τι ισχύει για την πρόσθετη ασφάλιση του πρώην ΟΓΑ
Ιδιαίτερη σημασία έχει και ο χρόνος που έχει πραγματοποιηθεί στον Κλάδο Πρόσθετης Ασφάλισης Αγροτών. Οι ασφαλισμένοι του πρώην ΟΓΑ που είχαν εγγραφεί στα μητρώα του συγκεκριμένου κλάδου και έχουν οφειλές από ασφαλιστικές εισφορές μπορούν, υπό τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις, να αξιοποιήσουν μέρος ή ακόμη και το σύνολο του χρόνου που οφείλεται για την πρόσθετη ασφάλιση στον κλάδο της κύριας ασφάλισης.
Η διαδικασία πραγματοποιείται ύστερα από αίτηση του ασφαλισμένου, η οποία υποβάλλεται μία φορά και πριν από τη συνταξιοδότηση. Με αυτόν τον τρόπο μπορεί να αξιοποιηθεί ασφαλιστικός χρόνος που διαφορετικά δεν θα μπορούσε να συνυπολογιστεί για τη συμπλήρωση των απαιτούμενων ετών.
Υπάρχει, ωστόσο, ένας σημαντικός περιορισμός. Ο χρόνος που αναγνωρίζεται από τον Κλάδο Πρόσθετης Ασφάλισης δεν μπορεί να συμπίπτει με χρόνο ασφάλισης στο Δημόσιο ή σε άλλον πρώην φορέα κύριας ασφάλισης, στην Ελλάδα ή στο εξωτερικό. Δεν μπορεί επίσης να συμπίπτει με χρονικό διάστημα κατά το οποίο ο ασφαλισμένος λάμβανε σύνταξη από ίδιο δικαίωμα από κάποιον από τους συγκεκριμένους φορείς.
Παράλληλα, δεν επιτρέπεται αναδρομική ασφάλιση στον Κλάδο Πρόσθετης Ασφάλισης για το χρονικό διάστημα από 1η Ιανουαρίου 1988 έως 31 Δεκεμβρίου 1997.
Η νέα δυνατότητα αξιοποίησης του χρόνου ασφάλισης
Σημαντική μεταβολή για τους ασφαλισμένους του πρώην ΟΓΑ προέκυψε με τη νεότερη νομοθετική ρύθμιση για την αξιοποίηση του χρόνου ασφάλισης του Κλάδου Πρόσθετης Ασφάλισης Αγροτών μέσω των διατάξεων της διαδοχικής ασφάλισης.
Με τη συγκεκριμένη ρύθμιση, ο χρόνος ασφάλισης για τον οποίο έχουν καταβληθεί εισφορές στον Κλάδο Πρόσθετης Ασφάλισης Αγροτών μπορεί, ύστερα από αίτηση του ασφαλισμένου, να θεωρηθεί χρόνος κύριας ασφάλισης και να συνυπολογιστεί με βάση τους κανόνες της διαδοχικής ασφάλισης.
Ο χρόνος αυτός μπορεί να συνυπολογιστεί σε οποιονδήποτε φορέα κύριας ασφάλισης που έχει ενταχθεί στον e-ΕΦΚΑ, υπό την προϋπόθεση ότι δεν έχει ήδη αξιοποιηθεί με τους ειδικούς κανόνες που αφορούν τον Κλάδο Κύριας Ασφάλισης Αγροτών ή μέσω των αντίστοιχων διατάξεων για τη διαδοχική ασφάλιση.
Η αλλαγή έχει πρακτική σημασία για ασφαλισμένους οι οποίοι στο παρελθόν είχαν καταβάλει εισφορές μόνο στην πρόσθετη ασφάλιση. Μέχρι σήμερα υπήρχε ο κίνδυνος ο συγκεκριμένος χρόνος να μην μπορούσε να αξιοποιηθεί για τη σύνταξη. Πλέον, υπό τις προϋποθέσεις που τίθενται, υπάρχει η δυνατότητα να συνυπολογιστεί για τη θεμελίωση του συνταξιοδοτικού δικαιώματος.
Τι συμβαίνει με τη διαδοχική ασφάλιση
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται από όσους έχουν ασφαλιστικό ιστορικό σε περισσότερους φορείς. Στην περίπτωση που τελευταίος ασφαλιστικός φορέας είναι ο πρώην ΟΓΑ, η αίτηση συνταξιοδότησης στην ηλικία των 62 ετών δεν διαβιβάζεται αυτομάτως σε προηγούμενο φορέα.
Αυτό συμβαίνει όταν δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις συνταξιοδότησης από τον ΟΓΑ ή όταν ο πρώην ΟΓΑ δεν είναι ο αρμόδιος φορέας για την κρίση του συνταξιοδοτικού δικαιώματος. Επομένως, η ύπαρξη χρόνου ασφάλισης σε περισσότερους φορείς δεν σημαίνει από μόνη της ότι η διαδικασία θα προχωρήσει χωρίς επιπλέον έλεγχο.
Για τον λόγο αυτό, οι ασφαλισμένοι που έχουν διαδοχικό ασφαλιστικό βίο χρειάζεται να εξετάζουν συνολικά τον χρόνο που έχει καταγραφεί στους διαφορετικούς φορείς και τον τρόπο με τον οποίο αυτός μπορεί να αξιοποιηθεί κατά την υποβολή της αίτησης.
Τα δικαιολογητικά για τους υποψήφιους συνταξιούχους
Πέρα από την ηλικία και τα απαιτούμενα έτη ασφάλισης, οι υποψήφιοι συνταξιούχοι του πρώην ΟΓΑ θα πρέπει να προσέξουν και τα δικαιολογητικά που απαιτούνται κατά την υποβολή της αίτησης.
Για συγκεκριμένες κατηγορίες ασφαλισμένων προβλέπονται πρόσθετα δικαιολογητικά, τα οποία συνδέονται με το επάγγελμα για το οποίο είχαν υπαχθεί στην ασφάλιση του πρώην ΟΓΑ. Επομένως, ο φάκελος της αίτησης δεν είναι απαραίτητα ίδιος για όλους τους ασφαλισμένους και μπορεί να διαφοροποιείται ανάλογα με την επαγγελματική τους δραστηριότητα.
Το βασικό πλαίσιο παραμένει πάντως σαφές: η συνταξιοδότηση λόγω γήρατος μπορεί να γίνει στα 67 με τουλάχιστον 15 έτη ασφάλισης, ενώ η έξοδος στα 62 απαιτεί 40 έτη. Για όσους βρίσκονται κοντά στη συμπλήρωση του απαιτούμενου χρόνου, ο συνυπολογισμός διαφορετικών περιόδων ασφάλισης, η αναγνώριση πλασματικών ετών και η αξιοποίηση του χρόνου πρόσθετης ασφάλισης του πρώην ΟΓΑ μπορούν να διαδραματίσουν καθοριστικό ρόλο.
