Τραμπ: Κρίσιμη η συνεδρίαση στο Νταβός για τη Γροιλανδία – Τρόπο αποκλιμάκωσης αναζητούν οι Ευρωπαίοι

Μετά τις διαρκείς απειλές προς τη Γροιλανδία και τους εκβιασμούς προς τους ευρωπαίους συμμάχους του, ο Ντόναλντ Τραμπ θα πρέπει σήμερα να ανοίξει τα χαρτιά του στο Νταβός και να δείξει κατά πόσο είναι αποφασισμένος να προχωρήσει στα σχέδια για προσάρτηση του νησιού.

Η σύνοδος στο Νταβός της Ελβετίας είναι κρίσιμη για το μέλλον του ΝΑΤΟ και τη συμμαχία μεταξύ Ευρώπης και ΗΠΑ που κρατάει εδώ και επτά δεκαετίες, καθώς για πρώτη φορά η Ουάσιγκτον απειλεί απροκάλυπτα να καταλάβει στρατιωτικά το έδαφος μίας συμμαχικής χώρας.

Οι Ευρωπαίοι θέλουν να αξιοποιήσουν τη Σύνοδο στο Νταβός για να επιτύχουν αποκλιμάκωση και να αποκαταστήσουν τις σχέσεις με τον Ντόναλντ Τραμπ.

Σύμφωνα με αξιωματούχους  από το περιβάλλον του Τραμπ, που μίλησαν στο CNN, υπάρχουν επιφυλάξεις και αμφιβολίες για τη ρητορική του, που έχει φτάσει μέχρι τον δημόσιο εξευτελισμό ευρωπαίων ηγετών, και επιδιώκουν αποκλιμάκωση.

Οι Ευρωπαίοι θα επιχειρήσουν να πείσουν τον Τραμπ να αποσύρει την απειλή για νέους δασμούς στους συμμάχους που αντιτάσσονται στην προσπάθειά του για «πλήρη και ολοκληρωτικό έλεγχο» της Γροιλανδίας και να τον αποπροσανατολίσουν από την εκστρατεία του για το έδαφος της Δανίας.

Οι εναλλακτικές που έχουν προτείνει στον Τραμπ

Μέχρι στιγμής έχουν συζητηθεί εναλλακτικές που θα μπορούσε να αξιοποιήσει ο Τραμπ, αλλά ο ίδιος δεν φαίνεται να τις έχει λάβει υπόψιν του, τουλάχιστον προς το παρόν.

Οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να προσθέσουν στρατιωτικές βάσεις στο νησί και να προχωρήσουν σε εμπορικές και οικονομικές συμφωνίες. Κάτι τέτοιο θα περιελάμβανε και κάποιο είδος τελετής που θα μπορούσε να ικανοποιήσει τον πρόεδρο που θα είχε ευκαιρία να παρουσιάσει ακόμα μία υποτιθέμενη νίκη.

Οι Ευρωπαίοι παζαρεύουν επίσης την υπαγωγή της Γροιλανδίας σε ένα Σύμφωνο Ελεύθερης Σύνδεσης, ανάλογο με αυτό που ισχύει στα νησιά Παλάου και Μάρσαλ. Επιπλέον συζητείται να υπάρξει επαναδιαπραγμάτευση της συμφωνίας του 1951 μεταξύ ΗΠΑ, Δανίας και Γροιλανδίας ώστε να δηλώνεται σαφώς ότι δεν θα υπάρχουν κινεζικές επενδύσεις στη Γροιλανδία.

Οι Αμερικανοί από την άλλη φαίνεται όλο αυτό το διάστημα που συνεχίζονται οι παρασκηνιακές συνομιλίες να επιμένουν για αγορά του νησιού.

Ο Τραμπ – ο οποίος αναμένεται να φτάσει στο Νταβός στις 15:30 (ώρα Ελλάδας) – δήλωσε στους δημοσιογράφους πριν αναχωρήσει ότι θα πραγματοποιήσει μια σειρά συναντήσεων για τη Γροιλανδία όσο βρίσκεται εκεί, προβλέποντας ότι θα πετύχει μια συμφωνία που είναι «πολύ καλή για όλους». Ισχυρίστηκε ότι το ΝΑΤΟ θα ήταν «πολύ χαρούμενο» και ότι οι Γροιλανδοί, οι οποίοι έχουν διαμαρτυρηθεί για τις απειλές αμερικανικής προσάρτησης, θα είναι «ενθουσιασμένοι».

Ο Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, ο οποίος έχει εργαστεί για την εδραίωση στενής σχέσης με τον Τραμπ, είναι μεταξύ εκείνων που αναμένεται να συναντηθούν με τον πρόεδρο κατ’ ιδίαν στο περιθώριο της συνόδου κορυφής, ανέφεραν πηγές που γνωρίζουν τα σχέδια.

Ωστόσο, παρά τις αισιόδοξες προβλέψεις του Τραμπ, συνέχισε να απειλεί επιμένοντας ξανά στο ότι «χρειαζόμαστε» τη Γροιλανδία. Ερωτηθείς πόσο μακριά ήταν διατεθειμένος να φτάσει για να αποκτήσει τον έλεγχο του αρκτικού νησιού, ο Τραμπ απάντησε: «Θα το μάθετε».

Σε δήλωσή της, η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου, Άννα Κέλι, χαρακτήρισε την απόκτηση της Γροιλανδίας από τις ΗΠΑ ως πιθανό όφελος για το ΝΑΤΟ, υποστηρίζοντας ότι «γίνεται πολύ πιο τρομερό και αποτελεσματικό με τη Γροιλανδία στα χέρια των Ηνωμένων Πολιτειών, και οι Γροιλανδοί θα εξυπηρετούνταν καλύτερα εάν προστατεύονταν από τις Ηνωμένες Πολιτείες από τις σύγχρονες απειλές στην περιοχή της Αρκτικής».

Οι επιλογές των Ευρωπαίων

Τις τελευταίες ημέρες οι τόνοι έχουν ανέβει από ευρωπαίους ηγέτες αλλά δεν υπάρχει ενιαία γραμμή για το εάν θα πρέπει να αντιδράσουν πιο δυναμικά αυτή τη φορά σε περίπτωση που ο Τραμπ εντείνει την επιθετικότητά του

«Πρέπει να αντιδράσουν», δήλωσε ο Ίαν Μπρέμερ, πρόεδρος της παγκόσμιας εταιρείας αξιολόγησης κινδύνου Eurasia Group. «Και υπάρχουν πολλά πράγματα που μπορούν να κάνουν, αλλά πρέπει να είναι πρόθυμοι να τα κάνουν με επαρκή αριθμό και δύναμη ώστε να κάνουν τη διαφορά».

Οι εντάσεις για τη Γροιλανδία έχουν αναγκάσει ορισμένους στην Ευρώπη να αλλάξουν τον τρόπο υπολογισμού τους μετά από ένα έτος κατά το οποίο οι περισσότεροι σύμμαχοι των ΗΠΑ προσπάθησαν να κατευνάσουν τον Τραμπ παρά να του αντισταθούν – με το σκεπτικό ότι σε πολλές περιπτώσεις άξιζε να υποταχθούν στις εντολές του παρά να διακινδυνεύσουν άμεση σύγκρουση.

Κατά τη διάρκεια ομιλίας του στο Νταβός, ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν επέκρινε την «ατελείωτη συσσώρευση νέων δασμών που είναι θεμελιωδώς απαράδεκτοι – ακόμη περισσότερο όταν χρησιμοποιούνται ως μοχλός πίεσης κατά της εδαφικής κυριαρχίας».

Η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, χρησιμοποίησε την ομιλία της στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ, εν τω μεταξύ, για να ζητήσει την οικοδόμηση «μιας νέας μορφής ευρωπαϊκής ανεξαρτησίας».

«Η απειλή επιβολής οικονομικών κυρώσεων σημαίνει ότι έχει περάσει από ένα αφηρημένο ζήτημα και μια διπλωματική κρίση σε μια πραγματική οικονομική και πολιτική κρίση», δήλωσε ο Έρικ Μπράτμπεργκ, ανώτερος συνεργάτης στο Κέντρο Ευρώπης του Ατλαντικού Συμβουλίου. «Υπάρχει ακόμα η επιθυμία (σ.σ. στους Ευρωπαίους) να αποφευχθεί περαιτέρω κλιμάκωση, αλλά αισθάνονται επίσης την ανάγκη να πάρουν θέση και να πατήσουν πόδι».

Εντός των ευρωπαϊκών διπλωματικών κύκλων, οι αξιωματούχοι έχουν ζυγίσει μια σειρά από πιθανές απαντήσεις, ξεκινώντας με την επιβολή δασμών αντιποίνων ύψους 93 δισεκατομμυρίων ευρώ  που η Ευρωπαϊκή Ένωση ανέβαλε μετά την επίτευξη εμπορικής συμφωνίας με τις ΗΠΑ πέρυσι, ανέφεραν άτομα που γνωρίζουν τις συζητήσεις.

«Τα κράτη θα μπορούσαν να επιδιώξουν οικονομική αποζημίωση αυξάνοντας τις πωλήσεις αμερικανικών κρατικών ομολόγων ή επιβάλλοντας πρόσθετους περιορισμούς στις αμερικανικές εταιρείες. Θα μπορούσαν ακόμη και να περιορίσουν την πρόσβαση των ΗΠΑ σε ευρωπαϊκές στρατιωτικές βάσεις ή να αποσυρθούν από το επερχόμενο Παγκόσμιο Κύπελλο, το οποίο ο Τραμπ έχει συχνά διαφημίσει ως σημείο προσωπικής υπερηφάνειας, ανέφεραν οι άνθρωποι που γνωρίζουν», αναφέρει το CNN ως πιθανές επιλογές.

Έτοιμοι να χρησιμοποιήσουν το «μπαζούκα»

Σύμφωνα με το Politico, η Γαλλία και η Γερμανία έχουν αποφασίσει να ζητήσουν την ενεργοποίηση του «μέσου κατά του καταναγκασμού» (σ.σ. το λεγόμενο και «εμπορικό μπαζούκα») εναντίον των ΗΠΑ.

Το εμπορικό αυτό όπλο είναι ένας από τους κύριους μοχλούς της ΕΕ κατά των ΗΠΑ, επειδή περιλαμβάνει ένα ευρύ φάσμα πιθανών μέτρων, όπως η επιβολή δασμών, ο περιορισμός των εξαγωγών στρατηγικών αγαθών ή ο αποκλεισμός αμερικανικών εταιρειών από διαγωνισμούς. Η απόφαση για τη χρήση του μέσου δεν θα ληφθεί ελαφρά τη καρδία, επειδή θα έχει σημαντικό αντίκτυπο στην οικονομία της ΕΕ, και σίγουρα θα συζητηθεί εάν δεν πιάσουν οι προσπάθειες κατευνασμού που παραμένει η πρώτη επιλογή για τους Ευρωπαίους που θα επιδιώξουν να συναντήσουν και κατ’ ιδίαν τον Τραμπ στο Νταβός.

Την τελευταία φορά που η ΕΕ εξέτασε το ενδεχόμενο να χρησιμοποιήσει το «μπαζούκα» της εναντίον των ΗΠΑ — όταν ο Τραμπ επέβαλε μονομερείς δασμούς στο μπλοκ το 2025 — υποχώρησε.

«Είναι μια πολύ διαφορετική κατάσταση από το περασμένο καλοκαίρι, όταν ήταν απλώς μια εμπορική διαμάχη», είπε ένας από τους διπλωμάτες στο Politco. «Οι χώρες δήλωσαν ότι δεν θέλουν να εμπλακούν σε μια διαμάχη για το αν οι δασμοί πρέπει να είναι 10 ή 15%, ειδικά όταν εξαρτόμαστε από τις ΗΠΑ. Αλλά δεν βρισκόμαστε σε καλό σημείο τώρα, βρισκόμαστε στο σημείο που πρέπει να γίνει».

Για να «πατηθεί η σκανδάλη» θα απαιτούσε την υποστήριξη τουλάχιστον 15 χωρών στο Συμβούλιο της ΕΕ.

Οι διπλωμάτες ελπίζουν ότι η σύμμαχος του Τραμπ, Τζόρτζια Μελόνι, θα συμφωνήσει επίσης. Ως η τρίτη μεγαλύτερη χώρα της ΕΕ, η συμμετοχή της Ιταλίας στην προσπάθεια θα ήταν μια σημαντική επίδειξη ενότητας, είπαν.

Μεταξύ ορισμένων ανθρώπων γύρω από τον Τραμπ, υπάρχει η πεποίθηση ότι κάνει επίδειξη – βλέποντας πόσο μακριά μπορεί να φτάσει για να πάρει αυτό που θέλει – και ότι δεν υπάρχει όρεξη για στρατιωτική επέμβαση. Αλλά συνεχίζει να υπάρχει ανησυχία ότι οι επιθετικές προσπάθειες του Τραμπ θα μπορούσαν να βλάψουν ανεπανόρθωτα κρίσιμες σχέσεις.

«Υπάρχει ανησυχία», είπε ο Μπρέμερ, συνοψίζοντας την ατμόσφαιρα μεταξύ των Ευρωπαίων αξιωματούχων που ετοιμάζονται για την άφιξη του Τραμπ στο Νταβός. «Κανείς δεν ξέρει τι θα πει — συμπεριλαμβανομένου, ίσως, και του ίδιου».

in.gr