Τροχαία: Η πρώτη αιτία θανάτου για παιδιά και νέους στον κόσμο

Τα τροχαία παραμένουν μία από τις μεγαλύτερες απειλές για τη ζωή και την υγεία παγκοσμίως, με τους νέους να βρίσκονται στο επίκεντρο του κινδύνου.
Μόνο το 2023, σχεδόν 51 εκατομμύρια άνθρωποι τραυματίστηκαν και 1,34 εκατομμύρια έχασαν τη ζωή τους στους δρόμους, σύμφωνα με νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο The Lancet Public Health. Τα ευρήματα δείχνουν ότι οι τραυματισμοί εξακολουθούν να αποτελούν βασική αιτία πρόωρου θανάτου και αναπηρίας.
Τα ευρήματα, τα οποία βασίζονται στη μελέτη Global Burden of Disease 2023, ανέλυσαν τα στοιχεία από 204 χώρες και περιοχές για την περίοδο 1990-2023, αποτυπώνοντας την πραγματική έκταση του προβλήματος τόσο ως προς τους θανάτους όσο και ως προς τις μόνιμες αναπηρίες που προκαλούν τα τροχαία.
Η μεγαλύτερη απειλή για παιδιά και νέους
Το πιο ανησυχητικό εύρημα αφορά τις νεότερες ηλικίες. Τα τροχαία αναδείχθηκαν η πρώτη αιτία θανάτου για τους νέους ηλικίας 10 έως 39 ετών σε παγκόσμιο επίπεδο και η δεύτερη αιτία θανάτου για τα παιδιά ηλικίας 5 έως 9 ετών.
Ιδιαίτερα ευάλωτοι εμφανίζονται οι νεαροί άνδρες. Στην ηλικιακή ομάδα 20-24 ετών, περισσότεροι από ένας στους πέντε θανάτους αποδίδεται σε τροχαία δυστυχήματα. Συνολικά, σχεδόν σε όλες τις ηλικιακές ομάδες οι άνδρες είχαν σημαντικά υψηλότερα ποσοστά τραυματισμών σε σχέση με τις γυναίκες.
Πρόοδος με μεγάλες ανισότητες
Από το 1990 έως το 2023, τα ποσοστά νέων περιστατικών τροχαίων και θανάτων μειώθηκαν κατά 38,3% και 32,3% αντίστοιχα, γεγονός που δείχνει ότι τα μέτρα οδικής ασφάλειας έχουν αποδώσει σε αρκετές χώρες.
Ωστόσο, η πρόοδος δεν ήταν ίδια παντού. Περισσότερο από το 90% των θανάτων από τροχαία εξακολουθεί να καταγράφεται σε χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος, όπου η έλλειψη ασφαλών υποδομών, η ανεπαρκής νομοθεσία και η περιορισμένη πρόσβαση σε επείγουσα ιατρική φροντίδα αυξάνουν δραματικά τον κίνδυνο θανάτου μετά από ένα τροχαίο.
Αντίθετα, οι χώρες υψηλού εισοδήματος εμφανίζουν περισσότερα περιστατικά τραυματισμών, αλλά σημαντικά χαμηλότερη θνησιμότητα, γεγονός που αποδίδεται στα αποτελεσματικότερα συστήματα πρόληψης και αντιμετώπισης.
Τα τροχαία με αυτοκίνητα κοστίζουν τις περισσότερες ζωές
Τα τροχαία με αυτοκίνητα προκάλεσαν το 2023 περίπου 19,8 εκατομμύρια τραυματισμούς και 518.000 θανάτους, αποτελώντας τη συχνότερη αιτία σοβαρών τροχαίων.
Οι πεζοί αντιστοιχούσαν σχεδόν στο ένα τρίτο των θανάτων, ενώ οι μοτοσικλετιστές, παρότι αντιπροσώπευαν μόλις το 13% των τραυματισμών, συγκέντρωσαν σχεδόν το 24% των θανάτων, γεγονός που υπογραμμίζει τη σοβαρότητα των τραυματισμών που υφίστανται.
Η συχνότερη μη θανατηφόρα κάκωση ήταν τα κατάγματα, ενώ περίπου ένα στα δέκα περιστατικά αφορούσε κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις. Οι μοτοσικλετιστές εμφάνιζαν το υψηλότερο ποσοστό σοβαρών τραυματισμών στο κεφάλι, ιδιαίτερα στις χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος.
Ένα πρόβλημα που μπορεί να προληφθεί
Όπως επισημαίνουν οι ερευνητές, οι θάνατοι από τροχαία δεν είναι αναπόφευκτοι. Η μείωσή τους προϋποθέτει ασφαλέστερους δρόμους, αυστηρότερη εφαρμογή των μέτρων οδικής ασφάλειας, καλύτερες προδιαγραφές για τα οχήματα και ενίσχυση των υπηρεσιών επείγουσας φροντίδας.
Οι ειδικοί εκτιμούν, μάλιστα, ότι η ενίσχυση της τραυματολογικής περίθαλψης στις χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος θα μπορούσε να σώσει περισσότερες από 200.000 ζωές κάθε χρόνο.
Παράλληλα, προειδοποιούν ότι η οδική ασφάλεια δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται αποκλειστικά ως ζήτημα μεταφορών, αλλά ως μείζον θέμα δημόσιας υγείας, που απαιτεί συνεργασία μεταξύ των τομέων των μεταφορών, της πολεοδομίας, της μηχανικής, της αστυνόμευσης και των υπηρεσιών υγείας, ώστε να μειωθούν οι θάνατοι και οι αναπηρίες από τροχαία δυστυχήματα.
ygeiamou.gr