Νόμος Κατσέλη: Άμεσα σε ισχύ ο νέος τρόπος υπολογισμού των δόσεων – Ποιοι θα πληρώνουν λιγότερα και πώς θα γίνει ο συμψηφισμός

Σε εφαρμογή τίθεται από αυτόν τον μήνα ο νέος τρόπος υπολογισμού των δόσεων για τα δάνεια που έχουν ενταχθεί στον νόμο Κατσέλη, φέρνοντας σημαντική ελάφρυνση για περισσότερους από 100.000 δανειολήπτες που εξακολουθούν να έχουν ενεργές δικαστικές ρυθμίσεις.
Η νέα νομοθετική ρύθμιση, η οποία δημοσιεύθηκε ήδη σε ΦΕΚ, εφαρμόζεται άμεσα και αλλάζει ριζικά τον τρόπο με τον οποίο υπολογίζονται οι τόκοι στις μηνιαίες δόσεις, υιοθετώντας την πρόσφατη απόφαση της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου.
Τι αλλάζει στις δόσεις
Μέχρι σήμερα, οι τόκοι υπολογίζονταν πάνω στο συνολικό ανεξόφλητο κεφάλαιο του δανείου, με αποτέλεσμα οι δανειολήπτες να επιβαρύνονται με σημαντικά υψηλότερες μηνιαίες καταβολές.
Πλέον, ο τόκος θα υπολογίζεται μόνο πάνω στη συγκεκριμένη μηνιαία δόση που καταβάλλεται και όχι στο σύνολο του υπολοίπου του δανείου.
Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι οι περισσότεροι δανειολήπτες θα δουν αισθητή μείωση της μηνιαίας επιβάρυνσης, καθώς το μεγαλύτερο μέρος κάθε δόσης θα κατευθύνεται στην αποπληρωμή του κεφαλαίου και όχι των τόκων.
Η αλλαγή βάζει τέλος στη διαφωνία που είχε δημιουργηθεί τα τελευταία χρόνια μεταξύ τραπεζών, εταιρειών διαχείρισης δανείων (servicers) και νομικών για τον τρόπο εφαρμογής των δικαστικών αποφάσεων του νόμου Κατσέλη.
Πότε θα εφαρμοστεί
Οι δανειολήπτες που εξακολουθούν να βρίσκονται σε ενεργή ρύθμιση δεν χρειάζεται να υποβάλουν αίτηση.
Η εφαρμογή του νέου τρόπου υπολογισμού γίνεται αυτόματα από τις τράπεζες και τις εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων.
Όσοι θέλουν να ενημερωθούν για το νέο ποσό της μηνιαίας δόσης τους θα πρέπει να απευθυνθούν στον πιστωτή ή στον servicer που διαχειρίζεται το δάνειό τους.
Τι θα γίνει με τα χρήματα που πληρώθηκαν παραπάνω
Ένα από τα σημαντικότερα σημεία της νέας ρύθμισης αφορά τα ποσά που έχουν ήδη καταβληθεί με τον παλαιό τρόπο υπολογισμού.
Οι τράπεζες και οι servicers θα προχωρήσουν τους επόμενους μήνες σε νέο υπολογισμό όλων των καταβολών που έχουν πραγματοποιηθεί από τους δανειολήπτες.
Η διαδικασία απαιτεί εκτεταμένη μηχανογραφική επεξεργασία, καθώς αφορά δεκάδες χιλιάδες υποθέσεις.
Τα χρήματα που διαπιστώνεται ότι καταβλήθηκαν επιπλέον δεν θα επιστραφούν στους δανειολήπτες σε μετρητά.
Αντίθετα, θα αφαιρεθούν από τις τελευταίες δόσεις της ρύθμισης, μειώνοντας ουσιαστικά τη συνολική διάρκεια αποπληρωμής του δανείου, χωρίς να αλλάζει το ύψος της μηνιαίας δόσης που έχει ορίσει το δικαστήριο.
Παράδειγμα
Σύμφωνα με το παράδειγμα που παρουσιάζει το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, δανειολήπτης με υπόλοιπο δανείου 144.500 ευρώ τον Ιανουάριο του 2024 πλήρωνε, με το παλαιό σύστημα, μηνιαία δόση 731 ευρώ για 300 μήνες.
Με το νέο σύστημα, η δόση διαμορφώνεται στα 483 ευρώ. Από αυτά, τα 482 ευρώ αφορούν αποπληρωμή κεφαλαίου, ενώ μόλις 1 ευρώ αφορά τόκο.
Εφόσον ο συγκεκριμένος δανειολήπτης κατέβαλε επί 30 μήνες δόση 731 ευρώ, έχει πληρώσει συνολικά 7.440 ευρώ περισσότερα από όσα προκύπτουν με τον νέο τρόπο υπολογισμού.
Το ποσό αυτό δεν θα επιστραφεί στον τραπεζικό του λογαριασμό, αλλά θα συμψηφιστεί με τις τελευταίες δόσεις του δανείου. Έτσι, αντί να συνεχίσει να πληρώνει για 270 ακόμη μήνες, θα εξοφλήσει το δάνειο περίπου 15 μήνες νωρίτερα, καθώς οι τελευταίες δόσεις θα θεωρηθούν ήδη πληρωμένες.
Σχεδόν άτοκο δάνειο
Το υπουργείο επισημαίνει ότι η νέα μεθοδολογία οδηγεί σε σχεδόν μηδενική επιβάρυνση από τόκους.
Στο ίδιο παράδειγμα, ο συνολικός τόκος που θα πληρώσει ο δανειολήπτης περιορίζεται από περίπου 74.852 ευρώ σε μόλις 411 ευρώ.
Η εξέλιξη αυτή στηρίζεται στην απόφαση της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου, η οποία έκρινε ότι η επιβολή τόκων επί του συνολικού ανεξόφλητου κεφαλαίου θα οδηγούσε πολλούς δανειολήπτες σε υπέρογκες δόσεις, αντίθετες με τον προστατευτικό σκοπό του νόμου Κατσέλη.
Ποιοι δεν θα επωφεληθούν
Η νέα ρύθμιση δεν αφορά όλες τις υποθέσεις. Εκτός μένουν:
- Όσοι έχουν ήδη εξοφλήσει πλήρως το δάνειό τους και έχει ολοκληρωθεί η διάσωση της κύριας κατοικίας.
- Όσοι έχουν εκπέσει από τη δικαστική ρύθμιση επειδή δεν κατέβαλαν τις προβλεπόμενες δόσεις.
Σύμφωνα με το υπουργείο, η επανεξέταση αυτών των υποθέσεων θα δημιουργούσε σοβαρή νομική αβεβαιότητα, καθώς θα απαιτούσε να ανοίξουν εκ νέου χιλιάδες δικαστικές αποφάσεις που έχουν εκδοθεί εδώ και πολλά χρόνια.
Για τον λόγο αυτό, η αναδρομική εφαρμογή περιορίζεται αποκλειστικά στις ενεργές ρυθμίσεις που εξακολουθούν να εξυπηρετούνται σήμερα.
Πάνω από 100.000 οι δικαιούχοι
Η παρέμβαση αφορά περισσότερους από 100.000 πολίτες που εξακολουθούν να εξυπηρετούν δάνεια με δικαστικές αποφάσεις του νόμου Κατσέλη.
Για τους περισσότερους από αυτούς, η νέα ρύθμιση σημαίνει μικρότερη επιβάρυνση, ταχύτερη αποπληρωμή του δανείου και σημαντική μείωση του συνολικού κόστους της ρύθμισης, χωρίς να απαιτείται καμία ενέργεια από την πλευρά τους.