Politica 89.8
Πού δίνουν δάνεια οι τράπεζες και ποιοι βρίσκουν κλειστές πόρτες
Οι επιχειρήσεις οδηγούν την πιστωτική επέκταση, επιστρέφουν σταδιακά τα στεγαστικά και τα καταναλωτικά δάνεια, αλλά οι ελεύθεροι επαγγελματίες συνεχίζουν να δυσκολεύονται να χρηματοδοτηθούν.
Η πιστωτική επέκταση παραμένει σε ανοδική τροχιά και το 2026, αν και με πιο ήπιους ρυθμούς σε σχέση με την περσινή χρονιά, με τις επιχειρήσεις να εξακολουθούν να αποτελούν τον βασικό αποδέκτη της τραπεζικής χρηματοδότησης. Αντίθετα, τα νοικοκυριά βλέπουν μεν σταδιακή ανάκαμψη στη στεγαστική και καταναλωτική πίστη, όμως οι ελεύθεροι επαγγελματίες συνεχίζουν να δυσκολεύονται να αποκτήσουν πρόσβαση σε νέο δανεισμό.
Οι επιχειρήσεις κρατούν «ζωντανές» τις χορηγήσεις
Τα πρώτα στοιχεία για το 2026 δείχνουν ότι οι τράπεζες εξακολουθούν να διοχετεύουν σημαντική ρευστότητα στην αγορά, κυρίως προς τις επιχειρήσεις που υλοποιούν επενδυτικά σχέδια ή αξιοποιούν πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης και των ευρωπαϊκών προγραμμάτων.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος, η σωρευτική καθαρή ροή επιχειρηματικών δανείων έφθασε τα 1,63 δισ. ευρώ στο πρώτο πεντάμηνο του έτους, ενώ μόνο τον Μάιο οι νέες καθαρές χορηγήσεις ανήλθαν σε περίπου 400 εκατ. ευρώ.
Παράλληλα, ο ετήσιος ρυθμός αύξησης του δανεισμού προς τις επιχειρήσεις επιταχύνθηκε στο 9,8% τον Μάιο, από 8,8% τον Απρίλιο, επιβεβαιώνοντας ότι οι επιχειρηματικές χρηματοδοτήσεις αποτελούν τον βασικό μοχλό ανάπτυξης των τραπεζικών χαρτοφυλακίων.
Οι αναλυτές εκτιμούν ότι η εικόνα αυτή θα αποτυπωθεί και στα οικονομικά αποτελέσματα του πρώτου εξαμήνου, τα οποία θα παρουσιάσουν οι τέσσερις συστημικές τράπεζες στο τέλος Ιουλίου. Η πιστωτική επέκταση αναμένεται να αποτελέσει έναν από τους βασικούς παράγοντες που θα στηρίξουν την κερδοφορία τους, αντισταθμίζοντας σταδιακά τις πιέσεις από τη μείωση των επιτοκίων.
Πιο αργός ρυθμός σε σχέση με το 2025
Παρότι οι χορηγήσεις συνεχίζονται, η αγορά δεν κινείται πλέον με τους έντονους ρυθμούς της περσινής χρονιάς. Συνολικά, τα νέα δάνεια προς επιχειρήσεις και νοικοκυριά αυξήθηκαν κατά 7,4% σε ετήσια βάση τον Μάιο, έναντι 6,8% τον Απρίλιο.
Η σωρευτική καθαρή ροή δανείων διαμορφώθηκε στα 1,60 δισ. ευρώ στο πρώτο πεντάμηνο του 2026, έναντι 2,1 δισ. ευρώ την αντίστοιχη περίοδο του 2025. Η διαφορά αυτή δείχνει ότι η ζήτηση για νέο δανεισμό παραμένει ισχυρή, αλλά όχι με την ένταση που καταγράφηκε πέρυσι, όταν πολλές επιχειρήσεις έσπευσαν να εξασφαλίσουν χρηματοδότηση για μεγάλα επενδυτικά σχέδια.
Τα στεγαστικά επιστρέφουν σταδιακά
Θετικά μηνύματα εκπέμπει και η αγορά στεγαστικών δανείων, η οποία μετά από πολλά χρόνια συρρίκνωσης εμφανίζει σημάδια σταθερής ανάκαμψης.
Τον Μάιο ο ετήσιος ρυθμός αύξησης των στεγαστικών δανείων διαμορφώθηκε στο 1,2%, ενώ για ακόμη έναν μήνα καταγράφηκε θετική καθαρή ροή νέων χορηγήσεων.
Σημαντικό ρόλο παίζουν τα προγράμματα στήριξης της κατοικίας, όπως το «Σπίτι μου ΙΙ», αλλά και η αυξημένη ζήτηση από νέους που επιδιώκουν να αποκτήσουν πρώτη κατοικία με ευνοϊκότερους όρους χρηματοδότησης. Οι τραπεζικές διοικήσεις εκτιμούν ότι όσο αυξάνεται η προσφορά κατοικιών και σταθεροποιούνται τα επιτόκια, η αγορά στεγαστικής πίστης θα συνεχίσει να ανακάμπτει.
Ανοδικά και τα καταναλωτικά
Ακόμη πιο έντονη είναι η εικόνα στα καταναλωτικά δάνεια. Τον Μάιο κατέγραψαν ετήσια αύξηση 7%, συνεχίζοντας την ανοδική πορεία των τελευταίων μηνών.
Η αυξημένη κατανάλωση, οι περισσότερες αγορές μέσω δόσεων και η ενίσχυση της ζήτησης για προσωπικά δάνεια συμβάλλουν στην επαναφορά της συγκεκριμένης κατηγορίας σε θετικούς ρυθμούς, έπειτα από αρκετά χρόνια περιορισμένης δραστηριότητας.
Παράλληλα, οι τράπεζες διαθέτουν πλέον περισσότερα ψηφιακά καταναλωτικά προϊόντα με ταχύτερες εγκρίσεις, γεγονός που διευκολύνει την πρόσβαση των πελατών στη χρηματοδότηση.
Οι ελεύθεροι επαγγελματίες εξακολουθούν να δυσκολεύονται
Η μοναδική κατηγορία που παραμένει σε αρνητικό έδαφος είναι οι ελεύθεροι επαγγελματίες και οι ατομικές επιχειρήσεις. Ο ετήσιος ρυθμός μεταβολής του δανεισμού διαμορφώθηκε στο -2%, δείχνοντας ότι οι αποπληρωμές εξακολουθούν να υπερβαίνουν τις νέες χορηγήσεις.
Οι τράπεζες εμφανίζονται πιο επιφυλακτικές απέναντι στις πολύ μικρές επιχειρήσεις και στους αυτοαπασχολούμενους, καθώς εφαρμόζουν αυστηρότερα πιστοδοτικά κριτήρια και ζητούν υψηλότερη πιστοληπτική αξιολόγηση και ισχυρότερα οικονομικά στοιχεία.
Τι περιμένουν οι τράπεζες
Οι τραπεζικές διοικήσεις εμφανίζονται αισιόδοξες ότι η πιστωτική επέκταση θα συνεχιστεί και στο δεύτερο εξάμηνο του 2026, με αιχμή τις επιχειρηματικές χρηματοδοτήσεις.
Οι νέες επενδύσεις, τα έργα του Ταμείου Ανάκαμψης, οι ενεργειακές υποδομές, ο τουρισμός και οι μεγάλες επιχειρηματικές συμφωνίες εκτιμάται ότι θα διατηρήσουν υψηλή τη ζήτηση για νέα δάνεια.
Στόχος των τραπεζών είναι να συνεχίσουν να αυξάνουν το χαρτοφυλάκιο των εξυπηρετούμενων δανείων, διατηρώντας παράλληλα χαμηλά τα νέα «κόκκινα» δάνεια. Παρότι η μείωση των επιτοκίων περιορίζει σταδιακά τα έσοδα από τόκους, η αύξηση του όγκου των χορηγήσεων αναμένεται να αποτελέσει και φέτος τον βασικό πυλώνα της κερδοφορίας τους.
